Hơn 14.000 người chết do động đất, sóng thần ở châu Á

Bản đồ khu vực bị sóng thần tấn công.

Trận động đất lớn nhất thế giới trong 40 năm kéo theo những đợt sóng thần lớn đã ập vào các ngôi làng và khu du lịch bên bờ biển tại 10 quốc gia Nam Á, Đông Nam Á và châu Phi hôm qua làm hơn 14.000 người thiệt mạng.
>Toàn cảnh thảm họa sóng thần châu Á

Khách du lịch, ngư dân, nhà cửa và xe cộ đã bị những bức tường nước cuốn trôi. Cơn chấn động 8,9 độ Richter lúc 7h59 sáng qua gây ra sóng thần cao tới 10 m tấn công bờ biển Sumatra, lan tới châu Phi làm ít nhất 9 người ở Somalia thiệt mạng.

Bộ Y tế Indonesia cho biết có 4.440 người chết. Tại Sri Lanka, số người thiệt mạng là 4.850. Dọc theo các bờ biển phía nam Ấn Độ, người ta tìm thấy xác của 4.270 người. Thái Lan khẳng định có 430 người chết (tuy nhiên con số cuối cùng có thể lên tới 1.000 do còn rất nhiều người mất tích), Malaysia 44, Maldives: 32 và Bangladesh có 2 người thiệt mạng.

Sóng thần cuốn trôi nhà cửa tại Maddampegama, Sri Lanka.

Nhân viên cứu hộ Ấn Độ đang tích cực tìm kiếm hàng trăm ngư dân bị mất tích. Thủ tướng Manmohan Singh đặt lực lượng đặc nhiệm trong tình trạng báo động. "Tôi rất kinh hoàng khi nhìn thấy cảnh vô số thuyền đánh cá bị những đợt sóng cuốn và bị đẩy đi như những tờ giấy", một ngư dân tên là P. Ramanamurthy, 40 tuổi, nói.

Rất nhiều khu vực trong vùng bị tàn phá không có điện. Tại Tamil Nadu, Ấn Độ, một chi nhánh của Trạm năng lượng hạt nhân Madras, đã phải ngừng hoạt động sau khi nước tràn vào. Lực lượng không quân Ấn Độ dự định sẽ thả những máy phát điện diesel cùng với thức ăn và thuốc xuống khu vực bị tàn phá.

"Thái Lan chưa từng chứng kiến thảm hoạ nào tương tự", Thủ tướng Thaksin Shinawatra phát biểu. Ở các khu đảo du lịch nổi tiếng nam Thái Lan, nhân viên cứu hộ đã tìm và cứu được hơn 70 thợ lặn thám hiểm hang Emeral nổi tiếng. Hơn 600 khách du lịch đã được di tản khỏi đảo Ko Phi Phi, nổi tiếng sau bộ phim "Bãi biển" (The Beach) của Leonardo DiCaprio. Chính phủ Thái Lan yêu cầu người dân di tản khỏi các bờ biển, bao gồm các bãi biển nổi tiếng như Phuket và Krabi.

Hàng nghìn người Sri Lanka thoát khỏi cơn sóng thần đã sơ tán tới khu vực cao hơn để tránh các đợt sóng tiếp theo. "Quân đội và hải quân đã gửi những đội cứu hộ tới đây; chúng tôi cũng đã triển khai 4 máy bay lên thẳng và một nửa số chuyên cơ của hải quân được dùng để tìm kiếm những người còn sống sót", phát ngôn viên cảnh sát Daya Ratnayake cho biết.

Kartamma, sống ở Nagappattinam, Ấn Độ, mất 16 người thân trong cơn sóng thần.

Nơi bị tàn phá nặng nề nhất là khu du lịch tại miền nam và miền đông. Tại đây, nhiều khách sạn đã bị đánh sập và bị cuốn trôi. "Căn cứ hải quân của chúng tôi tại Trincomalee nằm dưới biển. Chúng tôi đang cố gắng cứu người", phát ngôn viên của hải quân Jayantha Perera cho biết. Chính phủ Sri Lanka đã lên tiếng kêu gọi sự giúp đỡ của toàn thế giới.

Tại Sumatra (Indonesia) động đất phá huỷ rất nhiều toà nhà, nhưng những đợt sóng thần mới là nguyên nhân gây ra nhiều người chết và thiệt hại nặng nề nhất. Theo Els Mangundap, một quan chức bộ Y tế, khu vực Aceh bị thiệt hại nghiêm trọng nhất với 1.400 người chết. Liên lạc tới khu vực này bị cắt đứt. Người thân của nạn nhân đang tìm xác người thân của họ được gói trong chăn và giấy.  

Các nhà khoa học nhận định số thương vong có thể ít hơn nếu Ấn Độ và Sri Lanka có hệ thống cảnh báo quốc tế được thiết kế để tư vấn cho người dân gần các bờ biển tránh các trận sóng chết chóc. Mặc dù Thái Lan cũng có hệ thống trên nhưng bờ biển phía tây không có hệ thống đo sóng.

Do đó, khi sóng thần xảy ra, không hề có cảnh báo nào hết. Nhiều em bé thậm chí còn đuổi bắt cá bị văng ra trên bãi biển sau đợt sóng thứ nhất. "Chỉ một lúc sau, một loạt đợt sóng thứ hai tới", một phóng viên cho biết. Anh đã phải đứng trên xe hơi nhưng "chỉ trong vài phút, chiếc xe của tôi đã chìm trong nước. Nóc xe cũng bị sụp".

"Tôi cùng với nhiều người khác chạy đến những khu vực cao hơn. Nhiều người mang theo cả người thân đã chết hoặc bị thương. Một số người chết vẫn còn nằm trên đường, được phủ bởi chăn hoặc quần áo. Nhiều người khác tìm kiếm người thân trong số này", anh nói.

Indonesia, đất nước của 17.000 hòn đảo, thường xuyên phải gánh chịu những cơn địa chấn do vị trí địa lý nằm trong "vành đai lửa" của Thái bình dương. Động đất tại Indonesia xảy ra chỉ ba ngày say khi một trận động đất 8,1 độ Richter xảy ra tại lòng đại dương giữa Australia và Nam cực khiến các ngôi nhà cách đó hàng trăm mét rung chuyển. Tuy nhiên, cơn chấn động này không gây ra thiệt hại hay thương vong.

Động đất ở mức trên dưới 8 độ Richter rất hiếm khi xảy ra. Gần đây, một trận động đất 8 độ đã xảy ra tại đảo Hokkaido, Nhật, hôm 25/9/2003 làm gần 600 người bị thương. Ở Peru cũng xảy ra một trận động đất 8,4 độ Richter ngày 23/6/2001 làm 74 người thiệt mạng.

Hải Ninh (theo Reuters, BBC, AP)