Dạ Ngân chưa bao giờ dằn vặt bản thân vì tình yêu

Thẳng thắn và chân thành, Dạ Ngân giờ đã là người đàn bà 55 tuổi. Chị cùng người chồng của mình, nhà văn Nguyễn Quang Thân 72 tuổi, vẫn sống hạnh phúc trong căn nhà nhỏ, sau những năm tháng nhọc nhằn chịu đựng bao cay đắng vì tình yêu.

- Con gái miền Tây, có cá tính, lại theo đường văn chương, chị nghĩ sao khi người ta đánh giá chị quá mạnh bạo, sắc sảo và ghê gớm?

- Không nhà văn nào quan tâm đến dư luận về chính con người mình. Hãy khen chê họ qua tác phẩm. Cá tính đậm là phẩm chất của văn xuôi đường trường. Nếu mình nhạt, vào văn, mình cũng sẽ nhạt lắm. Hơn nữa, cũng do nền tảng gia đình và miền đất sống. Con gái miền Tây mềm mại, phóng khoáng. Tôi giống cô Ràng (một nhân vật trong Gia đình bé mọn) của tôi, có nhiều đàn ông ngưỡng mộ.

- Tình yêu đối với chị là gì?

- Có yêu nhau mới sống được với nhau. Mà đã yêu nhau, không điều kiện luôn, không Nam, không Bắc, không trong, không ngoài nước, không xấu, không đẹp. Nhưng tình yêu chân chính bao giờ cũng có sự khao khát được sống với người mình yêu. Ở chuyện tình của tôi, tôi phải xả thân, hy sinh rất nhiều. Tình yêu luôn vừa phải lãng mạn, vừa thực tế, vừa phóng khoáng, lại đòi hỏi bao dung.

Nhà văn Dạ Ngân. Ảnh: Đẹp.

- Người ta đồn rằng chị từng thất bại trong cuộc tình với một nhà báo. Sự thật thế nào?

- Lúc đó, tôi, hay chính nhân vật Tiệp của tôi, một người đàn bà có hai con, sau thất vọng với người chồng đầu tiên bỗng thấy thật phí đời nếu sống mà chỉ có vậy. Cái khác giữa một người đàn bà, với một cô gái là khi cần tình yêu, đàn bà họ rất quyết đoán như bà Bovary của Flaubert hay Anna Karenina của Lev Tolstoi. Họ có thể tuẫn tiết vì tình yêu. Nhưng tôi, khi nhận ra anh nhà báo đó không yêu gì mình, tôi cũng chẳng cay đắng, chẳng hận thù gì. Tự mình đến với người ta kia mà.

- Lần đầu chị gặp nhà văn Nguyễn Quang Thân trong hoàn cảnh nào?

- Chúng tôi gặp nhau ở trại sáng tác của Hội nhà văn ở Vũng Tàu tháng 4/1982. Lúc ấy tôi đã trục trặc với chồng và có 2 con. Anh Thân cũng vậy, nhưng có tới 3 con, khao khát kiếm tìm. Ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy tôi đứng giúp chia cơm cho các mâm trong trại, anh nói anh biết rằng đây là người phụ nữ mà anh ao ước. Anh bảo ở tôi có sự từng trải của người đi từ chiến tranh ra, có vẻ nền nã của gái miệt vườn và sự đôn hậu của một nhà văn nhiều nữ tính, cái chính là tôi luôn buồn buồn như Người đàn bà có con chó nhỏ của Tchekhov. Đầu tiên, tôi thấy ngại cái ông Nghệ Tĩnh phong tình này, nhưng sau rồi anh đã chinh phục được tôi bằng hàm lượng trí tuệ, sự hóm hỉnh và cá cái kiểu cần cù của một ông "cá gỗ" nữa.

- Chị nghĩ sao khi chấp nhận yêu một người đàn ông đang có vợ?

- Chấp nhận và đau khổ. Biết bao nhiêu nước mắt đã chảy. Hơn 11 năm trời, hồi ấy đã ai có điện thoại riêng đâu. Chúng tôi liên lạc với nhau bằng điện tín, bằng thư, những lần gặp nhau cách quãng, người Nam, kẻ Bắc. Tôi vẫn còn nguyên cái kho thư tình, khoảng nửa tháng thư vào thì nửa tháng thư ra, mỗi bên 99 lá thư của ngần ấy năm. Anh Thân viết thư hay hơn tôi, sâu sắc yêu thương, còn thư tôi thì toàn cằn nhằn thôi. Nếu anh Thân yêu ít mãnh liệt hơn và ít bền bỉ hơn chắc tôi "chạy thoát" rồi.

- Vì sao những lá thư của chị toàn lời cằn nhằn?

- Vì khổ quá. Vì sức ép chính danh của tổ chức, của gia tộc, của con cái, của bạn bè... chỉ vì chưa có một cái giấy cởi trói cho anh ấy.

- Còn dư luận xung quanh thì sao?

- Dư luận bao giờ mà chẳng phù thịnh đạp suy. Các cuộc họp kiểm điểm do những lá thư tố cáo của người đàn bà kia, và sự từ bỏ của gia tộc vì tôi đã làm "xấu mặt" người thân... Nhiều thứ áp lực như thể tôi bị nhốt vào cái thùng phuy mà đậy vậy.

- Đã khi nào chị tự dằn vặt mình vì là người phá hoại hạnh phúc của người khác?

- Tôi có quan niệm tận cùng của một nhà văn trong vấn đề này. Một khi người ta chán nhau thì người thứ ba sẽ xuất hiện, nếu không phải là tôi, anh Thân cũng có người khác và tôi cũng vậy. Nếu tôi mặc cảm, tôi sẽ không dám làm gì cả. Mẹ anh Thân, các em của anh ấy và con cái hai bên đều âm thầm chấp nhận mối tình của chúng tôi. Vấn đề vẫn là làm thế nào để chính danh và được ngẩng mặt dưới ánh mặt trời.

- Tâm trạng của hai người trong ngày đi đăng ký kết hôn, khi cô dâu đã 41, còn chú rể 58 tuổi?

- Khó tả lắm. Cầm tờ giấy đăng ký trong tay, trao nhau đôi nhẫn cưới, mà chiếc nhẫn của anh Thân to đến nỗi bà chủ tiệm vàng đeo vào ngón chân vẫn vừa ấy, chúng tôi đặt vài chục thiếp báo hỷ rằng chúng tôi đã kết hôn với nhau. Đơn giản vậy thôi, nhưng nó đã giúp mình cởi bỏ hết xiềng xích trong tâm trạng của chính mình. Và còn hết bị mang tiếng lăng nhăng, cho dù hơn 11 năm xa cách, chúng tôi chỉ lăng nhăng với nhau chứ không lăng nhăng với ai khác. Tôi cảm thấy may mắn vì đã tìm được người bạn đời, người đồng nghiệp giỏi hơn tôi, góc cạnh hơn tôi để có thể chịu được tôi và để tôi vừa yêu vừa nể trọng.

- Vợ chồng chị nghĩ sao về ý định sinh con?

- Không, chúng tôi đã có quá đủ. Con chung của chúng tôi là văn chương. Con cái, không thể nào ràng buộc nếu như người ta không chịu được sự ràng buộc. Cả hai gộp lại năm đứa, nhiều đến phát mệt đi rồi.

- Nhân vật nữ của chị luôn mạnh mẽ trong tình dục. Tại sao vậy?

- Đời sống tình dục của vợ chồng hiện đại đều phải như thế. Đàn ông thích vợ đôi khi cũng chủ động, chứ không phải lúc nào cũng e ấp.

- Là chuyên gia gỡ rối tâm tình cho các bạn trẻ với bút danh Dạ Hương, chị đã gặp bao nhiêu cảnh ngộ giống mình?

- Bị kịch mỗi người một kiểu, không ai giống ai hoàn toàn. Với bi kịch tình yêu của một người đã có gia đình, tôi sẽ tùy theo từng hoàn cảnh mà khuyên người ta nên theo hay bỏ mối tình đó. Bởi con đường đến đích cuối cùng bao giờ cũng đòi hỏi tình yêu hai chiều, đòi hỏi sự hy sinh ghê gớm mới có hạnh phúc. Nó khác với sự lựa chọn chính xác từ đầu.

(Theo Đẹp)