NSND Diệp Lang quyết không hổ danh là con thầy Ba Diệp

NSND Diệp Lang (phải).

Những ngày này, NSND Diệp Lang khá bận rộn với vai Bá Kiến trong vở "Chí Phèo" ở sân khấu Phú Nhuận. Nhìn phong thái rắn rỏi, dáng đi nhanh nhẹn, giọng nói sang sảng, ít ai nghĩ ông đã có gần 50 năm thăng trầm trên sàn diễn.

Thuở nhỏ, cậu bé Dương Công Thuấn (tên thật của NSND Diệp Lang) sống cùng ông nội vì ba mẹ cậu luôn phiêu lưu với các đoàn hát. Nhà nội có cây vú sữa, trông ra một dòng sông. Ngày ngày, cậu theo đám trẻ con trong làng đi giăng câu, bơi xuồng... Lên 8 tuổi, cậu rời quê theo cha - thầy đờn Ba Diệp - đi theo đoàn cải lương Tam Phụng. Là một tay đờn kìm tài hoa, song thầy Ba Diệp dứt khoát không cho con trai theo nghề đờn. Ông nói, làm nghề đờn tủi lắm, làm gì cũng chỉ ngồi trong cánh gà. Người ta ca hỏng ở ngoài sân khấu cũng đổ tại mấy ông đờn. Vì vậy, thầy xin cho con trai học đóng vai quân lính, dù chỉ là quân chạy cờ, chưa được phép nói. Cậu thiếu niên 12 tuổi hồi hộp chờ ngày đầu tiên được ra sân khấu.

Trong một đêm diễn vở Lấp sông Gianh tại rạp Nguyễn Văn Hảo (nay là rạp Công Nhân) trên đường Trần Hưng Đạo, quận 1, TP HCM, đoàn cải lương bị liệng lựu đạn, có hai người trong đoàn thiệt mạng, cha con thầy Ba Diệp thoát chết trong gang tấc. Nhưng rồi, chẳng được bao lâu, thầy Ba Diệp bị bệnh nặng, phải bỏ đoàn về quê.

Sau khi cha mất, cậu con trai đành vội vã ra đi, mang theo lời dặn dò của cha: “Con ráng học hát, lo cho sự nghiệp, đừng chơi bời, đừng vợ con sớm...”.

Long đong theo nhiều đoàn, từ Kim Thoa, Việt Hùng - Minh Chí, đến Phụng Hảo - Ba Vân..., người con trai của thầy Ba Diệp vẫn chỉ có những vai phụ, đến khi được soạn giả kiêm ông bầu Nguyễn Huỳnh đưa về đoàn Hoài Dung - Hoài Mỹ, anh mới được giao vai chính: hoàng tử trong vở Chiếc nhẫn kim cương. Bấy giờ, soạn giả Nguyễn Huỳnh mới bảo: “Đóng kép chính phải có tên, nên từ giờ trở đi, tên mày là Diệp Lang, tức con trai Ba Diệp!”.

NSND Diệp Lang nói: “Cái tên được đặt một cách tình cờ như vậy, nhưng để giữ được nó lâu dài là cả một quá trình gian khổ!”. Soạn giả Thu An ngày ấy được mệnh danh là “phù thủy cải lương”. Ông đưa tuồng cho ai, người đó thành danh. Một hôm, ông hỏi Diệp Lang: “Giao cho chú vai ông già 70, đóng được không?”. Chàng kép 21 tuổi mừng rỡ gật đầu. Đó là vai người cha trong vở Người anh khác mẹ (đoàn Kim Chưởng). Vai này đã đem lại cho Diệp Lang giải thưởng Thanh Tâm năm 1963 và giúp anh nhận thêm bằng danh dự một năm sau đó.

Trải qua nhiều năm cống hiến cho nghệ thuật, nghệ sĩ Diệp Lang đã có một loạt vai diễn được ghi nhận: trung sĩ Tám (Tìm lại cuộc đời), Hội đồng Dư (Tiếng hò sông Hậu), Hội đồng Thăng (Đời cô Lựu), Lê Quý (Tâm sự Ngọc Hân), Lê Xuân Giác (Tiếng sóng Rạch Gầm)... của thập niên 80, hoặc là ông nội (Cây lẻ bạn), ông Hai (Đờn ca tri kỷ)...

Trải qua nhiều cương vị từ diễn viên, đạo diễn, đến phó đoàn, trưởng đoàn..., nghệ sĩ Diệp Lang vẫn sống rất thanh đạm trong một căn hộ nhỏ ở cư xá Lý Thường Kiệt. Tuy nhiên, ông cho rằng, mình được rất nhiều thứ. Trong đó, điều quan trọng hơn cả là được xã hội nhìn nhận một cách xứng đáng và đôi khi có cảm giác rất đỗi thiêng liêng: “Có những người bỏ cuộc sống giàu có nhàn hạ, chịu cực theo gánh hát. Chiều chiều chỉ cần nghe tiếng trống, đã thấy lòng náo nức. Có người bị bệnh đi không nổi, tay run vẫn ráng hóa trang, màn mở bước ra sân khấu, nhập vai nghe khán giả trầm trồ là quên hết bệnh”.

(Theo NLĐ)