'Văn học tuổi 20' - hành trình dài đi tìm người viết

Ra đời năm 1995, cuộc thi "Văn học tuổi 20" do Hội nhà văn TP HCM, báo Tuổi Trẻ, Nhà xuất bản Trẻ tổ chức đang khẳng định uy tín trong lòng bạn đọc. Dưới đây là ý kiến của một số thành viên ban tổ chức và ban giám khảo cuộc thi trước đợt vận động sáng tác lần 3.

Nhà văn Lê Văn Thảo, Tổng thư ký Hội nhà văn TP HCM, trưởng ban giám khảo:

Nhà văn Lê Văn Thảo.

Tôi đã tham dự chấm giải nhiều cuộc thi văn học và tôi thấy rằng cuộc vận động sáng tác Văn học tuổi 20 đang dần khẳng định là một "thương hiệu" văn học uy tín trên văn đàn. Những trang văn của những người viết trẻ được phát hiện qua cuộc vận động sáng tác đã góp phần gây dựng niềm tin về một thế hệ người viết văn mới. Qua hai lần thi vừa rồi, cuộc thi đã mang đến văn đàn những gương mặt như: Nguyên Hương, Nguyễn Ngọc Tư, Nguyễn Ngọc Thuần, Phong Điệp, Vũ Đình Giang, Phan Triều Hải và nói gì thì nói họ đã có đóng góp rất nhiều cho văn học nước nhà.

Điều tôi có thể khẳng định là ban giám khảo đã làm việc rất công tâm. Đây là một cuộc vận động sáng tác văn học, một sân chơi mở dành cho tất cả những ai muốn tham gia và ban giám khảo luôn làm việc với tinh thần cởi mở, đón nhận những cái mới, cái hay. Không nên đánh đồng cái lạ, phá cách với cái hay và cái mới. Có những cái lạ, phá cách chỉ đơn thuần là về mặt hình thức còn nội dung chưa đạt thì làm sao có thể đạt giải cao. Mọi đột phá đều được chấp nhận nhưng nó phải không xa rời những tiêu chuẩn nhân văn.  

Văn chương viết lách là điều khó nói trước. Không thể nói rằng qua một cuộc vận động sáng tác thì có thể khẳng định những cây viết trẻ sẽ tồn tại mãi. Tôi cũng nghĩ rằng bản thân những người viết hiểu rất rõ: Cuộc thi này không phải là điểm dừng hay đích đến của văn chương mà đó chính là sự khởi đầu trên một chặng đường dài. 

Nhà văn Nguyễn Đông Thức, Biên tập viên báo Tuổi trẻ, thành viên ban giám khảo:

Nhà văn Nguyễn Đông Thức.

Ý tưởng cuộc thi bắt đầu từ việc Nhà xuất bản Trẻ muốn có nhiều hơn những tác phẩm dành cho người trẻ để xuất bản và phục vụ nhu cầu của bạn đọc. Gọi là "vận động sáng tác" nhưng thực chất đây đã là một cuộc thi văn học thật sự, phát hiện thêm những cây bút góp mặt trên văn đàn cả nước.

Chu trình cuộc thi 5 năm một lần. Lẽ ra phải ngắn hơn nhưng các đơn vị tổ chức đều không có nhiều sức lực và thời gian hơn cho cuộc thi. Ngoài ra theo dõi tình hình văn học thường xuyên tôi thấy đúng là khoảng 2-3 năm mới có một vài cây bút mới xuất hiện.  

Cuộc thi đã đạt được mục đích của mình đặt ra. Mỗi đợt thi đều phát hiện được những cây bút mới, trẻ và có tài năng, "đứng" được trên văn đàn... Tuy nhiên, số lượng bài dự thi chưa đạt mức mong muốn của ban tổ chức, chưa "vận động" được toàn bộ lực lượng viết mới trên cả nước tham gia. Được cái là tỉnh thành nào cũng có cây bút tham dự. Hiện nay, các tác phẩm chỉ mới nằm trong vòng sơ khảo, tôi chấm vòng chung khảo nên chưa nói trước được điều gì. Tôi đang háo hức đón đọc những tác phẩm dự thi của các bạn.  

Nhà thơ Bùi Thanh Tuấn, thành viên Ban tổ chức:

Đến thời điểm "nước rút" này, Ban tổ chức đã nhận được hơn 123 bản thảo từ mọi miền đất nước gửi về. Hy vọng năm nay, bản thảo của các cây viết trẻ đất Bắc sẽ nhiều hơn. Lần này những nhà văn đã có tiếng vẫn tham gia, nhưng số này chỉ chiếm 15-20% tổng số người tham dự. Còn lại phần đông là những người trẻ, đặc biệt số người viết còn ở độ tuổi học sinh phổ thông tham gia vượt trội. Những cây viết ở các bút nhóm văn học như: Vòm Me Xanh, CLB Văn học Nhà Văn hóa Thanh Niên cũng gửi bản thảo tham gia rất tích cực. Độ tuổi dự thi nhỏ tuổi nhất đến thời điểm này là học sinh lớp 12. Thường thì đến những ngày cuối cùng, số lượng bản thảo gửi về sẽ tăng vọt và ban sơ khảo đang làm việc hết mình để lựa chọn những tác phẩm xứng đáng cho vòng chung khảo.  

Dương Vân