Người Nga nghĩ gì về John McCain?

Ứng viên tổng thống Mỹ của đảng Cộng hòa John McCain. Ảnh: AP.

Quan hệ Nga - Mỹ ở giai đoạn lạnh nhạt trong bối cảnh cả hai nước đều sắp có các nhà lãnh đạo mới. Matxcơva nhìn nhận như thế nào về ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa John McCain - một trong những người có nhiều cơ hội trở thành tổng thống mới của Mỹ?

Dưới đây là bình luận của RIA Novosti về chính sách đối ngoại và đối với nước Nga nói riêng của ông McCain.

Trong khi Hillary Clinton và Barack Obama tiếp tục cuộc đua giành vị trí ứng cử viên tổng thống chính thức của đảng Dân chủ, thì John McCain, người chắc chắn sẽ là ứng cử viên của phe Cộng hòa trong cuộc đua tháng 11 tới, đã tiến hành chuyến công du châu Âu và Trung Đông. Được lên kế hoạch bởi các chiến lược gia của đảng Cộng hòa, chuyến công du này nhằm củng cố tiếng tăm của ông John McCain trong con mắt người Mỹ với vai trò là ứng cử viên tổng thống giàu kinh nghiệm đối ngoại.

Về nhiều vấn đề quốc tế và chính sách đối ngoại, John McCain có quan điểm khá gần với Tổng thống đương nhiệm George W. Bush. Thượng nghị sỹ bang Arizona cho rằng Mỹ không phải là một nước như các nước khác và tin chắc như đinh đóng cột là Mỹ được Chúa giao sứ mệnh quảng bá các giá trị tự do trên toàn thế giới. Ngay năm đầu tiên làm tổng thống (nếu đắc cử), John McCain có ý định tập hợp tất cả các quốc gia dân chủ vào một “Liên đoàn Dân chủ” nhằm chung tay đấu tranh vì hòa bình và tự do. Theo ông, tổ chức này sẽ phải là một cấu trúc quốc tế hiệu quả hơn cả Liên hợp quốc. Đương nhiên, Nga và Trung Quốc sẽ không có chỗ trong Liên đoàn ấy.

Trong những phát biểu tranh cử của mình, ông McCain chủ yếu thu hút sự chú ý về cuộc chiến dai dẳng nhằm chống lại chủ nghĩa khủng bố, cuộc chiến mà theo ông, phải dùng đến tất cả các phương tiện có thể. Chiến tranh Iraq mà ông ủng hộ ngay từ đầu (và giờ vẫn không thay đổi ý định) là phần quan trọng nhất của cuộc chiến lớn này. 

Thượng nghị sĩ McCain đánh giá việc tăng cường vai trò chế ngự mang tính chiến lược của Mỹ ở cấp độ toàn cầu là nhiệm vụ trọng tâm. Ông đã bỏ phiếu chống Hiệp ước cấm toàn bộ các vụ thử vũ khí hạt nhân và ủng hộ các đề xuất của chính quyền Bush về việc chế tạo các dạng đầu đạn hạt nhân mới. Ngoài ra, ông còn là người ủng hộ nhiệt thành việc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa. Chính khách Mỹ Pat Buchanan nhận xét, so với John McCain thì ngay cả phó tổng thống đương nhiệm Dick Cheney cũng chỉ là Mahatma Gandhi.

Thái độ của John McCain đối với Nga tất nhiên thể hiện cái nhìn tổng quan của Mỹ và thế giới đương thời. Ứng cử viên Cộng hòa viết: “Phương Tây phải có một câu trả lời mới trước sự phục thù của Nga. Để bắt đầu, chúng ta phải đảm bảo rằng G8 trở thành một câu lạc bộ dân chủ kiểu mẫu: phải đưa cả Brazil và Ấn Độ vào, trừ Nga”.

Chính ông John McCain đã đưa ra ý định tẩy chay hội nghị thượng đỉnh G8 tổ chức tại Nga năm 2006. Ông còn đề nghị NATO đoàn kết chống lại Nga. Ông từng bình phẩm: lãnh đạo Nga Vladimir Putin là “vị vua chuyên chế trong thế kỷ XIX lợi dụng sự phụ thuộc của EU vào khí đốt và dầu lửa Nga để buộc họ im miệng và ngoan ngoãn”.

Tuy nhiên, ứng cử viên vào Nhà Trắng của đảng Cộng hòa không khiến nước Nga sợ hãi, dù những tuyên bố của ông đã khiến người ta nghĩ vậy. Vai trò của ứng cử viên này trong cuộc tranh cử tổng thống khác xa với vai trò của một tổng thống Mỹ. Một tổng thống thực sự phải giải quyết nhiều vấn đề trong nước, quốc tế và toàn cầu. Các thực tế của thế giới đương thời, gánh nặng trách nhiệm và lời khuyên của các chuyên gia cũng có thể sẽ điều chỉnh quan điểm của John McCain.

Thực tế hiện nay cho thấy, không có Nga và Trung Quốc, Mỹ khó có thể giải quyết được vấn đề toàn cầu. Cũng cần nói thêm rằng, những người theo trường phái thực dụng, đặc biệt là với Nga, có mặt rất đông trong êkip cố vấn cho John McCain. Có thể kể ra các cựu ngoại trưởng Henry Kissinger, George Shultz, Lawrence Eagleburger và Colin Powell.

Khó mà tưởng tượng ra rằng việc John McCain tiếp tục theo đuổi chính sách mà George W. Bush áp dụng, dựa trên lý tưởng và sử dụng sức mạnh, lại có thể nhận được sự ủng hộ của các đồng minh của Mỹ. Châu Âu đã mệt mỏi với Bush và đang chờ đợi một sự sửa đổi chính sách hiện nay của ông, chứ hoàn toàn không phải là sự nối tiếp.

Quan điểm của John McCain khiến châu Âu và nhiều nước khác lo ngại, vào đúng lúc Mỹ đang cần đồng minh và đối tác hơn bao giờ hết. Nếu John McCain không thay đổi cách nhìn thế giới đương thời, thì làm sao các mối quan hệ thân mật có thể phát triển được giữa các nước châu Âu với Mỹ, những mối quan hệ mà chính ông cũng khẳng định là cần nâng lên một tầm cao mới. Các nước châu Âu lục địa, mà trước tiên là Đức, sẽ kịch liệt phản đối việc cô lập Nga.

Trong chuyến công du châu Âu, John McCain có thể đã nghe được nhiều đề nghị theo hướnggiảm bớt sự cứng rắn trong cách tiếp cận của mình. Trong thời gian đầu, ít nhất ông nên chứng tỏ rằng Chiến tranh Lạnh đã kết thúc từ lâu.

 Bạch Dương (theo RIA Novosti)