Hoàng hôn của Bush và Putin

Tại Nga, cả thời tiết dường như cũng theo ý tổng thống. Những đám đầy mây mù thường thấy ở Sochi đã vén lên cuối tuần trước, trời trong đủ để Putin và Bush có thể chụp ảnh khi cùng đi dạo trong buổi hoàng hôn.
> Bush muốn nói chuyện 'bằng trái tim'

Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Bush trong cuộc gặp lần cuối trên cương vị nguyên thủ. Ảnh: AFP.

Mối quan hệ cá nhân giữa Bush và Putin rõ ràng là ấm áp, nhưng sự lạnh giá liên tục trong quan hệ giữa hai quốc gia không phải chỉ phụ thuộc vấn đề cá nhân. "Tôi muốn nhắc lại và khẳng định rằng được làm việc với Tổng thống Mỹ luôn mang lại sự hài lòng và là mối quan tâm của tôi", Putin nói, ca ngợi sự nhất quán và độ tin cậy của đối tác. Về phần mình, ông Bush cũng không tiếc lời ca ngợi người mà vào năm 2001, ông nhìn vào mắt và nói rằng có thể thấu tỏ tâm hồn và dặt lòng tin tưởng. Đó là lần đầu tiên hai người gặp mặt nhau ở thủ đô Ljubljana của Slovenia

Kết quả của cuộc gặp ở Sochi là một văn bản thú vị, mang tên "Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác chiến lược". Nội dung của nó có thể gói gọn trong một câu thành ngữ Nga "Thà giàu có và khỏe mạnh còn hơn nghèo và ốm".

Tuyên bố này nhấn mạnh rằng Chiến tranh Lạnh đã qua - mặc dù 18 năm qua kể từ khi tổng thống Bush cha của Mỹ và nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev tuyên bố điều đó, tình hình hầu như vẫn không có gì thay đổi. Tuyên bố cũng khẳng định hai nước hợp tác trên mọi lĩnh vực, nhưng trên thực tế, quan hệ Nga - Mỹ đang trôi theo hướng đẩy mỗi bên thêm xa nhau.

Về kinh tế, năm 2002, Mỹ đầu tư 33 tỷ USD vào Nga, chiếm 22% tổng vốn đầu tư nước ngòai là và nhà đầu tư lớn nhất ở Nga. 9 tháng đầu năm 2007, đầu tư vào Nga là 8 tỷ USD, xếp thứ ba sau Anh và Hà Lan.

Về an ninh, tuyên bố kêu gọi "tập trung đối phó với những nguy cơ thực sự đặt ra trước cả hai quốc gia". Nhưng đã 7 năm sau khi Bush và Putin gặp nhau lần đầu, Mỹ và Nga vẫn chưa thống nhất được về những nguy cơ đe dọa an ninh. Trong suốt hai nhiệm kỳ tổng thống, Putin không bằng lòng với việc NATO mở rộng sang phía đông. Những năm 1990, Putin lo ngại về việc NATO can dự với các lực lượng ở Afghanistan có thể gây nguy hiểm cho sườn phía nam của Nga. Ngày nay, Putin thậm chí cho phép NATO sử dụng lãnh thổ của mình phục vụ hậu cần cho chiến trường Afghanistan, đồng ý để Liên minh quân sự dùng các căn cứ ở Trung Á. Tuy nhiên, ông Bush vẫn không thể thuyết phục đối tác của mình rằng những lời lẽ gay gắt lên án NATO là không có lợi.

Về chính trị thì sao? Tâm trí bị choán hết bởi cuộc chiến chống khủng bố, tổng thống Bush làm ngơ trước những thay đổi về chính trị và tự do ở Nga so với cách đây 8 năm. Ông cười to khi một phóng viên Mỹ hỏi Putin, rằng ai sẽ là người đại diện của Nga trên các diễn đàn quốc tế. Putin trả lời đó sẽ là Dimitry Medvedev - tổng thống mới đắc cử, bởi theo hiến pháp thì đó là người quyết định các chính sách đối ngoại. Cũng như nhiều người, Bush có thể cũng đang nghi ngờ về việc ai thực sự nắm quyền sau khi ông Medvedev nhậm chức tháng tới.

Sáng thứ bảy, Bush ra đi. Mây và mưa rào lại kéo đến Sochi và Biển Đen trở lại với kiểu thời tiết thường thấy vào mùa này. Hai vị tổng thống chia tay như hai người bạn, một cách hài lòng về nhau, nhưng hai quốc gia của họ giờ đây đã xa cách so với lúc họ gặp nhau lần đầu.

T. Huyền (theo Time)