Tuỳ tùng của Saddam Hussein (3)

Người Mỹ rất quan tâm đến những cuộc di chuyển và mối liên hệ của Saddam trong 8 tháng lẩn trốn. Họ muốn biết quy mô những vụ phục kích, đánh bom tự sát nhằm bảo vệ cựu tổng thống Iraq cũng như mức độ điều hành các cuộc tấn công của ông ta.

Theo các sĩ quan Mỹ, một phần câu trả lời nằm trong những tài liệu thu giữ cùng vụ bắt Saddam. Trong đó có bằng chứng cho thấy ông ta ít nhất cũng đóng vai trò chỉ dẫn và hoạch định các vụ tấn công, nếu không phải là tác chiến.

Đại tá Megill tin rằng Saddam giữ vị trí quan trọng. "Tôi không nghĩ ông ta ra ngoài và trù tính các chiến dịch", sĩ quan Mỹ nhận xét. "Tôi cho rằng ông ta đưa ra chỉ dẫn chung cho cấp dưới như Tập trung vào vấn đề đó. Ở khu vực này thì tuyển mộ, khu vực kia thì gây lộn xộn". Thiếu tá Murphy cũng có ý kiến tương tự. "Saddam sẽ ra lệnh kiểu như Tôi muốn thấy thêm các vụ tấn công", ông này nói.

Cựu tổng thống Iraq, được các sĩ quan Mỹ mô tả là lo lắng và hợp tác vào thời điểm bị bắt, đã trở lại tính khí hùng hổ và nhạo báng nhân viên thẩm vấn trong lúc bị giam. Ông khẳng định không làm điều gì sai trái và bảo vệ vụ tàn sát năm 1991, trong đó hàng chục nghìn người Shiite Hồi giáo bị bắn chết và chôn vùi trong những nấm mộ tập thể.

Tuy nhiên, những tài liệu thu giữ được đã tạo bước đột phá để lính Mỹ hiểu được cơ cấu nhóm tiến hành các cuộc phản kháng. Thủ lĩnh 3 chi nhánh có tên trong các văn bản đã bị bắt, 4 người khác cũng có tên trong đó và một người hoạt động với nhiệm vụ đưa tin đang bị truy lùng.

Những thủ lĩnh bị còng tay đã dẫn đến một loạt tên các nhân vật đang chiến đấu chống Mỹ. Họ đang nằm trong danh sách hơn 9.000 người bị Washington truy nã. Một thủ lĩnh phản kháng đã bị phát hiện khi đang chuẩn bị hộ chiếu cho mình cùng gia đình. Điều đó chứng tỏ ông ta sắp rời khỏi Iraq.

Nếu quan hệ huyết thống đóng vai trò cơ bản cho sự tồn tại của Saddam, thì sự nghi ngờ những người xung quanh ông ta cũng như vậy. Sự ngờ vực làm cựu tổng thống Iraq tổ chức cuộc sống trốn chạy xung quanh một chuỗi nhóm bí mật, trong đó không nhóm nào biết số còn lại. Đó là chiến thuật ông ta học được từ các cuốn sách về những người Bolshevik thời kỳ hoạt động bí mật và Stalin.

Saddam rất hiếm khi ra lệnh bằng văn bản viết tay và gọi điện. Tình báo Mỹ về mặt nào đó đã xâm nhập vào những tuỳ tùng của Saddam trước chiến tranh. Khi đó, họ tìm ra một trợ lý an ninh sử dụng điện thoại vệ tinh Thuraya, loại mà các chỉ huy Mỹ rất ưa thích. Theo những tin tức lưu truyền ở Baghdad, cựu tổng thống Iraq đã hành quyết nhân viên này sau hai vụ oanh kích nhằm mục tiêu Saddam hôm 20/3 và 7/4. Sau đó, các tuỳ tùng thôi sử dụng điện thoại vệ tinh. Và Saddam trở lại thói quen của làng mạc. "Cộng đồng Ảrập truyền thống hoạt động bằng lời nói", đại tá Megill cho biết.

Cuối cùng, 20-25 nhân vật trở thành những người thân cận với Saddam nhất. Họ đại diện cho các bộ tộc vốn đóng vai trò rường cột cho an ninh của cựu tổng thống Iraq ở Baghdad, những người trong phả hệ nắm giữ vị trí quan trọng: những người lĩnh một khoản trong số hàng triệu USD mà Saddam mang đi từ các ngân hàng bị cướp phá, những nhân vật lo hậu cần lên kế hoạch đi lại và chuẩn bị đầu bếp, lái xe và vệ sĩ.

Tất cả số này đều có quan hệ huyết thống và giành được lòng tin kể từ khi cựu tổng thống Iraq lên nắm quyền cách đây 4 thập kỷ. Ông ta biết cách điều hành những người thân cận cùng quê, có quan hệ chặt chẽ với mình và luôn cảnh báo về khả năng bị tra tấn nếu họ phản bội.

Nguyễn Hạnh (theo NYT)

Còn tiếp

Phần 1, 2