Họa sĩ Đinh Gia Lê: 'Không gian có thể trở thành tác phẩm'

Họa sĩ Đinh Gia Lê.

Sau khi tốt nghiệp khoa Điêu khắc - ĐH Mỹ thuật Hà Nội, Đinh Gia Lê tiếp tục theo học tại ĐH Mỹ thuật Dresden (CHLB Đức). Mới về nước, anh đã có triển lãm cá nhân đầu tiên tại Trung tâm Mỹ thuật đương đại, 621 Đê La Thành, Hà Nội, kéo dài tới cuối tháng 2/2002.

- Quan niệm của anh về “điêu khắc không gian”, một hình thức mỹ thuật mới ở Việt Nam mà anh đã trình bày tại triển lãm cá nhân?

- Thực ra thì đây không phải là một hình thức nghệ thuật hoàn toàn mới lạ gì với người làm điêu khắc, bởi nó chỉ đòi hỏi sự tương hợp giữa không gian trưng bày và tác phẩm thôi. Nó ngược lại với cách các nghệ sĩ điêu khắc Việt Nam vẫn thường làm là cứ sáng tác đã rồi bày ở đâu thì bày, hoặc kỹ tính hơn thì tìm không gian trưng bày tương ứng sau. Nói ngắn gọn là: Hãy cho tôi một không gian, tôi sẽ biến cả không gian ấy thành một tác phẩm. Chính vì thế, sự kết hợp giữa một bức tượng - tác phẩm điêu khắc với những phụ liệu khác là hết sức cần thiết, đôi khi không gian ấy trông gần giống như một không gian sắp đặt, nhưng chỉ khác là nó mang tinh thần của điêu khắc mà thôi. Tinh thần ấy lại phụ thuộc vào cảm thức của người làm nghề. Nó đòi hỏi người nghệ sĩ một khả năng cảm nhận không gian, cũng như một cách nhìn rộng mở hơn khi ứng xử với nghệ thuật đương đại.

- Học mỹ thuật ở Đức khác gì với học Mỹ thuật ở Việt Nam?

- Hàng tuần, có một buổi họp, ai có hoa quả, rượu, kẹo bánh thì mang đến, còn thầy sẽ mang tất cả sách, catalogue triển lãm, thông tin nghệ thuật mới cùng nhiều tài liệu lấy trên Internet đến giới thiệu cho sinh viên, rồi ai muốn mượn xem thì tùy. Giáo sư trong trường có mối quan hệ chặt chẽ với hầu hết các trường mỹ thuật trong nước và trong cộng đồng châu Âu, nên thông tin luôn cập nhật và đa dạng. Trong quá trình làm việc, họ sẽ hài lòng hơn khi sinh viên dám tranh luận và bảo vệ chính kiến nghệ thuật của mình. Các giáo sư rất cởi mở khi tiếp nhận cái khác họ, làm cho sinh viên thực sự tự chủ trong trao đổi học hỏi. Nhìn lại thời gian học trong trường Mỹ thuật Hà Nội, mình thấy mọi thứ dường như bị đóng khung lại theo một khuôn khổ nào đó... Mình nghĩ không nên đổ tại hoàn cảnh khách quan, mà cái chính là tinh thần của mình có chịu mở không đã.

(Theo Văn Hóa Thể Thao)