Cuộc sống bí mật của Saddam Hussein (1)

Trước khi bị bắt trong căn hầm ở ngoại ô thành phố Ad Dwar bên bờ sông Tigris, Saddam Hussein đã lén lút chuyển qua 20-30 nơi trú ẩn khó phát hiện ở trung tâm Hồi giáo Sunni trong nhiều tháng. Một số người thân và thành viên thị tộc cho ông ta nương tựa và cung cấp tin.

Theo các sĩ quan Mỹ phụ trách thông tin tình báo dẫn tới vụ bắt giữ Hussein, cựu tổng thống Iraq sử dụng hệ thống người đưa tin bằng lời để chuyển chỉ thị cho các nhánh đảng Baath, những người điều hành cuộc phản kháng chống liên quân. Để tránh bị phát hiện, cựu lãnh đạo 66 tuổi thường đi bộ trên những con phố vắng vẻ hoặc dùng thuyền nhỏ trên sông Tigris, thường là vào ban đêm cùng 2-3 người trung thành.

Dù đã quen với các dinh thự xa hoa, Saddam phải để tóc và râu dài ra, sống qua ngày bằng những thanh sôcôla, mật ong, hoa quả đóng hộp. Cựu tổng thống từ bỏ bộ quân phục hay comple may tại Italy để mặc quần áo truyền thống Iraq, gồm áo choàng dài và khăn trùm đầu.

Một lần, Saddam trở lại nơi ông ta bước vào chính trường: vị trí trên sông Tigris, nơi tháng 10/1959, khi còn là một thanh niên 22 tuổi rời khỏi Baghdad và tham gia vào vụ mưu sát bất thành độc tài quân sự Abdul Karim Kassem, ông đã bơi qua sông để trốn binh lính truy đuổi. Ngôi nhà trong trang trại nơi ông ta bị bắt nằm cách bờ sông có vài trăm mét, nơi hàng năm ông đều tới để kỷ niệm với một cuộc bơi được dàn dựng.

Trước khi bị lính Mỹ bắn chết ở thành phố Mosul hôm 22/7, hai con trai Uday và Qusay Hussein thường xuyên gặp Saddam ở các nơi trú ẩn, bàn bạc rồi chia tay để tránh bị phát hiện. Cái chết của Uday và Qusay càng cô lập Hussein với các quan chức chính quyền cũ. Chính nhiều người trên danh sách 55 kẻ bị Mỹ truy đuổi gắt gao nhất bị lính Mỹ còng tay đã tiết lộ manh mối dẫn tới cựu tổng thống.

Trung tá Todd Megill, sĩ quan tình báo thuộc Sư đoàn số 4 ở Tikrit (đơn vị tiến hành cuộc bố ráp dẫn đến bắt giữ Husseein), cho biết các cuộc gặp giữa 3 người là cần thiết về mặt tác chiến cũng như khuây khoả gia đình. "Có thể họ thường xuyên gặp nhau vì đó là những người duy nhất mà họ có thể nói chuyện cùng", Megill nói. Mosul, nơi Uday và Qusay bị bắn chết, cách Tikrit 240 km về phía bắc.

Đa phần cuộc sống lẩn trốn của Hussein vẫn là bí ẩn. Nhưng trước và sau vụ bắt giữ, các sĩ quan tình báo và chỉ huy Mỹ ở Iraq đã kết nối các chi tiết. Căn cứ của họ là những kết luận từ các cuộc hỏi chuyện người thân, thẩm vấn các quan chức đảng Baath bị bắt giữ và những người trung thành với Saddam, những cuộc nghe chặn điện thoại vệ tinh, những tài liệu bị thu giữ, tìm hiểu các thói quen cũ của Saddam và một số giả định của quan chức quân sự về việc ông ta làm thế nào để tránh bị truy đuổi. Các sĩ quan tin rằng Hussein đã trốn lên phía bắc vài ngày sau khi Baghdad sụp đổ.

Nguyễn Hạnh (theo NYT)

Còn tiếp