Uzbekistan xử tù 15 nghi phạm đảo chính

Các nghi phạm tại phiên tòa.

Tòa án Uzbekistan hôm nay kết án 15 người tội tìm cách lật đổ chính phủ và thành lập một quốc gia Hồi giáo, trong một phiên xử bị quốc tế phê phán mạnh mẽ.

15 bị cáo nhận tội ngay từ đầu phiên xử và phải lãnh từ 14 đến 20 năm tù. Những người này bị cáo buộc là lãnh đạo cuộc nổi dậy hồi tháng 5 ở thành phố Andijan (miền đông).

Thẩm phán Bakhtyor Jamolov bình luận các bị cáo – gồm 12 người Uzbekistan và 3 người từ nước láng giềng Kyrgyzstan – phạm tội “khủng bố, tìm cách lật đổ một chính phủ hợp hiến, giết người, bắt con tin”. 5 trong số các nhân vật này lãnh án 20 năm.

Chính phủ Uzbekistan cho biết 187 người, đa số “là những kẻ tổ chức khủng bố” thiệt mạng trong đợt bạo loạn ở Andijan. Tuy nhiên, các nhóm nhân quyền khẳng định 500 dân thường hoặc hơn thế đã bị lực lượng an ninh Uzbekistan bắn chết.

Các bị can đứng trong một chiếc lồng kim loại tại phòng xử, mặt tái và mệt mỏi, nhưng không biểu lộ cảm xúc.

Trước khi tuyên án, thẩm phán đọc một bản tóm tắt dài 6 tiếng đồng hồ. Trong đó, ông nhắc lại nhiều chi tiết giống như bản tường trình của chính phủ về những gì xảy ra ở thành phố Andijan hồi tháng 5. Chính phủ Uzbekistan khẳng định những kẻ Hồi giáo cực đoan, được huấn luyện ở nước Kyrgyzstan láng giềng, đã tổ chức vượt ngục ở Andijan, bắt nhiều con tin và chiếm trụ sở chính quyền địa phương. Nhưng các nhân chứng, các nhóm nhân quyền và Liên Hợp Quốc cũng cho biết các binh lính Uzbekistan sau đó đã đàn áp thẳng tay một cuộc biểu tình chống chính phủ.

Tòa đưa ra các mức án rất sát với yêu cầu của bên công tố, vốn đề nghị xử phạt 15 – 20 năm tù.

Ủy ban nhân quyền của Liên Hợp Quốc cho biết có những sai phạm nghiêm trọng trong quá trình xét xử như không định nghĩa đầy đủ về các tội danh của 15 bị cáo, cũng như việc họ không được đối chất với các luật sư độc lập.

Việc tất cả các bị cáo nhận tội ngay trong ngày đầu tiên khiến người ta nghi ngờ những người này đã bị tra tấn ép cung, điều mà chính phủ Uzbekistan bác bỏ.

M.C. (theo BBC)