Cuộc đảo chính của độc tài Pinochet

Hôm nay là tròn 3 thập kỷ kể từ ngày xảy ra cuộc đảo chính quân sự tại Chile. Thời gian đã làm rõ ai có công, ai có tội trước lịch sử. Cố tổng thống Allende được tôn vinh, còn độc tài Pinochet đang phải sống những ngày cuối cùng trong nỗi ám ảnh về tội ác và trừng phạt.

Khoảng 6 giờ sáng ngày 11/9/1973, Tổng thống Chile Salvador Allende bị đánh thức với tin lực lượng hải quân đã quay súng chống lại ông. Vài giờ sau, dinh La Moneda đã bị binh sĩ vây chặt và bốc cháy do bị tấn công. Tổng thống Allende tự sát.	Salavador Allende (phải) trở thành tổng thống Chile năm 1970. Nhưng chỉ 3 năm sau, nhà lãnh đạo mang tư tưởng Marxist này đã bị tham mưu trưởng, tướng Augusto Pinochet (trái) đảo chính. CIA đã hậu thuẫn cho hành động tiếm quyền này.	Sau khi nhận tin có biến, Tổng thống Allende lập tức tới dinh La Moneda. Ông phát đi thông điệp khẳng định sẽ chống lại phe đảo chính "cho đến lúc chết". Xe tăng của nhóm Pinochet rầm rầm kéo đến dinh trong cảnh hỗn loạn trên đường phố.
Trong khi cuộc đàm phán giữa tổng thống với phe đảo chính đang tiếp diễn, các binh sĩ đã nã đạn cấp tập vào dinh từ phía Bộ Quốc phòng. Nhưng ông Allende vẫn kiên quyết: "Tổng thống của đất nước Chile sẽ không chạy trốn bằng máy bay".	Một cận vệ của Tổng thống Allende kháng cự tại ban công của dinh La Moneda. Nhiều người đã không chịu đầu hàng và sát cánh cùng ông cho đến hơi thở cuối cùng.	Đến 11h55, hai chiếc phản lực cơ Hawker Hunter đã phóng 18 quả tên lửa vào dinh nhằm báo rằng không quân cũng đã đứng sau phe đảo chính. Người thân của ông Allende đã di tản ra ngoài trước vụ không kích để tránh đổ máu.
Khoảng 13h, một số bảo vệ của Tổng thống Allende vẫy cờ trắng chạy ra ngoài dinh. Tổng thống vẫn kiên quyết cố thủ dù phe đảo chính đã đột nhập vào tầng trệt. Sau đó nhóm Pinochet tuyên bố chiến thắng và khẳng định ông Allende đã chết. Phần đông đều thừa nhận ông đã tự sát.	Những ngày sau cuộc đảo chính 11/9/1973, giới chức quân sự Chile đã đốt sách, tài liệu của chế độ cũ và dồn hàng nghìn nhà hoạt động chính trị vào sân vận động Santiago. Đây là sự khởi đầu của những năm tháng đẫm máu dưới chế độ độc tài Augusto Pinochet ở Chile.	Độc tài Augusto Pinochet (ngồi) cùng các tay chân thân tín sau khi giành được quyền bính. 17 năm dưới chế độ của ông tướng này, hơn 3.000 người Chile đã bị chết hoặc mất tích. Ngoài ra, hàng chục nghìn nhà hoạt động chính trị cánh tả khác cũng bị trục xuất.

Đình Chính (st)