Phạm Tường Vân muốn đứng ở nơi khuất tầm nhìn

Nhà thơ Phạm Tường Vân.

"Trong những nhà thơ trẻ cùng thế hệ mình, người khiến tôi tò mò nhất là Phạm Tường Vân. Tò mò vì chưa biết người, chưa được đọc nhiều thơ,... mà chỉ nghe loáng thoáng giai thoại", đó là nhận xét của nhà thơ Nguyễn Hữu Hồng Minh về chị.

- Chị nghĩ thế nào về thơ trẻ hôm nay?

- Có phải bạn đang nói về những cây bút mới xuất hiện như Phan Huyền Thư, Vi Thùy Linh, Vương Huy, Phương Lan…? Tôi kỳ vọng ở họ! Thế giới chúng ta sống đang đầy ắp biến động, và cơ hội thì chia đều cho tất cả mọi người. Đây là thời điểm tuyệt vời đối với người viết. Nếu các cây bút đang sung sức này đủ nội lực để thẩm thấu tinh thần thời đại, biết ứng dụng công nghệ, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều cuộc bứt phá ngoạn mục.

- Với thơ nữ, thường thì vệt khởi đầu bao giờ cũng rất đậm nhưng sau đó lại mờ dần và có thể phụt tắt. Còn chị, nguyên nhân do đâu cũng rút sâu vào khoảng tối của im lặng?

- Phụt tắt ư? Có thể họ vẫn lấp lánh ở đâu đó mà chúng ta không thấy. Nếu các cây bút đó vẫn sống và tư duy như các thi sĩ thì không có gì để bi quan. Trường thơ khác trường thi nên không bao giờ sợ hết giờ. Nếu có thể so sánh thơ Việt đương đại như một đại lộ 8 làn xe chạy, có tàu lượn siêu tốc, có xe hơi (xe hoa?) đời mới…, thì có lẽ tôi đang đi bộ ở lề bên phải.

Có nhiều lý do khác nhau nhưng ba trong số đó là vì tôi không thích tốc độ, tôi ngại va quệt với những nhóm đua xe và tôi không muốn phiền lòng vì nạn mãi lộ. Tôi tìm thấy nhiều điều lý thú ở vị trí quan sát mới của mình, ở những ngã rẽ nhỏ, khuất tầm nhìn.

- Ở vị trí quan sát ấy, chị làm gì?

- Bạn có tin vào 5 giác quan của mình không? Còn tôi thì tin rằng thế giới luôn tuyệt vời hơn những gì 5 giác quan mách bảo. Kể chuyện cho vui: 6 năm trước, tôi vẫn tin rằng mắt tôi rất tốt, nhưng sau khi đi khám, bác sĩ nhãn khoa kê đơn cho tôi một cặp kính cận 2,75 đi-ốp, tôi thấy thế giới sâu và xa hơn tới 200 mét.

Tôi đang đi thật chậm, để có thể lắng nghe những âm thanh siêu nhỏ, định dạng những thứ chưa thành hình, thám hiểm những không gian sâu thẳm, một thế giới mà ở vùng dư sáng hoặc vì bận tâm lao về phía trước, tôi đã không thấy.

- Người ta tìm thấy chất liệu của Nhiếp ảnh và Hội họa hiện đại trong thơ chị, còn chị thấy sao?

- Tôi giống như một miếng mút xốp thẩm thấu những gì cuộc sống mang lại cho mình. Khi ở vào trạng thái căng mọng, ứ tràn, tôi viết, vẽ, hay làm bất cứ điều gì để trở lại trạng thái khô kiệt, trống rỗng ban đầu, để rồi bắt đầu một cuộc thẩm thấu mới. Trong tương lai, tôi hy vọng bạn sẽ “tìm thấy” nhiều hơn. Từ những thời kỳ niên thiếu của lịch sử thơ ca, cổ nhân đã đưa “thi trung hữu họa” như một thứ “chỉ tiêu” và khái niệm này đã làm tròn nhiệm vụ. Từ lâu, tôi bỏ ý định tìm kiếm “chất thơ” hay một thứ gì tương tự khi tiếp cận một tác phẩm nghệ thuật để có một cái nhìn trong trắng hơn. Chẳng bao lâu, ranh giới giữa các loại hình nghệ thuật sẽ biến mất. Tôi mong rằng chúng ta sớm cất đi những cái áo cũ để đưa ra những khái niệm mới, phù hợp với cơ thể mới của thơ và nghệ thuật nói chung.

- Thơ trẻ thì giàu ước mơ mà già thì giàu hy vọng. Chị ở quãng nào trong giao phổ đó?

- Tôi thực sự bối rối trước câu hỏi này. Phụ nữ chúng tôi luôn làm mọi cách để cưỡng lại tuổi già. Là nhà thơ, tôi lại luôn nỗ lực để không bị gọi là thơ trẻ. Có lẽ khi trẻ, lưng vốn của tôi quá ít ước mơ, nên về già, thơ tôi chắc không nhiều hy vọng.

(Theo e-Văn)