Đỗ Minh Tuấn muốn đưa 'Giàn thiêu' lên phim

Đạo diễn Đỗ Minh Tuấn.

“Làm phim lịch sử chắc chắn tốn tiền, nhưng không thể không làm. Điện ảnh là nghệ thuật của nhà giàu, nó được sinh ra trong nhung lụa. Đã “chơi” với điện ảnh thì phải sang trọng và tốn kém", đạo diễn Đỗ Minh Tuấn tâm sự với VnExpress khi những dự án làm phim lịch sử đang gây nhiều tranh cãi.

- Có thông tin rằng anh dự định chuyển thể tiểu thuyết lịch sử "Giàn thiêu" của nhà văn Võ Thị Hảo thành kịch bản phim truyện?

- Đúng như vậy. Ngay khi Giàn thiêu ra mắt cuối năm 2003, tôi đã thấy đây là cuốn tiểu thuyết lịch sử hấp dẫn, sâu sắc và đầy ấn tượng, tái hiện được không gian văn hoá tâm linh độc đáo của thời nhà Lý, có tính điện ảnh cao, nhiều đất cho các đạo diễn có thể “tung hoành”. Ví dụ cảnh giàn thiêu sống hàng trăm cô cung nữ trên đảo Âm hồn chẳng hạn… Tôi đã gọi điện ngay cho chị Hảo để “xí phần” làm phim. Chị Hảo đồng ý nhưng đề nghị là phải để chị tự viết kịch bản.

- Vậy việc đó triển khai đến đâu rồi?

- Tôi nghĩ muốn làm Giàn thiêu thành một bộ phim nghệ thuật hay phải được làm hết ý mình, khai thác hết những cái hay trong chất liệu văn học. Muốn vậy phải có kinh phí lớn. Ở trong nước có lẽ không đáp ứng được vì xã hội ta thường nhìn phim lịch sử như là phim “cúng cụ”, hơn nữa lại quen tư duy cò con không thể có sự đầu tư đúng với quy mô phải có của phim… Tôi đã làm dự án gửi một số tổ chức điện ảnh ở Mỹ, Đức, Pháp. Họ mới hồi âm lại cho tôi, yêu cầu dự án chi tiết hơn kèm theo đề cương kịch bản khoảng 30-40 trang dịch sang tiếng Anh. Hiện tại, tôi đang bận nhiều chương trình khác nên chưa bắt đầu được…

- Anh là một trong hơn chục đạo diễn được mời tham gia thi viết phân cảnh bộ phim truyện nhựa "Thái tổ Lý Công Uẩn", kịch bản Thiên Phúc. Đó là một bộ phim lịch sử về triều Lý, nghe nói được Nhà nước đầu tư 100 tỷ đồng?

- Không biết các phóng viên đã lấy đâu ra thông tin ấy? Các địa phương có thể bỏ ra mỗi năm 15 tỷ đồng nuôi đội bóng tỉnh nhà, chi hàng trăm nghìn đôla trả lương cho huấn luyện viên bóng đá ngoại mỗi mùa giải, hay đầu tư dăm bảy chục tỷ xây dựng tượng đài, nhưng chắc không dám dốc túi số tiền tương tự cho một công trình điện ảnh đâu. Đó là con số của báo chí thôi.

- Nhiều ý kiến cho rằng kịch bản “Thái tổ Lý Công Uẩn” không hay, nhiều lỗi. Như vậy, kể cả được đầu tư nhiều tiền, ai dám chắc là phim sẽ thành công?

- Có bài báo nói người viết đã đọc kịch bản trong đĩa mềm. Thực tế, không hề có kịch bản trong đĩa mềm. Tôi xin đĩa mềm để gửi cho đối tác nước ngoài còn không được cơ mà. Thái tổ Lý Công Uẩn là kịch bản viết kỹ nhất mà tôi được đọc. Đúng là có những lỗi về lịch sử như các nhà sử học đã chỉ ra, nhưng chỉ cần ngồi hai ngày với một giáo sư sử học là xong. Phim Võ sĩ giác đấu của Mỹ, báo chí cũng chỉ ra hơn bảy trăm lỗi nhưng vẫn đoạt giải Oscar vì phim đã chuyển tải được không khí thời đại một cách hấp dẫn, chân thực và hoành tráng. Theo tôi, đó mới là điều quan trọng nhất.

- Nhưng điều quan trọng ấy không phải đạo diễn nào cũng làm được. Anh nghĩ sao khi đây chính là điều mà dư luận lo lắng nhất?

Bìa tiểu thuyết "Giàn thiêu" của Võ Thị Hảo.

- Tất cả những đạo diễn được đánh giá tài giỏi nhất hiện nay đều được gọi vào cuộc rồi. Từ Trần Anh Hùng, Hồ Quang Minh, Nguyễn Võ Nghiêm Minh, Đặng Nhật Minh, Nguyễn Thanh Vân, Lưu Trọng Ninh, Lê Đức Tiến, Lê Hoàng đến Phi Tiến Sơn… Điện ảnh Việt Nam không thuê thày ngoại mà vẫn đoạt nhiều giải Vàng quốc tế, gần đây là giải Vàng khu vực, trong khi đó bóng đá được đầu tư gấp bội nhưng đã được giải Vàng khu vực đâu? Vậy sao ta hy vọng ở bóng đá mà lại tước quyền hy vọng ở điện ảnh nước nhà? Đạo diễn tài năng Oliver Stone làm phim Alexander Đại đế mất hàng trăm triệu USD nhưng rất ế khách và còn bị trao giải Mâm xôi, mà chẳng ai la ó về chuyện đó.

- "Giàn thiêu" cũng là một bức tranh sinh động về triều Lý. Nếu anh được chọn làm một bộ phim chào mừng 1.000 năm Thăng Long, anh sẽ làm "Giàn thiêu" hay "Thái tổ Lý Công Uẩn"? 

- So sánh một tiểu thuyết với một kịch bản đang viết là điều rất khó. Chắc chắn Giàn thiêu sẽ là một phim nghệ thuật độc đáo, với cách nhìn lịch sử gai góc, đa diện, như nhân vật nguyên phi Ỷ Lan vừa đẹp, vừa giỏi giang nhưng cũng vừa tham vọng… Cách nhìn đó làm cho các nhân vật lịch sử trở nên thật hơn, đời hơn. Nhưng muốn được đầu tư phải theo đúng quy trình tuyển chọn. Không hiểu sao nhà văn Võ Thị Hảo không gửi tác phẩm tham gia dự thi? Thái tổ Lý Công Uẩn của Thiên Phúc là một kịch bản chính sử viết rất công phu, cũng có nhiều đất cho đạo diễn tung hoành, nếu được các đạo diễn bổ sung phát triển thêm chắc cũng sẽ trở thành một phim nghệ thuật hay và không kém phần độc đáo!

Nguyễn Hương thực hiện