'Tìm hồn' - trả lại tên cho những liệt sĩ vô danh

Đã hơn 30 năm, những mất mát đau thương vẫn còn là nỗi ám ảnh hãi hùng trong tâm tưởng những người từng sống sót qua thời bom đạn ác liệt. Quay ngược thời gian trong cuộc hành trình tìm lại xương cốt đồng đội cũ, quá khứ đau thương mà oanh liệt lại trở về, mang theo "những linh hồn phiêu bạt".

Tìm hồn, bộ phim của đạo diễn người Pháp Boris Lojkine từng tạo cơn sốt ngay chính tại quê hương của ông. 5 năm trời lăn lộn gần khắp ngả đường, vùng quê Việt Nam, Boris và trợ lý kiêm quay phim Lê Tuấn Anh đã chứng kiến tâm huyết, những vất vả và cả niềm tin chưa bao giờ vơi của hai cựu chiến binh trong hành trình tìm hài cốt liệt sĩ.

Cảnh trong bộ phim "Tìm hồn". Ảnh Ban tổ chức cung cấp.

Với ký ức còn nguyên vẹn về hình ảnh đồng đội một thời, Thợ và Đoàn, hai người lính may mắn còn sống sót sau cuộc chiến khốc liệt quyết tâm tìm lại tên cho những nấm mộ liệt sĩ vô danh. Ấy là anh Đặng Văn Đáng, hy sinh vì loạt đạn lạc tại cứ điểm Tân Điền khi quân ta vừa giành được một chiến công lừng lẫy; là anh Tống Ngọc Lưu mất xác ở chiến trường bỏ lại người vợ chớm tuổi đôi mươi, với đứa con còn chưa kịp ra đời... Không dùng lời bình, dẫn, không có phỏng vấn nhân vật... như những bộ phim tài liệu thông thường, Tìm hồn là các cuộc đối thoại chân thực của những người trong cuộc. Liên tiếp hình ảnh gắn kết với nhau bởi sự chân thành, tấm lòng yêu thương tận máu thịt và nỗi đau nghẹn lời của hai cựu chiến binh khi nhớ lại cái chết của đồng đội cũ... ẩn giấu trong vẻ mạnh mẽ, còn chưa hết sự ngây thơ của những anh bộ đội "ăn to nói lớn, cười hà hà". Đó cũng là giọt nước mắt đớn đau, cam chịu của người vợ thờ chồng suốt hơn 30 năm, là tiếng khóc "anh ơi" nghẹn ngào giữa nghĩa trang lộng gió, với hàng trăm ngôi mộ không tên mà không biết tìm nơi đâu xương cốt chồng mình.

Dù còn một vài đoạn nối bị đứt khúc khiến người xem khó giữ lâu cảm xúc, nhưng về tổng thể, Tìm hồn mang tới cái nhìn mới ở một đề tài cũ mà rất nhiều đạo diễn đã kinh qua: đi tìm liệt sĩ vô danh. Với sự hiểu biết sâu sắc và lòng cảm thông chân thành với nỗi đau người Việt Nam trước cuộc chiến phi nghĩa, đạo diễn Boris Lojkine và êkíp làm phim đã hoàn thành tâm nguyện không chỉ để an lòng chính bản thân, mà còn khiến mỗi trái tim đều rung cảm ngay khi thước phim bắt đầu.

Phim được chiếu trên kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam vào tối ngày 24/7, và nhận phản hồi trực tiếp của khán giả qua điện thoại.

Lê Bảo