Thượng đỉnh liên Triều và lời hứa hòa bình

Tuyên bố chung mà Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên vừa đạt được quả là một bước tiến lớn tới hoà bình cho bán đảo. Song, phải giải quyết thách thức thực sự - hạt nhân - thì hai miền mới được sống trong hoà bình vĩnh cửu.

Sau hội nghị thượng đỉnh của hai nhà lãnh đạo Triều Tiên, hai miền đã nhất trí “chấm dứt lệnh đình chiến hiện nay và xây dựng một chế độ hòa bình vĩnh cửu”, lời hứa sẽ cho phép chôn vùi một cuộc xung đột dai dẳng.

Hôm 4/10, lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong – Il và lãnh đạo Hàn Quốc Roh Moo-hyun đã cùng nhau ký vào một bản tuyên bố hòa bình, văn bản mở ra con đường đến một thỏa thuận rộng hơn trong nhiều lĩnh vực tranh chấp. Bên cạnh vấn đề thống nhất hai miền, hai nước cũng nhất trí khởi động các cuộc thảo luận về việc xây dựng một khu vực đánh bắt chung, điểm bất đồng từng gây ra nhiều cuộc chạm trán giữa hải quân phía Bắc và phía Nam.

Hai miền cũng muốn tăng hợp tác kinh tế bằng việc tạo ra một “khu vực hòa bình đặc biệt” xung quanh một thành phố cảng dài 100km ở CHDCND Triều Tiên. Một xưởng đóng tàu chung sẽ được xây dựng ở phía Bắc và một tuyến đường sắt để vận chuyển hàng cũng sẽ được mở.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đã nói đến những diều chưa đề cập trong tuyên bố chung, đầu tiên là vấn đề gai góc nhất: hạt nhân.

Daniel Sneider, chuyên gia về châu Á Thái Bình Dương ở Đại học Stanford, Mỹ, giải thích: “Rõ ràng thỏa thuận này là một bước tiến, nhưng điều đó không thay đổi cơ bản thế cờ”. Theo ông, “cần phải thực tế hơn, con đường còn dài và rất khó khăn ở phía trước”.

Theo giáo sư Yoichiro Sato, thuộc Trung Tâm Nghiên cứu An ninh châu Á Thái Bình Dương ở Hawai, cần phải chờ đến lúc CHDCND Triều Tiên “đưa ra quân bài của mình”. Năm 1994, Bình Nhưỡng từng cam kết chấm dứt tham vọng hạt nhân, nhưng vì nhiều lý do từ các bên mà sau đó thỏa thuận đã không được tuân thủ.  

Tuy nhiên, theo các chuyên gia khác, cuộc gặp thượng đỉnh vừa qua sẽ thúc đẩy một số tiến bộ mới. Ông Kim Yeon-Chul, làm việc tại Trung tâm nghiên cứu châu Á của Đại học Triều Tiên, ở Hàn Quốc, thừa nhận: “Hội nghị thượng đỉnh đã tạo ra những kết quả tốt hơn những gì mà nhiều người mong đợi trên lĩnh vực kinh tế và hòa bình”. Theo ông Kim, yếu tố quan trọng nhất của cuộc gặp này là “vấn đề chính của việc kết thúc tình trạng chiến tranh trên bán đảo” đã được đề cập tới trong tuyên bố chính thức.

Ông Baek Seung-Joo, chuyên gia nghiên cứu của Viện phân tích phòng thủ của Hàn Quốc, nhấn mạnh: “Phía Bắc đã chấp nhận phía Nam như một đối tác chìa khóa để xây dựng một trật tự hòa bình mới trên bán đảo Triều Tiên”. 

Bạch Dương (Theo Radio Canada)