Cán cân quyền lực ở Nga hậu Putin

Tổng thống Nga Putin trong cuộc họp báo hôm qua. Ảnh: AP.

Tổng thống Nga Vladimir Putin, với buổi họp báo hôm qua, đã vạch ra con đường cho tương lai khi ông làm thủ tướng còn Dmitry Medvedev - người được ông bảo trợ - làm tổng thống, và khẳng định ông không nghiện quyền lực.
> 'Tôi không thấy thất bại khi làm tổng thống'

Tại cuộc họp báo lớn cuối cùng trên cương vị tổng thống này, Putin chỉ rõ rằng ông là người đã đề ra con đường phát triển cho nước Nga trong 12 năm tới. Putin nói sẽ làm thủ tướng lâu đến khi nào ông có thể thực hiện được chiến lược mà ông đã vạch ra.

"Chức thủ tướng không phải là một vị trí để chuyển tiếp. Nếu tôi thấy rằng ở cương vị đó tôi có thể thực hiện được các mục tiêu, thì tôi sẽ phục vụ lâu đến mức có thể. Không có lựa chọn nào khác".

Putin khẳng định ông và Medvedev sẽ không có mâu thuẫn nào, bởi ông có mối quan hệ cá nhân và lòng tin tưởng đối với người đang có nhiều cơ hội nhất để trở thành tổng thống Nga.

Các nhà phân tích tin rằng Medvedev, hiện là Phó thủ tướng, trong giai đoạn đầu sẽ vẫn ở dưới cái bóng của Putin. Nhưng họ cũng lo ngại rằng sự kết hợp giữa một thủ tướng Putin với một tổng thống Medvedev - người có nhiều quyền lực hơn theo quy định của hiến pháp - cuối cùng sẽ không thể không gây mất ổn định cho hệ thống quyền lực hiện nay.

"Sẽ phải tạo ra một hệ thống cân bằng quyền lực cho phép Putin và Medvedev làm việc cùng nhau", Sergei Mikheyev, giám đốc Trung tâm Công nghệ Chính trị - một cơ quan nghiên cứu độc lập ở Matxcơva, dự đoán. "Đó là một kiểu thử nghiệm. Chúng ta chưa từng thấy tình huống nào tương tự như thế này. Có thể họ cũng không biết trước cơ chế đó có vận hành êm thuận hay không".

Ông Putin khẳng định rằng chương trình kinh tế của Medvedev - sẽ được công bố hôm nay - không trái ngược với kế hoạch phát triển nước Nga đến 2020 mà Putin đề ra, mà sẽ "thực thi" kế hoạch này. Tổng thống Nga cũng chỉ rõ rằng ông sẽ không phụ thuộc vào tổng thống tương lai - ông nói sẽ không treo chân dung Medvedev trong phòng làm việc của mình, "bởi chính tôi đã làm tổng thống 8 năm".

Các chuyên gia cho rằng cán cân quyền lực giữa tổng thống và thủ tướng có thể được thay đổi, mà không cần viết lại hiến pháp Nga - vốn tập trung quyền lực ở phủ tổng thống.

"Thật khó mà hình dung Putin sẽ chịu trách nhiệm về những công việc chi tiết vụn vặt hàng ngày mà chính phủ thường phải giải quyết", Nikolai Petrov, nhà phân tích thuộc Trung tâm Carnegie ở Matxcơva nói. "Ông ấy có thể trở thành một thủ tướng chuyên lo chiến lược, người sẽ đứng trên tất cả những việc thường ngày".

Các chuyên gia chính trị nhận xét rằng, thông thường các thời điểm chuyển giao quyền lực ở Nga là những lúc nguy hiểm, nhưng Putin đảm bảo rằng sự chuyển giao lần này sẽ diễn ra êm thấm. Ông khẳng định cuộc bầu cử tổng thống ngày 2/3 tới sẽ không gây xáo trộn hay thậm chí gây thay đổi đáng kể. Thăm dò dư luận cho thấy Medvedev đã chắc chắn giành ghế ông chủ Kremlin, chủ yếu nhờ sự hậu thuẫn của Putin.

"Việc này cho thấy Putin kiểm soát rất tốt", Nikolai Petrov, nhận xét. "Ông ấy chắc chắn sẽ trở thành thủ tướng, và nói với người Nga rằng bầu cho Medvedev tức là duy trì Putin trên ghế quyền lực".

T. Huyền (theo FT, CSM)