Hà Nội trong tranh của Jim Goodall

Chiều mai, tại Art Việt Nam, 30 Hàng Than (Hà Nội), triển lãm tranh cá nhân của họa sĩ người Scotland - Jim Goodall - sẽ khai mạc. Cuộc trưng bày mang tên "Chùm tranh Hà Nội và những ghi chép tổng quan" (The Ha Noi series and The GV notebooks).

Khi phóng viên VnExpress đến Gallery Art Việt Nam, Jim Goodall cao lớn, mồ hôi nhễ nhại đang loay hoay giữa bộn bề công việc chuẩn bị cho triển lãm tranh của mình. Ông cười mệt nhọc: "Hà Nội nóng khủng khiếp, tôi đã ở Việt Nam 5 năm, đã quen với cái nóng ở đây nhưng có lẽ năm nay là năm nóng nhất". Ông say sưa kể cho chúng tôi nghe về những kỷ niệm, những câu chuyện vui buồn đã lần lượt đi vào những bức tranh mang đậm sắc màu Hà Nội của ông.

Tác phẩm "Lãn Ông".

Triển lãm trưng bày hơn 30 bức tranh mới nhất do Jim Goodall sáng tác trong vòng một năm trở lại đây. Phần một mang tên Chùm tranh Hà Nội là sự thể hiện cái nhìn tò mò, thích thú của một người khách phương Tây trước cuộc sống sinh hoạt thường nhật của người dân thủ đô. Ông ấn tượng bởi những con đường, những hàng quán, những cửa ngõ Hà thành...

Chùm tranh như một cuốn nhật ký ghi chép lại những con đường ông đã đi qua, những cảnh sống ông từng chứng kiến, những con người ông đã tiếp xúc... Goodall lạ lùng trước Những kẻ đánh bài quanh Hồ Hoàn Kiếm (Card players in Hoan Kiem lake), trìu mến với góc phố Lãn Ông, ngỡ ngàng trước nghịch cảnh Bếp giữa đường phố (Street kitchen), hay thích thú trước những đặc sản Việt Nam như Cơm phở, Bánh cuốn... Tôi chỉ vào một bức tranh ông vẽ bức tường loang lổ những mảng vỡ với dòng chữ quảng cáo: "KH.C.B.T. 8478653" và hỏi: "Ông có hiểu những dòng tiếng Việt này không?". Ông trả lời: "Tất nhiên, tôi hiểu chứ. Để hiểu những dòng chữ này, tôi phải ghi chép lại trong sổ tay và mang về nhà nhờ những người bạn Việt Nam dịch hộ. Khi tôi đang chép, một cậu bé đến gần, hỏi tôi bằng một thứ tiếng Anh "word by word": "Ông có cần khoan cắt bê tông không?". Đó thực sự là một kỷ niệm thú vị".

Tuy nhiên, là một họa sĩ chuyên nghiệp và đã gắn bó với Việt Nam 5 năm nay, cái nhìn về Hà Nội trong tranh của Jim Goodall không chỉ dừng lại ở sự tò mò của một người khách du lịch. Ông tâm sự: "Tôi không tồn tại ở đây như một cá thể độc lập. Tôi sống, làm việc và tiếp xúc hằng ngày với con người Việt Nam. Tôi cần hiểu sâu về lối sống Việt Nam, con người Việt Nam, và như bạn thấy, tôi đã thể hiện nó trong tranh của mình."

Tác phẩm thuộc chùm "The Hà Nội series".

Bên cạnh những bức tranh "ngắm nghía" Hà Nội, Goodall có những tác phẩm thể hiện sự nắm bắt sâu sắc đời sống Việt Nam. Trong một bức tranh mang tên Điều gì đã xảy ra với Phương, ông vẽ một cô gái xinh đẹp, lõa thể giữa một không gian ngập tràn bóng tối, tác giả giải thích: "Phương là một cái tên con gái phổ biến ở Việt Nam. Phương không phải là một nhân vật cụ thể nào. Đó là một cô gái nông thôn ra thành phố kiếm sống. Cô xinh đẹp và nhanh chóng rơi vào những cạm bẫy chốn thành thị. Chúng ta đều hiểu điều gì đã xảy ra với Phương nhưng không phải ai cũng có thể thông cảm cho cô ấy". Goodall cho biết: "Mỗi một ngày tôi một hiểu thêm về con người và văn hóa Việt Nam. Tôi đặc biệt thấy vui mắt trước cảnh trẻ em chơi trò ô ăn quan trên hè phố và cảm thấy rất lạ lùng khi người lớn lại đánh cờ bạc ngay tại Hồ Hoàn Kiếm thơ mộng này".

Tác phẩm "Hà Nội doorway".

Phần hai của triển lãm mang tên Những ghi chép tổng quan, bởi lồng trong những bức tranh là những ghi chép của chính tác giả về tác phẩm, về cảnh sống và những sinh hoạt của con người... Đó có thể là những cảm xúc, những suy nghĩ, có khi là cả những băn khoăn mà chính Jim Goodall không lý giải nổi... Dường như trong phần hai này, tác giả muốn chia sẻ với người xem những hiểu biết, những trải nghiệm của mình về Hà Nội. Đó không chỉ là tranh mà còn là một cuốn vở nhỏ, những tản văn về hội họa, về văn hóa...

Toàn bộ số tranh trong triển lãm lần này của Jim Goodall được thể hiện bằng chất liệu sơn acrylic trên nền giấy dó truyền thống của Việt Nam. Khi được hỏi về sự lựa chọn chất liệu này, ông cho biết: "Tôi mê giấy dó. Tôi nghĩ, sự kết hợp giữa chất liệu mực nước acrylic và giấy dó sẽ biểu hiện rõ nét nhất cảm xúc của tôi". Kỹ thuật trong tranh của Jim Goodall là sự phối hợp giữa tính mềm mại của giấy dó với những đường nét thâm trầm của mực nước, tạo nên sự hài hòa trong màu sắc và hình khối. Đến với triển lãm này, người xem có cơ hội hiểu thêm về Hà Nội qua cách nhìn của một người ngoại quốc yêu và gắn bó với Việt Nam.

Jim Goodall tốt nghiệp trường Mỹ thuật Edinburgh. Đây là triển lãm tranh lần thứ ba của Goodall tại Hà Nội. Dự định của ông là tổ chức triển lãm tranh tiếp theo của mình tại TP HCM.

Lưu Hà