Mạng lưới che giấu Saddam Hussein (2)

Trước vụ bắt giữ, lần cuối cùng người ta nhìn thấy Saddam Hussein là vài ngày trước khi Baghdad sụp đổ. Kết nối các thông tin từ một vệ sĩ của cựu tổng thống Iraq và vài nhân chứng, tình báo Mỹ phác hoạ bức tranh cựu lãnh đạo Iraq cùng con trai Qusay lao nhanh quanh thành phố trên chiếc Mercedes chống đạn.

Rồi hai cha con chuyển sang chiếc Nissan 4 chỗ ngồi, cố gắng ngăn chặn binh lính Iraq khỏi đào ngũ hàng loạt trong khi xe tăng Mỹ tràn vào trung tâm thành phố.

Sau khi xuất hiện tại giáo đường Adhamiya, Hussein và Qusay mắc phải vòng vây đạn lửa Mỹ khi đang cố gắng vượt sông Tigris trở lại quận Khadamiya, nơi các thành viên Saddam Fedayeen, tổ chức du kích do Uday kiểm soát, đang tuần tra phố xá. Với sự giúp đỡ của nhóm này, hai cha con Saddam tới Adhamiya, nơi lính Mỹ truy quét đêm đó. Đây là cuộc bố ráp đầu tiên trong số các nỗ lực bắt Saddam bất thành trong những tháng tiếp sau đó. Không lâu sau đó, cựu tổng thống và hai con trai biến mất, rời Baghdad theo hướng bắc, tới quê hương bộ lạc của mình.

Ở tỉnh Salahuddin, khu vực với hơn 3 triệu dân gồm cả thành phố quê hương cựu tổng thống Iraq Tikrit, Saddam Hussein bắt đầu cuộc lẩn trốn. Tại đây, Saddam sống cùng người thân và thành viên bộ lạc đã liên minh cùng ông trước khi liên nắm quyền và được hưởng lợi hậu hĩ sau đó. Hầu hết đó là những người quê ở làng, lựa chọn từ 5 dòng họ có quan hệ huyết thống với Saddam.

Họ có nhiệm vụ khác xa với những nhà khoa học tên lửa và nhà vật lý nguyên tử được đào tạo ở phương tây, những người được cựu tổng thống Iraq sử dụng trong nỗ lực đưa Iraq trở thành cường quốc Ảrập. Giá trị của họ nằm ở mối quan hệ với làng xóm, những hiểu biết sâu rộng về khu vực xung quanh Tikrit và mưu đánh lừa đối phương nắm trong tay vệ tinh do thám có thể nghe chặn điện thoại, công nghệ hình ảnh chụp được những người đi lại ban đêm và hệ thống dữ liệu máy tính gồm danh tính, tiểu sử cũng như thói quen của hàng nghìn người đi theo Saddam. "Đó là những nhân vật cao cấp trong lực lượng an ninh, Cận vệ Cộng hoà Đặc biệt, Tổ chức An ninh Đặc biệt và quân đội", đại tá Mỹ Megill nói về những người ủng hộ Saddam suốt những tháng trốn chạy.

Một nhân vật quan trọng với Saddam là sĩ quan kỳ cựu trung niên, nặng136 kg thuộc Tổ chức An ninh Đặc biệt. Chính vụ bắt giữ ông này ở Baghdad hồi đầu tháng đã mở đường cho việc còng tay cựu tổng thống Iraq. Saddam bị bắt sau hàng chục cuộc bố ráp thất bại của lính Mỹ ở Tikrit, Samarra và Baiji, những thành phố của người Sunni Hồi giáo tại thung lũng thượng nguồn sông Tigris.

Giới chức Mỹ chưa công bố danh tính người báo tin với lý do nếu họ làm vậy sẽ gây nguy hiểm cho các chiến dịch quân sự đang tiếp diễn. Tuy nhiên, thiếu tá Stan Murphy, sĩ quan tình báo của lữ đoàn 1, sư đoàn bộ binh số 4 (đơn vị phụ trách cuộc bắt giữ cựu tổng thống Iraq), mô tả đó là một trong 5 người được giao phó các nhiệm vụ vô cùng quan trọng cho Saddam. Ông ta đóng vai trò như một tham mưu trưởng và có vẻ là người duy nhất biết nơi ở của cựu tổng thống vào mọi thời điểm.

Còn về Saddam, các sĩ quan Mỹ cho rằng trong khi cuộc sống trốn chạy, điều mà ông ta đã biết từ khi với trốn sang Ai Cập tị nạn năm 1959, những di chuyển của ông ta là ứng biến, chứ không nằm trong kế hoạch tổng thể.

Các điều tra viên Mỹ đang tìm hiểu đi lại và mối quan hệ của Hussein trong 8 tháng chạy trốn, với hy vọng các phát hiện sẽ giúp chấm dứt cuộc phản kháng đã cướp đi mạng sống của 200 lính Mỹ kể từ khi Tổng thống Bush tuyên bố những trận chiến lớn đã kết thúc hôm 1/5.

Nguyễn Hạnh (theo NYT)

Còn tiếp

Phần 1