Nếu Obama đấu với McCain

Ứng viên tiềm năng của đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống Mỹ John McCain. Ảnh: Reuters.

Nếu phe Dân chủ chỉ định Barack Obama và phe Cộng hòa đưa John McCain ra tranh cử tổng thống Mỹ, thì đây sẽ là cuộc đua giữa sự thay đổi với kinh nghiệm, giữa cái mới và thói quen, giữa một người trẻ tuổi với một lão làng.
> Kẻ hủy diệt ủng hộ McCain / Cách thức bầu tổng thống Mỹ

Đó là giả định mà tờ Newsweek đặt ra cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 4/11 tới.

Cuộc chiến của các ứng cử viên Dân chủ chưa đến hồi kết. Hillary Clinton vẫn có thể chiến thắng. Nhưng cuộc tranh luận giữa Barack Obama và John McCain đã bắt đầu. Đây dự báo sẽ là một cuộc chiến rất sôi động, xoay quanh các chủ đề thực sự làm người Mỹ quan tâm: cơ hội để tranh luận về chiến tranh và hòa bình, về thuế khóa và chi tiêu, về ý nghĩa của nhiệm vụ và niềm hy vọng.

Hai người đối lập nhau hoàn toàn. Obama 46 tuổi, nhưng trông cứ như mới tròn tứ tuần; McCain thì đã 71, nhưng có vẻ đã ngoài tám mươi dù ông có sự năng động của những người bằng nửa tuổi mình. Nếu đối đầu với nhau, khoảng cách về tuổi tác của họ sẽ là lớn nhất trong lịch sử các ứng cử viên tổng thống Mỹ. Chiến dịch tranh cử của họ còn là sự đối đầu giữa “thay đổi” với “kinh nghiệm”, giữa cái mới nhỏ bé và sự từng trải, một chàng trai trẻ đối với một lão làng.

Obama sẽ cố chứng tỏ rằng thượng nghị sĩ bang Arizona John McCain chỉ là một tên đạo đức giả, một kẻ dốt nát, một người ngu xuẩn hiếu chiến. Trong khi đó, McCain sẽ bóng gió rằng thượng nghị sĩ bang Illinois Barack Obama là một người lớn ngây thơ, một kẻ thiên tả, một gã trai tơ mơ mộng hão huyền.

Obama, phát biểu trước những người ủng hộ mình mới đây đã nói rằng McCain sẽ “làm vũng bùn Iraq ngập 100 năm nữa”. Bằng cách ấy, Obama đã khẳng định quan điểm của mình ngay từ đầu là phản đối cuộc chiến Iraq. Điều này rõ ràng tương phản với sự ủng hộ mà bà Clinton thể hiện.

Obama cũng cảnh báo sẽ tấn công McCain vì đã lùi bước sau khi phản đối việc Tổng thống Bush giảm thuế. Nghị sĩ này trích dẫn điều McCain từng nói năm 2001, rằng giảm thuế là sự phản bội lại “niềm tin”, bởi “đa số chính sách giảm chỉ nhằm vào những người giàu có hơn trong xã hội”. Obama cố chứng tỏ McCain là một chính khách thích sự nguyên trạng.

Mọi cố gắng của McCain để củng cố phe bảo thủ sẽ nhận được “loạt súng” từ phe Dân chủ. Ngay cả quan điểm của ông về tra tấn cũng bị tố cáo là một sự “trở mặt” khác. “Mọi người sẽ phải nghe đến phát chán về 'chính sách Bush – McCain', Obama khẳng định.

Vì Obama còn chưa là một ứng cử viên chắc chắn của đảng Dân chủ, nên McCain vẫn chưa tấn công trực tiếp. Nhưng trước các chính trị gia lão làng ở Virginia tuần trước, ông đã tuyên bố rằng, với một chính khách “chỉ dám dùng biện pháp tu từ thay vì đưa ra các ý tưởng sâu và vững chãi, kết quả sẽ không phải là một lời hứa đáng hy vọng. Đó chỉ là sự nhạt nhẽo”.

Tuy nhiên, sự khác biệt của họ trong một số vấn đề lớn là không đáng kể. Cả hai đều muốn kéo dài thời gian phục vụ nghĩa vụ quân sự, đều thấy người nhập cư đóng một vai trò quan trọng. Nhưng Obama chọn cách không dùng tiền công cho chiến dịch tranh cử của mình còn McCain thì tiêu vung vãi.

Ngoài chi tiêu cho bầu cử, cải cách tài chính tranh cử là chủ đề quốc gia duy nhất thực sự làm lung lay McCain. Lĩnh vực kinh tế - dự kiến sẽ là tâm điểm cuộc tranh luận - thì không ai trong hai ứng cử viên này có nhiều kinh nghiệm xử lý. Vấn đề chỉ là ai có thể tỏ ra là mình có hiểu biết sâu rộng hơn. Về việc này, ưu thế hẳn sẽ thuộc về Obama trong vai trò một tác nhân tạo ra sự thay đổi.

Để bù vào khoảng cách lớn trong kinh nghiệm về an ninh quốc gia, Obama có thể sẽ tung ra vị tướng về hưu Anthony Zinni, thượng nghị sĩ Jack Reed hay cựu thượng nghị sĩ Sam Nunn (ứng cử viên tiềm năng cho chức phó tổng thống). Thượng nghị sĩ bang Illinois sẽ nhấn mạnh đến an ninh nội địa, đè bẹp Al Qaeda. Obama cũng sẽ khẳng định rằng, việc McCain ủng hộ cuộc chiến Iraq có hại cho quân đội Mỹ, làm tiêu tốn nhiều tiền, trong khi số tiền này nếu chi tiêu cho nước Mỹ sẽ có ích hơn. Lập luận này sẽ được dùng để làm giảm mọi tấn công của phe Cộng hòa lên cái giá khá cao của các chương trình xã hội cánh tả mà Obama chủ trương.

Tuy nhiên, cả Obama và McCain đều không phải là những tay đấu lão luyện trong những cuộc đấu khẩu trực tiếp. Obama đã thua trong nhiều cuộc tranh luận ở đảng Dân chủ hơn so với bà Clinton. Về phần mình, khi đối đầu với Bush trong cuộc tranh luận năm 2000, McCain đã bị đánh bại.

Mọi chuyện còn đang ở phía trước. Chúng ta cùng chờ xem ai sẽ là tổng thống mới của nước Mỹ.

Bạch Dương (lược dịch)