Tương lai chính trị của Putin

Tương lai chính trị của Tổng thống sắp mãn nhiệm Vladimir Putin đang là mục tiêu của mọi dự đoán trong cuộc bầu cử lập pháp ở Nga ngày 2/12 – sự kiện được đảng Nước Nga thống nhất coi như một cuộc trưng cầu dân ý cho ông.

Một người Nga đi qua các poster cổ động cho bầu cử của đảng Nước Nga thống nhất ở Matxcơva. Ảnh: AP.

Đứng đầu danh sách của đảng Nước Nga thống nhất trong cuộc bỏ phiếu, ông Putin có nhiều khả năng sẽ tiếp tục nắm quyền lực chính trị hoặc ít nhất là giữ được “tầm ảnh hưởng” của mình, như ông từng nói là cho đến cả sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 3/2008 mà ông không thể ra tranh cử lại.

Sau đây là những kịch bản chính có thể xảy ra.

Tổng thống mới

Có ba khả năng. Một là, Hiến pháp cấm ông Putin tranh cử nhiệm kỳ ba liên tiếp vào năm 2008 (sau hai nhiệm kỳ 2000-2004 và 2004-2008), nhưng ông có thể ra tranh cử vào năm 2012. Nhược điểm là từ nay tới đó, sự nổi tiếng của ông có thể không được như hiện nay nữa.

Hai là, một người kế nhiệm được bầu ra vào ngày 2/3/2008 sẽ nhanh chóng từ chức vì lý do sức khỏe. Một cuộc bầu cử mới được tổ chức và ông Putin sẽ ra tranh cử.

Thứ ba, ông từ chức trước ngày 2/3/2008, chỉ định một tổng thống tạm quyền, ngừng một thời gian và lại ra tranh cử tiếp. Nhược điểm: khả năng này vi hiến. Chính Tổng thống Putin cũng đã nói nhiều lần rằng một “tổng thống mới” sẽ được bầu vào năm 2008.

Lãnh đạo đảng chiếm đa số, hoặc phe đa số trong nghị viện

Ông Putin lãnh đạo đảng Nước Nga thống nhất, đảng sẽ đề cử chính phủ và tổng thống. Đảng này cũng sẽ có quyền phế truất người đứng đầu Nhà nước nếu có được đủ đa số ghế 2/3 trong cuộc bầu cử nghị viện. Đây là một kịch bản khả thi, nếu nhìn vào kết quả kiểm phiếu sơ bộ.

Trung tâm quyền lực sẽ chuyển từ điện Kremlin về phía đảng Nước Nga thống nhất, nơi những người trung thành với ông Putin sẽ chiếm những vị trí trọng yếu. Còn bản thân ông sẽ giữ được “quyền gây ảnh hưởng tinh thần” lên Nghị viện và chính phủ được chỉ định sau cuộc bầu cử này.

Nhược điểm: Hiến pháp đảm bảo quyền lực rất rộng của Tổng thống, coi đây là người điều hành chính sách quốc tế, nắm trong tay mã số hạt nhân và có quyền chỉ định các lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, cơ quan tình báo và tư pháp. Vì thế, không thể tin hoàn toàn vào sự trung thực của một vị tổng thống mới.

Thủ tướng

Ngày 1/10, khi tuyên bố sẽ dẫn đầu danh sách của đảng Nước Nga thống nhất trong cuộc bầu cử lập pháp, ông Putin cũng không giấu rằng lãnh đạo chính phủ là một đề xuất “hoàn toàn thực tế”.

Nhược điểm: quyền lực của thủ tướng ít hơn nhiều so với quyền lực của tổng thống. Ông Putin đã loại bỏ khả năng sửa đổi các thể chế chính trị của nước Nga để giành được quyền lực thích hợp ở vị trí thủ tướng.

Chủ tịch Duma quốc gia (tức Hạ viện Nga)

Đứng đầu danh sách của đảng Nước Nga thống nhất, ông có thể chọn cách rời Kremlin để trở thành một nghị sĩ (ông có 5 ngày để làm việc này sau khi tuyên bố kế quả chính thức của cuộc bầu cử nàyy vào ngày 16/12) và chuyển sang nắm giữ chức Chủ tịch Duma quốc gia.

Nhược điểm: quyền lực hạn chế. Một người phát ngôn của tổng thống đã đảm bảo rằng ông sẽ không trở thành nghị sĩ.

Lãnh đạo Hội đồng an ninh Nga

Kịch bản này do những người thân cận với ông Putin đưa ra. Vị trí Chủ tịch Hội đồng an ninh Nga đã bị bỏ trống từ hồi tháng bảy và có thể mang lại cho ông những đặc quyền trong lĩnh vực chính sách đối ngoại và quốc phòng, tuy nhiên, điều đó còn tùy thuộc vào người chỉ định chức danh này.

“Lãnh đạo quốc gia”

Các lãnh đạo của đảng Nước Nga thống nhất và nhiều phong trào mới thành lập sẽ đề nghị ông Putin tiếp tục là “lãnh đạo quốc gia”. Abdoul-Khakim Soultygov, thành viên của đảng Nước Nga thống nhất, đã thẳng thừng đề nghị thay đổi hệ thống chính trị để biến ông Putin thành “lãnh đạo quốc gia”. Nhưng ông Soultygov đã không được lãnh đạo đảng đồng ý.

Một số người thân cận của ông Putin cho rằng ông có thể lãnh đạo một cơ quan nào đó.

Bạch Dương (theo AFP)