Chung kết Cup UEFA, công mạnh đấu thủ cường

Đeo đuổi hai triết lý bóng đá đối lập, Zenit và Rangers hứa hẹn sẽ tạo nên một trận cầu hấp dẫn hôm nay. Liệu CLB Nga sẽ lần đầu lên ngôi hay Rangers sẽ "ẵm" chiếc Cup châu Âu thứ hai? Câu trả lời sẽ có sau ít nhất 90 phút so tài tại Manchester.

Nhìn vào lịch sử, Zenit không thể sánh với Rangers. Đây mới là lần đầu tiên đại diện thành St. Petersburg hiện diện trong một trận chung kết ở tầm châu lục. Trong khi đó, đội bóng Scotland đã ba lần hưởng vinh dự này và tất cả đều diễn ra ở Cup C2 - giải đấu bị "khai tử" năm 1999. Họ thua Fiorentina năm 1961 và Bayern Munich năm 1967, trước khi thắng Dynamo Moscow ở chung kết năm 1972.

Rangers (áo xanh) và Zenit St Petersburg - hai đội tranh Cup UEFA mùa này.

Tuy nhiên, ở những cuộc đấu "knock-out" như trận đấu tại Manchester hôm nay, lịch sử thường cũng chỉ mang giá trị tham khảo không hơn không kém. Chính Zenit và Rangers đã cho thấy chân lý ấy mùa này khi họ cùng nhau làm nên bất ngờ, vượt qua một loạt đại gia có bề dày thành tích lớn hơn rất nhiều lần như Marseille, Bayern hay Bremen, Fiorentina để giành suất tranh Cup UEFA.

Dưới thời HLV người Hà Lan Dick Advocaat, Zenit đã chuyển mình thành đội bóng tấn công đáng sợ bậc nhất xứ sở bạch dương trước khi lên ngôi vô địch Nga năm 2007 và tạo nên một "cơn lốc" cuốn phăng mọi chướng ngại ở mặt trận số hai châu Âu. Tùy hoàn cảnh mà họ hoán đổi giữa hai sơ đồ 4-3-3 và 4-4-2, nhưng về cơ bản, thứ bóng đá mà Zenit đeo đuổi luôn hướng đến tấn công và sút tung lưới đối phương. Chỉ tính từ vòng loại trực tiếp Cup UEFA mùa này (vòng 32 đội), họ đã ghi những 14 bàn sau 8 trận, trong đó có những trận thắng đậm với tỷ số khó tin 4-1 và 4-0 lần lượt trước Leverkusen và Bayern.

Nếu Zenit vào chung kết nhờ biết áp dụng một cách khoa học thứ bóng đá tấn công tổng lực của người Hà Lan, thì Rangers lại giành quyền đến Manchester hôm nay nhờ phương châm trước hết phải giữ sạch lưới và một lối chơi chặt chẽ mang âm hưởng nghệ thuật phòng ngự Italy "catenaccio". Trên mặt trận châu lục mùa này, dù ở Champions League (nơi họ xếp thứ ba ở vòng bảng) hay Cup UEFA, HLV Walter Smith luôn cho các học trò đá theo sơ đồ 4-5-1, đề cao sự thận trọng.

Không ghi nhiều bàn thắng, nhưng Rangers (áo xanh) lại được đánh giá cao ở khả năng phòng ngự. Ảnh: Getty Images.

Với lối đá ấy, họ vượt qua những đối thủ mạnh bằng những cách không giống ai: hòa 0-0 trên sân nhà Ibrox, rồi đi tiếp nhờ luật bàn thắng trên sân khách (hòa Panathinaikos 1-1, thắng Sporting 2-0) hoặc trông chờ vào may rủi trong loạt đá luân lưu (hạ Fiorentina ở bán kết). Tính toán một cách chi ly, Rangers mới để thủng lưới 2 bàn trong 8 trận kể từ khi chuyển từ Champions League xuống Cup UEFA (từ vòng 32 đội).

Trên sân City of Manchester hôm nay, cả Rangers lẫn Zenit đều có những mất mát về lực lượng. Song, nếu đem lên bàn cân, việc thủ môn số một Alan McGregor vắng mặt không làm ảnh hưởng nhiều đến sức mạnh của đội bóng Scotland. Nhờ trận hòa Fiorentina ở bán kết lượt về, Rangers đã khám phá ra "người nhện" Neil Alexander - thủ thành dự bị xuất sắc hóa giải những cú sút nguy hiểm nhất của CLB Italy và cản phá thành công một quả luân lưu trong loạt "đấu súng". Ngoài gương mặt này, HLV Smith vẫn còn nguyên những trụ cột như cặp trung vệ Cuellar - Weir, nhạc trưởng Barry Ferguson...

Cũng mất đúng một người, nhưng Zenit không có may mắn như Rangers bởi cầu thủ vắng mặt (vì án treo giò) là Pavel Pogrebnyak, chân sút chủ lực đang dẫn đầu danh sách Vua phá lưới Cup UEFA mùa này với 10 bàn thắng. Tuy vậy, mất mát ấy cũng phần nào được bù đắp bởi sự trở lại của Arshavin, cầu thủ khéo léo, đa năng và là "ngòi nổ" trong các đợt tấn công của đội vô địch Nga. Hôm nay, nhiều khả năng anh sẽ đá lùi xuống tuyến giữa để hỗ trợ "tam giác" tấn công Dominguez, Fayzulin và Tekke - tiền đạo người Thổ Nhĩ Kỳ được bố trí đá thay Pogrebnyak ở vị trí trung phong cắm.

Zenit hy vọng sự trở lại của Arshavin (áo trắng) sẽ giúp họ giữ được lửa tấn công khi mất chân sút chủ lực Pogrebnyak. Ảnh: Getty Images.

Zenit được các nhà cái châu Âu đánh giá cao hơn hẳn Rangers (tỷ lệ 5/4 so với 5/2 - William Hill) nhờ lối chơi tấn công rực lửa và những thắng lợi tưng bừng trước Leverkusen rồi Bayern ở vòng trước. Nhưng trong bóng đá không phải lúc nào đội được cho là mạnh hơn cũng chiến thắng. Dù chủ nhân Cup UEFA hôm nay là ai, thì sự giao thoa giữa hai trường phái bóng đá, hai lối chơi hoàn toàn đối lập vẫn hứa hẹn đem lại cho người xem một trận cầu hấp dẫn đỉnh cao.

Đội hình xuất phát dự kiến:

Zenit (4-3-3): Malafeev - Anyukov, Shirokov, Krizanac, Gorshkov - Zyryanov, Tymoschuk, Arshavin - Dominguez, Tekke, Fayzulin.

Rangers (4-5-1): Alexdander - Broadfoot, Cuellar, Weir, Papac - Whittaker, St. Davis, McCullogh, Ferguson, Novo - Darcheville.

Minh Kha