Hong Kong sau 10 năm về với Trung Quốc

Người dân Hong Kong chào mừng kỷ niệm ngày trở về với đại lục. Ảnh: Sohu.

Ga tàu điện ngầm Hong Kong thường xuất hiện cảnh tượng dòng người đang đi bên trái đột nhiên chuyển sang bên phải. Lý do là đang có một nhóm người đến từ Trung Quốc đại lục đi ngược chiều theo hướng bên phải.

Quá trình hội nhập mười năm của Hong Kong với Trung Quốc cũng giống cảnh tượng này, người dân nơi này vẫn trong quá trình không ngừng thích nghi.

Hong Kong sau mười năm trở về với đại lục (1/7/1997 - 1/7/2007) nay lại phồn vinh. Từng được xem là thí nghiệm của mô hình “một nước hai chế độ”, sau mười năm thăng trầm, sự phát triển ổn định của đặc khu khiến không ít người ngạc nhiên.

Năm 1995, tạp chí Fortune từng dự đoán sau năm 1997 quân giải phóng Trung Quốc sẽ xuất hiện khắp nơi, còn nền kinh tế Hong Kong sẽ xuống dốc. Còn nhà kinh tế học từng đoạt giải Nobel Milton Friedman dự đoán sau hai năm trở về đại lục, đôla Hong Kong sẽ bị thay thế bởi nhân dân tệ. Hay nhiều người dân cho rằng nhiều biểu tượng, tên đường mang dấu ấn thực dân như công viên Victoria, cảng Nữ hoàng, hay kiểu đội tóc giả, mặc áo đuôi tôm ở tòa án sẽ bị xóa bỏ; người nước ngoài sẽ rời khỏi nơi này sau năm 1997.

Thực tế thì số người Anh ở Hong Kong giảm đi 85%, nhưng số người châu Á vào đây lại tăng 80%. Theo thống kê, số lượng di dân trước năm 1997 của Hong Kong là 400.000 người, đến năm 1999 có 110.000 người quay trở về, năm 2005 số người quay về đã hơn 200.000.

Đặc khu này vẫn là một lãnh thổ liêm chính nhất toàn cầu, là thành phố điển hình về chống tham nhũng.

10 năm thăng trầm

Năm 1998 nền kinh tế Hong Kong cũng chịu ảnh hưởng nặng của cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á, nhưng đã được Trung Quốc tìm đủ mọi cách vực dậy. Năm 2003 là năm đen tối: dịch Sars hoành hành, kinh tế - xã hội đặc khu xuống dốc thê thảm. Giá nhà đất giảm chỉ bằng một nửa năm 1997.

Tuy nhiên, Hong Kong vẫn quyết định tổ chức cuộc đua Cúp Nữ hoàng như dự định để chứng tỏ người dân nơi này vẫn nỗ lực. Đua ngựa là môn thể thao vua ở đây, hằng năm đóng góp hơn trăm triệu đôla Hong Kong cho ngân sách. Hiện đặc khu có khoảng 2.000.000 dân cá ngựa (1/3 dân Hong Kong). Sau năm 1997, hoạt động đua ngựa ở Hong Kong vẫn không thay đổi, chỉ có điều dân cá ngựa bắt đầu chuyển sang hát quốc ca Trung Quốc, nhiều dân cá ngựa còn đặt tên cho con ngựa của mình là “cờ đỏ”... Nay cuộc sống người dân đặc khu cơ bản được phục hồi và ổn định...

Nếu như mười năm trước số người biết tiếng phổ thông ở Hong Kong rất ít, ngay cả cảnh sát cũng không biết, thì nay phong trào học tiếng phổ thông đang lan rộng khắp đặc khu, hằng năm số người đăng ký thi chứng chỉ tiếng phổ thông mỗi ngày một đông. Trên tivi, radio đến tàu điện ngầm đều có thể nghe thấy tiếng phổ thông.

Tìm một mô hình

Khoảng cách giàu nghèo ở Hong Kong đang ngày càng cao. Thu nhập của người dân nơi này, nhất là thu nhập của tầng lớp trung lưu, đã giảm 10% so với trước năm 1997. Hiện có hơn 500.000 hộ gia đình có mức thu nhập hằng tháng dưới mức 8.000 đôla Hong Kong, tỉ lệ gia đình thu nhập thấp từ 13% (1996) tăng lên 22% (2006). TSCA còn cho rằng chính quyền đặc khu chưa có những cống hiến to lớn cho Hong Kong, chưa có hành động dứt khoát, hiện vẫn đang trong giai đoạn mò mẫm tìm một hướng đi cho mình.

Theo điều tra mới nhất của Hiệp hội Nghiên cứu Hong Kong, 51% người dân được hỏi hài lòng với chế độ hiện thời, 34% không hài lòng với xã hội sau khi trở về với Trung Quốc vì rằng cơ hội không còn nhiều như trước, nhưng họ hài lòng về sự phát triển kinh tế Trung Quốc.

Bên cạnh việc chào mừng mười năm trở về, Hong Kong còn nhiều việc phải làm, như thực hiện việc bầu cử trưởng đặc khu, tăng cường tính tự chủ của chính quyền đặc khu hành chính, xóa bỏ những bất đồng giữa doanh nghiệp và chính quyền, xây dựng và tìm kiếm mô hình thích hợp cho sự phát triển của Hong Kong, giải quyết các vấn đề như ô nhiễm môi trường... Đó là những nhiệm vụ nặng nề của các nhà lãnh đạo Hong Kong trong nhiệm kỳ mới của mình.

(Tuổi Trẻ / Tuần San Châu Á, Liên Hợp, CCTV, TTX)