Sự trở lại của KGB trong thế giới giải trí (1)

Konstantin Piskaryov và bức tượng bán thân của Yuri Andropov trong nhà hàng "Cái khiên và cây kiếm" của ông ở Matxcơva.

Những bộ phim, những cuốn tiểu thuyết ăn khách, và thậm chí các quán ăn cũng đang làm sống dậy sự vẻ vang của FSB, cơ quan tình báo Nga, và KGB, cơ quan tiền nhiệm của nó, khi đất nước này đang vật lộn với cuộc chiến chống khủng bố và tìm kiếm những vị anh hùng liêm khiết.

Không chỉ trong thời hoàng kim thập kỷ 1960 và 1970, khi những cuốn tiểu thuyết và phim tình báo là niềm say mê của cậu thiếu niên Vladimir Putin, thì những điệp viên Nga mới được yêu thích đến thế trong văn hóa nước này.

Còn đối với những người chỉ trích, sự tái xuất của những điệp viên anh hùng thể hiện mong muốn của Kremlin nhằm khơi dậy chủ nghĩa yêu nước, sự trung thành với tổ quốc và đó là tham vọng của Tổng thống Nga Putin đối với nước Nga.

"Quan điểm chung của nhiều nhà văn và các nhà làm phim hiện nay là những thể chế sạch sẽ mà chúng ta thừa hưởng từ Liên Xô là những cơ quan đặc biệt, và nếu thiếu chúng, cuộc sống tại đất nước này sẽ bị xuống cấp hoàn toàn", Natalia Ivanova, phó tổng biên tập Znamya, một tạp chí văn học, cho hay. "Có sự tương qua giữa những người nổi lên nắm quyền và những người được công chúng coi như anh hùng", Ivanova nhận định. Putin đã lên đến cấp cao của KGB trước khi bước vào chính trường.

Trong những năm 1990, phim của Hollywood và phim truyền hình nhiều tập của Mỹ Latin ngập tràn các kênh truyền hình Nga. Đa số những bộ phim trong nước là phim hình sự.

"Nhưng một xu hướng mới xuất hiện vào cuối năm ngoái", Daniil Dondurei, tổng biên tập tạp chí Cinema Art, cho biết. "Và rõ ràng nó liên quan đến nỗ lực của một bộ phận trong giới chức nhằm khơi dậy tư tưởng yêu nước, ví dụ hoạt động kỷ niệm 60 năm chiến thắng Thế chiến II".

Bộ Quốc phòng Nga dự định phát kênh truyền hình mà họ gọi là "truyền hình yêu nước", trong đó sẽ chiếu những phim tài liệu chiến tranh và những bộ phim nhằm tạo ra những ảnh hưởng về ý thức hệ và thông tin hiệu quả nhằm đảm bảo những hoạt động xã hội của công dân Nga", Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Ivanov cho biết.

"Khi Putin lên nắm quyền, nhiều người có cảm tưởng rằng KGB là quyền lực thực sự và bảo đảm sự ổn định và an toàn của xã hội", Victor Shenderovich, nhà châm biếm chính trị và là người sáng tạo chương trình "bù nhìn", cho hay. Ông rời đài truyền hình NTV sau khi nó rơi vào tay tập đoàn Gazprom Media, cánh tay của một công ty gas nhà nước. "Thật kinh ngạc, giờ đây ai ai cũng cố tạo ra những huyền thoại hay những câu chuyện cổ tích về lực lượng tình báo".

Những loạt phim như "The Red Capella," "Saboteur" và "KGB in a Dinner Jacket" khai thác lĩnh vực tình báo Nga trong cuộc chiến chống phát xít Đức và sau đó là Chiến tranh Lạnh. Cùng lúc, những người hùng hư cấu từ kỷ nguyên Xô viết như thiếu tá Pronin, một sĩ quan phản gián, một hình mẫu của James Bond, cũng đã được khơi lại. 5 cuốn tiểu thuyết về Pronin đã được tái bản năm ngoái và bán rất chạy.

Mikhail Kotomin, giám đốc nhà xuất bản Ad Marginem Press ở Matxcơva, cho biết: "KGB hiện thân cho quá khứ hùng mạnh, và giờ đây đang có xu hướng lật lại lịch sử để tìm những người hùng".

Kotomin mới đây đã xuất bản một loạt các tiểu thuyết tình báo khác từ thời Xô viết và ông cho hay sách rất ăn khách.

Dondurei, biên tập của Cinema Art, cho rằng ngành công nghiệp điện ảnh Nga sẽ tiếp tục sản xuất những bộ phim mà không phải lúc nào các điệp viên cũng đầy vẻ tốt đẹp. "Đây không phải là Bắc Triều Tiên, ở đây có sự đa nguyên. Chúng tôi vẫn có những con quỷ KGB trên phim. Không thể nói là chúng tôi có sự kiểm duyệt được", ông nói.

Một số tác phẩm từ thời Xô viết giờ được ưa chuộng, đặc biệt cuốn sách "Cái khiên và cây kiếm" sau này được chuyển thành phim. Chính cuốn sách này xưa kia đã khiến Putin chú ý đến KGB. .

Ngọc Sơn (theo Washington Post)

* Phần 2