Người Pháp lưỡng lự

Nicolas Sarkozy. Ảnh: Reuters

Chỉ còn gần hai tháng nữa, cử tri Pháp sẽ bước vào vòng bầu cử tổng thống đầu tiên. Thế nhưng cho đến lúc này, họ vẫn chưa thật sự cảm thấy an tâm trước những lựa chọn đang có.

Tạm không tính đến hàng chục cái tên khác đã tuyên bố tranh cử, bốn nhân vật được nhắc đến nhiều hiện nay bao gồm Nicolas Sarkozy (Đảng cầm quyền Liên minh vì phong trào nhân dân - UMP), Ségolène Royal (Đảng Xã hội), Francois Bayrou (Đảng Liên minh vì dân chủ Pháp) và Jean-Marie Le Pen (Đảng Mặt trận dân tộc) đều không thật sự tỏ ra thuyết phục.

Ségolène Royal. Ảnh: Reuters.

Giáo sư Guy Carcassonne - giáo sư công pháp Đại học Paris X Nanterre và Trường Chính trị học Paris - phân tích rằng trong những cuộc bầu cử gần đây ở Pháp, đa số tổng thống được chọn đều đã có kinh nghiệm điều hành đất nước một thời gian.

Lần này, hai ứng viên sáng giá nhất là Nicolas Sarkozy và Ségolène Royal đều là “lính mới”, do đó không tránh khỏi những thiếu sót gây thất vọng. Giáo sư Carcassonne đánh giá các ứng cử viên năm nay “không quá tệ nhưng cũng không quá xuất sắc”.

Francois Bayrou. Ảnh: Reuters.

Tuy sẽ bỏ phiếu cho bà Ségolène Royal, nhưng ông cho biết không hoàn toàn tin tưởng vào lựa chọn của mình. “Không có ứng viên nào đủ thuyết phục để tôi đặt trọn niềm tin và mong muốn người đó nắm quyền lực tuyệt đối”.

Thái độ của ông Carcassonne dường như cũng là tâm trạng chung của không ít người Pháp. Một số cử tri tại Paris đã tỏ thái độ lưỡng lự. Họ cho biết sẽ không bầu ông Sarkozy vì e ngại những chính sách mạnh tay của ông gây nguy hiểm cho tương lai nước Pháp, nhưng cũng không mặn mà lắm với ứng viên nữ duy nhất vì lo bà sẽ không đủ sức thực hiện những chương trình tranh cử đầy tham vọng của mình.

Trong chương trình 100 điểm tuyên bố trước 15.000 người ủng hộ vào ngày 11/2 vừa qua, bà Royal đã nhấn mạnh đến việc tăng lương tối thiểu cho người dân lên 1.500 euro (khoảng 1.960 USD) so với mức 1.250 euro hiện nay, tăng lương hưu thêm 5%, chăm sóc y tế miễn phí cho trẻ em dưới 16 tuổi và xây 120.000 chỗ ở mỗi năm bằng ngân sách nhà nước.

Jean-Marie Le Pen. Ảnh: Reuters.

Những chương trình trên chắc chắn sẽ làm người dân hoan hỉ nếu chúng trở thành sự thật, nhưng điều người ta quan tâm là ngân quỹ để thực hiện tất cả những chương trình đó (trị giá hơn 55 tỷ euro, tức 71 tỷ USD, trong vòng năm năm tới) lại không được bà Royal đề cập chi tiết. Bởi phúc lợi nhiều đi đôi với thuế cao, mà chẳng ai muốn phải nộp thêm thuế, vốn đã là gánh nặng quá lớn với họ.

Sự do dự của người dân chính là điều mà nhiều chính trị gia ở Pháp lấy làm lo ngại. Họ sợ kịch bản cuộc bầu cử tổng thống năm 2002 lặp lại, khi ứng viên cực hữu Le Pen bất ngờ thu được tới 16,86% phiếu ủng hộ để lọt vào vòng hai, vượt trên cả cựu thủ tướng Lionel Jospin. Rõ ràng nhiều người Pháp không thích Le Pen, và cũng không mong Pháp sẽ có một tổng thống cực đoan như Le Pen. Vậy mà họ đã tỏ ra thiếu kiên định và bỏ phiếu cho ông ta, để rồi sau đó giật mình và “chữa cháy” bằng cách dồn phiếu cho Jacques Chirac (tỷ lệ phiếu bầu cho Le Pen trong vòng hai là 17,94% so với Tổng thống Jacques Chirac là 82,06%).

Năm nay, chưa thể nói trước điều đó có xảy ra lần nữa hay không. Dù thế nào đi nữa, chính những người đi bầu sẽ phải chịu trách nhiệm (và đôi khi trả giá) cho quyết định của mình. Đó cũng là điều mà giáo sư Carcassonne nhấn mạnh: “Dân chủ có cái hay của nó là tự do lựa chọn, nhưng cuối cùng chính anh là người phải chịu trách nhiệm trước sự lựa chọn ấy”.

(Tuổi Trẻ)