NATO họp khẩn vì Gruzia

Ngoại trưởng các nước NATO hôm nay nhóm họp khẩn cấp tại Brussels, Bỉ, để bàn về việc khối liên minh quân sự này sẽ phản ứng như thế nào trước động thái quân sự của Nga tại Gruzia trong những ngày qua.
> Hình ảnh chiến tranh tại Gori

Quân đội Nga tại một căn cứ quân sự của Gruzia ở Senaki hôm qua. Ảnh: Getty Images / AFP.

Hiện vẫn còn nhiều bất đồng giữa các nước NATO về vấn đề trên và nội bộ khối đang chia thành hai phe. Một bên gồm Anh, Canada, Mỹ và các quốc gia nằm ở khu vực Đông Âu có quan điểm cứng rắn với Nga. Trong khi phe còn lại gồm các nước Tây Âu mà đứng đầu là Pháp và Đức có chủ trương cẩn trọng những việc có thể làm tổn hại mối quan hệ với Matxcơva.

Hội nghị khẩn cấp hôm nay được triệu tập theo yêu cầu từ phía Mỹ, dự kiến sẽ tuyên bố ủng hộ chính quyền Tbilisi và nhấn mạnh cam kết của NATO về việc toàn vẹn lãnh thổ Gruzia. NATO cũng có kế hoạch tăng thêm hàng viện trợ và đưa ra đề xuất về việc tái thiết Gruzia sau chiến tranh.

Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice cho biết cuộc họp này cũng sẽ bàn thảo về việc giúp đỡ các nước có đường biên giới với Nga và đang là thành viên của NATO như Phần Lan, Latvia, Litva và Estonia.

Sau cuộc họp, bà Rice sẽ đến Warsaw để ký thỏa thuận về việc lắp đặt hệ thống tên lửa đánh chặn trên đất Ba Lan. Động thái này của Mỹ và kế hoạch mở rộng của NATO vẫn luôn là những vấn đề gây bất đồng nghiêm trọng giữa khối với Nga.

Trước đó, Tổng thống Gruzia Mikhail Saakashvili cho biết Tbilisi sẵn sàng giải quyết tất cả các vấn đề với Matxcơva thông qua đối thoại, sau khi quân đội Nga rút khỏi nước cộng hòa này.

Hôm 16/8, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã ký thỏa thuận ngưng bắn, một ngày sau khi người đồng cấp Gruzia có động thái tương tự. Nội dung quan trọng nhất của thỏa thuận này là quân Nga và Gruzia rút về vị trí cũ như trước khi chiến tranh nổ ra, nhưng vẫn cho Nga quyền tuần tra giới hạn bên trong lãnh thổ Gruzia.

Cuộc chiến tranh bùng nổ từ đêm 7/8, khi quân đội Gruzia bất ngờ tấn công tổng lực nhằm tái chiếm Nam Ossetia. Vài giờ sau, Matxcơva động binh và giành lại quyền kiểm soát thủ phủ Tskhinvali từ tay Gruzia. Sang ngày 10/8, Gruzia tuyên bố rút toàn bộ quân khỏi Nam Ossetia và kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức.

Ngày 11/8, lửa chiến tranh tại Nam Ossetia lan rộng sang Abkhazia, một vùng ly khai khác của Gruzia. Nga bổ sung thêm hàng nghìn quân và các loại xe bọc thép đến vùng đất này và lần đầu tiên cho bộ binh tiến vào lãnh thổ Gruzia, đẩy Tbilisi một lúc phải đối mặt với hai mặt trận.

Tới chiều 12/8, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev tuyên bố ngừng chiến dịch tấn công Gruzia sau hơn 5 ngày giao tranh. Ông cho rằng, mục tiêu của Nga đã đạt được và "kẻ xâm lược đã bị trừng phạt đích đáng". Các nhân chứng cũng xác nhận việc Nga rút quân khỏi các vùng chiến sự.

Vùng đất Ossetia được chia thành hai phần: Bắc Ossetia là nước cộng hòa thuộc Nga còn Nam Ossetia vốn thuộc Gruzia, nhưng ly khai cùng với Abkhazia kể từ sau cuộc xung đột 1991-1992. Nam Ossetia tuyên bố độc lập nhưng không được bất cứ quốc gia nào trên thế giới công nhận.

Gruzia luôn coi Nam Ossetia và Abkhazia là phần lãnh thổ của mình. Matxcơva không công nhận chính quyền tự xưng tại hai nơi này đây, nhưng cấp quy chế quốc tịch cho hầu hết dân số của họ. Người dân địa phương cũng chủ yếu sử dụng đồng rúp của Nga trong tiêu dùng.

Ngọc Quỳnh (theo BBC, CNN)