Những kẻ đánh bom ở Iraq là ai? 

Binh lính Mỹ chuyển thi thể 2 nhà ngoại giao Nhật lên xe tại một bệnh viện ở Tikrit.

Có khác biệt giữa những kẻ thực hiện các vụ tấn công thường xuyên theo kiểu du kích ở cấp độ thấp nhằm vào lực lượng Mỹ và các vụ đánh bom ôtô tàn bạo hơn, làm nhiều dân thường thiệt mạng.

Đứng đằng sau các vụ tấn công kiểu bắn tỉa, gài bom bên đường, là hỗn hợp nhóm những nhân vật trung thành với Saddam Hussein, các dân quân tình nguyện Ảrập không qua huấn luyện và cả những người Iraq bình thường có oán thù với lực lượng Mỹ. Còn các vụ đánh bom gài ôtô thì có lẽ do các thành viên Al-Qaeda, hoạt động phối hợp với những người từng có chân trong chính quyền cũ, tiến hành.

Đến nay, vẫn chưa có số liệu cụ thể về mức độ tham gia của người nước ngoài ở Iraq. Ngay trong chiến tranh Iraq, có hàng trăm người tình nguyện Ảrập, một số tự gọi mình là mujahideen (chiến binh thần thánh), vượt biên giới vào Iraq. Họ đến từ nhiều nơi - Yemen, Ảrập Xêút, Libăng và Bắc Phi. Đa số những người này hoặc bị giết, hoặc trở về nhà, chán nản vì sự sụp đổ nhanh chóng của quân đội Iraq. Một số ở lại và nhanh chóng được bổ sung bởi một làn sóng "tình nguyện viên" ngoại quốc kéo vào nước này. Ví dụ, binh lính Mỹ từng tìm thấy một hộ chiếu Syria trên thi thể một nhân vật tìm cách làm nổ tung một đồn cảnh sát Baghdad nhưng thất bại.

Các vụ nổ bom gài ôtô lớn hoặc nhằm vào những mục tiêu phi quân sự thường mang dấu ấn của Al-Qaeda. Chúng được lên kế hoạch và thực hiện một cách chuyên nghiệp, đôi khi xảy ra đồng thời, thường do những kẻ đánh bom tự sát thực hiện và nhằm mục đích tạo tiếng vang cao nhất. Thương vong lớn, mục tiêu vô tội vạ và không có ai nhận trách nhiệm. Cách làm ngày càng tinh vi và mức tàn sát cao hơn. Những kẻ tấn công còn biết cách ứng biến với các biện pháp an toàn do liên quân áp dụng. Vụ tấn công vào khách sạn Rashid ở Baghdad ngày 26/10 là một ví dụ. Những quả rocket vượt qua được các bức tường cao, được bắn đi ở khoảng cách 400 mét từ một bệ phóng ngụy trang dưới dạng một máy phát điện. Còn vụ tấn công vào trụ sở của Chữ Thập đỏ ở Baghdad ngày 27/10 thì sử dụng một quả bom giấu trong một chiếc xe cứu thương.

Iraq ngập tràn vũ khí, bởi vậy không ai phải tìm cách nhập súng hay thuốc nổ. Gần 150.000 lính Mỹ ở đây dễ dàng trở thành mục tiêu của những quả bom và mìn gài bên đường. Những kẻ tấn công biết rõ các tuyến đường có đoàn xe đi qua và thường biến mất trước khi lính Mỹ kịp phản ứng. Các mục tiêu lớn được lựa chọn cẩn thận hơn, gần như chắc chắn có sự cố vấn của các cựu thành viên đảng Baath.

Rất khó đánh giá mức độ ủng hộ của dân chúng Iraq đối với những vụ tấn công, điều này tùy thuộc vào từng vùng. Ở khu vực miền nam xung quanh Basra, Saddam Hussein bị dân chúng ghét bỏ. Trước khi xảy ra vụ đánh bom tự sát nhằm vào trụ sở của lực lượng gìn giữ hòa bình Italy ở Nasiriyah ngày 12/11, các vụ tấn công ở đây thường nhỏ, chủ yếu do tội phạm, những kẻ buôn lậu, ăn trộm thực hiện. Ở miền bắc, nơi có đông người Kurd sinh sống, nói chung không có sự chống đối nào đối với liên quân, vì tình hình cho đến nay không có gì bất lợi đối với họ. Nhưng ở miền trung, tây và tây bắc, có những nơi phong trào chống đối người Mỹ lên rất mạnh, tập trung ở Fallujah, Ramadi, Baquba và Tikrit. Tiền chắc chắn đóng một vai trò quan trọng. Những nhân vật trung thành với Saddam Hussein đưa ra mức thưởng tính bằng đôla Mỹ ngày càng cao cho ai tham gia tấn công liên quân.

Iraq đang biến thành một cuộc chiến du kích kéo dài. Gần như ngày nào cũng có người Mỹ thiệt mạng. Con số binh lính Mỹ ở Iraq quá cao, và để làm công việc ổn định an ninh, họ phải rời các căn cứ để đi tuần tra. Những toán nhỏ binh lính dễ dàng trở trành những mục tiêu của những kẻ tấn công trông giống hệt dân thường Iraq. Cách duy nhất mà phía Mỹ có thể đương đầu với hiện trạng này là thu thập thông tin tốt hơn từ các nguồn tin trong dân chúng Iraq.

Minh Châu (theo BBC)