Hai ứng viên chính trong bầu cử tổng thống Hàn Quốc

Roh Moo-hyun vận động tranh cử.

Giống như đối thủ Lee Hoi-chang của đảng Đại Dân tộc, ứng viên đảng Dân chủ Thiên niên kỷ cầm quyền Roh Moo-hyun là luật sư. Nhưng trong khi Lee cho rằng phải trấn áp các cuộc đình công bất hợp pháp, Roh được coi là nhà lãnh đạo của người lao động.

Roh Moo-hyun vượt lên trên Lee Hoi-chang trong các cuộc thăm dò dư luận, để trở thành ứng viên tổng thống hàng đầu. Trước đó, Chung Mong-joon, thành viên đảng Liên minh Dân tộc 21, đã chấp nhận rút lui để Roh đại diện cho hai đảng có đường lối cải cách.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở khu vực Kimhae, đông nam Hàn Quốc, Roh Moo-hyun học luật để thoát khỏi đói nghèo. Năm 1981, ông nhận được đề nghị bào chữa cho hai trong số 10 sinh viên bị bắt do sở hữu tài liệu cấm. Họ bị giam giữ và tra tấn trong gần hai tháng. Vụ vi phạm nhân quyền này đã làm thay đổi hoàn toàn quan điểm sống của vị luật sư. Ông Roh kể hồi đầu năm nay: “Khi tôi tới gặp, đôi mắt các sinh viên ánh lên sự sợ hãi. Họ đã bị bật hết móng chân. Cuộc sống thoải mái của tôi, với vị trí một luật gia bình thường, chấm dứt ở đó”.

Ông trở thành một luật sư về nhân quyền, rồi là một trong những nhà lãnh đạo trong phong trào ủng hộ dân chủ “Cuộc chiến tháng 6” năm 1987, chống lại chế độ độc tài Chun Doo-hwan.

Giống như Tổng thống đương nhiệm Kim Tê Chung, Roh Moo-hyun bị bỏ tù do tham gia phong trào dân chủ. Tháng 9/1987, ông bị giam 3 tuần vì tội tiếp tay cho công nhân đình công.

Tiếp sau các cuộc phản đối trên toàn quốc loại bỏ Chun Doo-hwan khỏi nhiệm sở, Roh bước vào chính trường năm 1988. Ông đắc cử ghế nghị sĩ Quốc hội, thuộc đảng ủng hộ dân chủ của Kim Young-sam, người sau đó trở thành tổng thống.

Ngay trong năm đầu với vị trí nhà lập pháp, các tờ báo đã đưa tên Roh Moo-hyun lên các dòng tít ở trang nhất, với biệt danh một trong “3 người lính ngự lâm của Ủy ban Lao động”. Ở phiên điều trần quốc hội về tham nhũng, ông đã đứng lên chất vấn các quan chức hàng đầu trong chính quyền.

Cương lĩnh tranh cử của Roh Moo-hyun là tiếp tục quan hệ với Bình Nhưỡng, kế thừa chính sách ánh dương của Tổng thống Kim Tê Chung. Không giống như đối thủ của mình, Roh không nhuộm tóc để giành được ủng hộ của giới trẻ. Ông muốn để mọi thứ tự nhiên.

Vợ của ứng viên đảng cầm quyền Hàn Quốc là người bạn của ông từ thời niên thiếu. Họ có hai con, một trai và một gái. Ông thích leo núi và chơi bowling.

Lee Hoi-chang.

Còn ứng viên của đảng Đại Dân tộc theo đường lối bảo thủ Lee Hoi-chang tự nhận mình là con người của “luật pháp và quy định”. Ông cho biết sẽ làm trong sạch chính trường Hàn Quốc nếu đắc cử.

Ứng viên theo đường lối bảo thủ này có quan điểm cứng rắn với CHDCND Triều Tiên, chỉ trích chính sách ánh dương của Tổng thống Kim Tê Chung. Ông cho rằng phải ngừng viện trợ tài chính cho Bình Nhưỡng, chừng nào họ còn chưa chấm dứt chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, Lee Hoi-chang cũng khẳng định sẽ tiếp tục hội đàm với CHDCND Triều Tiên và gặp gỡ Chủ tịch Kim Châng In, nếu đắc cử.

Đây là lần thứ hai Lee Hoi-chang, 67 tuổi, đại diện cho đảng Đại Dân tộc chạy đua giành ghế tổng thống. Năm 1997, ông đứng ở vị trí thứ hai. Hiện, ứng viên này hy vọng các vụ bê bối trong chính quyền Tổng thống Kim Tê Chung sẽ giúp ông giành thắng lợi.

Lee Hoi-chang ủng hộ chính sách kinh tế thị trường, phát triển doanh nghiệp. Ông cho rằng nên trả lương theo mức độ làm việc và phải trấn áp các cuộc đình công bất hợp pháp.

Ứng viên này cam kết sẽ tạo thêm việc làm cho phụ nữ và ít nhất 1/3 vị trí cao cấp trong chính phủ sẽ thuộc về phái yếu.

Lee Hoi-chang sinh ra trong một gia đình giàu có ở tỉnh Hwanghae (bắc Hàn Quốc), nhưng lớn lên ở miền nam đất nước. Cha ông là công tố viên. Là một sinh viên thông minh, Lee học luật ở trường đại học Quốc gia Seoul danh tiếng và trở thành thẩm phán năm 25 tuổi. Ông là thẩm phán tòa án tối cao trẻ nhất của Hàn Quốc, khi mới 46 tuổi.

Năm 1988, Lee Hoi-chang được bầu là chủ tịch ủy ban giám sát bầu cử quốc gia. Năm 1993, dưới thời tổng thống Kim Young-sam, ông phụ trách ban chống tham nhũng. Lee Hoi-chang trở thành thủ tướng cùng năm đó. Tuy nhiên, sau vài tháng, ông đã từ chức vì thấy rằng mình không có quyền lực thực sự.

Năm 1996, Lee Hoi-chang là chủ tịch ủy ban tranh cử của đảng Triều Tiên mới cầm quyền khi đó. Một năm sau, đảng này sáp nhập cùng một đảng nữa, tạo thành đảng Đại Dân tộc hiện nay.

Được nhìn nhận là “cây tre” trên chính trường Hàn Quốc, Lee đã hết sức tận dụng hình ảnh này. Tuy nhiên, ông bị chỉ trích là nghĩ ra cách giảm cân trước kỳ kiểm tra sức khỏe cho hai cậu con trai để họ trốn nghĩa vụ quân sự.

Giới phê bình cho rằng Lee Hoi-chang đại diện cho “nền chính trị cũ”. Ông đã cố gắng xóa bỏ hình ảnh này bằng cách nhuộm tóc nâu và vận động ở các quán rượu cũng như cửa hàng ăn nhanh.

Nguyễn Hạnh (theo BBC)