Việt Nam có trở thành cường quốc CNTT?

Internet ngày càng được giới trẻ quan tâm.

Khu công nghệ cao Hoà Lạc đã được khởi công xây dựng, Công viên phần mềm Quang Trung lại vừa chính thức khai trương hoạt động. Đó là 2 sự kiện lớn đánh dấu bước chuyển mình của VN vào quỹ đạo công nghệ thông tin sau khi có Chỉ thị 58/CT-TƯ của Bộ Chính trị.

CNTT là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất nước ta. Nhưng xem ra, người VN khó có thể tự hào về những thành tựu của mình trên lĩnh vực này, tuy đó là những thành tựu "chưa từng có" từ trước đến nay. Theo Ban Khoa giáo TƯ, so sánh bình quân trên 100 người dân: thế giới có 14,4 máy điện thoại, trong khi ta chỉ có 3,7 chiếc; thế giới có 5,8 chiếc máy tính thì ta chỉ có 0,5 chiếc; thế giới có 4 máy ĐTDĐ thì ta có 0,2 chiếc; và trong khi thế giới (chỉ tính riêng các nước thuộc APEC) có 15 thuê bao Internet, ta lại chỉ có 0,15 thuê bao.

"Cứng" chưa ra cứng, "mềm" chưa ra mềm

Công nghiệp CNTT, cả "cứng" lẫn "mềm" nước ta đều có cả. Trong đó, sản xuất máy tính (chủ yếu do các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) đã đạt giá trị trên dưới 200 triệu USD/năm. Còn công nghiệp phần mềm, tuy đã có hàng chục công ty nhưng giá trị tối đa mới đạt khoảng 50 triệu USD/năm, trong đó xuất khẩu được khoảng... 5 triệu USD thông qua việc làm gia công và dịch vụ cho các công ty nước ngoài. Chính phủ đã quyết tâm xây dựng công nghiệp phần mềm thành một ngành kinh tế mũi nhọn, phấn đấu từ năm 2005 đạt giá trị sản lượng 500 triệu USD/năm. Song trong bối cảnh ngành công nghiệp này của thế giới đang phát triển với tốc độ vũ bão, dù có đạt được mục tiêu đó thì ta vẫn bị tụt hậu.

"Đi bộ" trên xa lộ thông tin

Bộ Chính trị chủ trương đến năm 2010 phải đưa "tỷ lệ người sử dụng Internet đạt mức trung bình của thế giới". Nghĩa là, theo Ban Khoa giáo TƯ, lúc ấy nước ta phải có ít nhất 40 triệu người sử dụng mạng. Trên thực tế, hiện nay số thuê bao Internet ở nước ta là không đáng kể, mới chỉ có khoảng 130.000 (phần lớn thuộc các cơ quan, doanh nghiệp). Nếu muốn đạt được mục tiêu đó, mỗi năm phải tăng 4 triệu người sử dụng. Nhưng với tốc độ phát triển như hiện giờ, số người dùng Internet đến 2010 chỉ có thể đạt khoảng 1 triệu.

Hơn nữa, về thiết bị, cả nước hiện có khoảng 700 nghìn máy tính, chủ yếu là của các cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhưng thực tế ai cũng biết là phần lớn được trang bị để thay... máy đánh chữ và máy fax. Ngay cả đối với các máy tính nối mạng, những tiện ích lớn lao của nó cũng chỉ được khai thác rất ít. Một phần do cước phí quá cao, đường truyền chậm. Mặt khác do hạn chế về nhu cầu và trình độ, chủ yếu là ngoại ngữ, một bộ phận không nhỏ người dùng vào Internet chủ yếu để nhận e-mail, để "chat" hoặc "đi dạo chơi".

Hướng đến tương lai

Phải khẳng định rằng, VN có thế mạnh rất lớn để phát triển nhanh CNTT, trước hết là vấn đề chất xám, thứ nữa là một nước đi sau có thể học kinh nghiệm các nước, đi thẳng vào công nghệ hiện đại. Hãy nhớ rằng, tác giả chiếc máy tính cá nhân đầu tiên là một người Việt. Hiện có khoảng 50 nghìn người VN đang làm việc và giữ những vị trí quan trọng trong "làng tin học" thế giới, trong đó có hơn 10 nghìn người hoạt động tại "thung lũng Silicon" (Mỹ) nổi tiếng toàn cầu. Với thế mạnh tiềm tàng đó, việc biến VN thành một cường quốc CNTT là điều hoàn toàn có thể nếu có cách đi đúng, chính sách phù hợp, tổ chức tốt việc học hành cho thế hệ trẻ và giúp họ nhận thức được tình trạng lạc hậu của mình.

Chỉ thị 58/CT-TƯ về "đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá" được coi là một văn kiện chỉ đạo quan trọng, đưa đất nước chuyển mình vào CNTT. Giáo sư Đặng Hữu - Trưởng Ban Khoa giáo TƯ phát biểu về một trong những quan điểm mới của Đảng về quản lý, thể hiện trong bản Chỉ thị: "Đối với Internet, trước đây Đảng chỉ thị quản lý được tới đâu thì phát triển tới đó, còn nay thì chỉ thị: Quản lý phải theo kịp với phát triển".

(Theo Thanh Niên, 19/3).