Bush châm ngòi tranh cãi trong NATO

Tổng thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer trong một cuộc tranh luận với Thủ tướng nước chủ nhà hội nghị là Traian Basescu. Ảnh: AP.

Tổng thống Mỹ George Bush, trong ngày đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh NATO hôm nay, châm ngòi cho một cuộc tranh cãi giữa các thành viên về việc Ukraina và Gruzia đã nên gia nhập khối hay chưa.

Ông Bush khẳng định quan điểm ủng hộ hai nước thuộc Liên Xô cũ, và thúc giục các thành viên khác trong Liên minh quân sự 26 nước "tưởng thưởng" những cuộc cách mạng ở Kiev và Tbilisi bằng quy chế thành viên NATO, bất chấp sự phản đối quyết liệt của Nga.

"Quan điểm của chúng tôi là rõ ràng - NATO nên hoan nghênh Gruzia và Ukraina tham gia Kế hoạch Hành động của Thành viên (MAP)", ông nói. Tham gia MAP là bước quan trọng trong tiến trình gia nhập Liên minh quân sự này.

"Chiến tranh Lạnh đã qua. Nga không phải là kẻ thù của chúng ta. Chúng ta trông đợi một mối quan hệ mới về an ninh với Nga", Bush nói thêm.

Việc hai nước nói trên gia nhập Liên minh quân sự đồng nghĩa với biên giới của NATO áp sát nước Nga, không còn vùng đệm nào nữa - điều mà Matxcơva không hề mong muốn.

Tổng thống Mỹ cũng cho biết tại cuộc gặp giữa ông với đồng nhiệm Nga Vladimir Putin cuối tuần này, hai bên sẽ đạt được mức độ hợp tác chiến lược chưa từng có trong vấn đề hệ thống phòng thủ tên lửa và kiểm soát vũ khí.

Pháp và Đức cùng một số nước khác cho rằng Ukraina và Gruzia chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn cần thiết để gia nhập NATO. Mặt khác, quyết định để hai quốc gia này tiếp tục tiến trình gia nhập là hành động khiêu khích không cần thiết đối với Matxcơva trước thời điểm tân tổng thống Medvedev nhậm chức.

Các nhà ngoại giao lo ngại rằng sự bất đồng này có thể gây xôn xao trong tiệc tối nay, khi ông Bush gặp Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy và Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Bởi quyết định của NATO yêu cầu sự đồng thuận, Washington có thể chọn cách đề ra một lộ trình hợp tác thân thiết hơn với Kiev và Tbilisi, đồng thời cam kết xem xét lại vấn đề này vào hội nghị năm tới.

Giới quan sát đang đồn đoán về một thỏa thuận trao đổi, theo đó Nga đồng ý để Mỹ triển khai kế hoạch lá chắn tên lửa ở châu Âu, đổi lại, Washington chấp nhận lùi thời điểm Ukraina và Gruzia gia nhập Liên minh quân sự Bắc Đại Tây dương. Tuy nhiên các quan chức Mỹ bác bỏ khả năng này.

T. Huyền (theo Reuters)