NATO từ chối ủng hộ NMD

Từ trái sang: Ngoại trưởng Powell, người phụ trách chính sách ngoại giao EU Solana, Tổng Thư ký NATO Robertson và Thủ tướng Hungary Viktor Orban.

Liên minh Bắc Đại Tây Dương, hôm qua (29/5), đã từ chối phê chuẩn kế hoạch tên lửa phòng thủ của Mỹ, mặc dù Ngoại trưởng Colin Powell đã cố gắng thuyết phục các nước đồng minh rằng họ có chung một mối đe doạ.

Tại cuộc họp ở Budapest (Hungary), Pháp và Đức dẫn đầu các nước phản đối. Ngoại trưởng Đức nhận xét rằng bất cứ kế hoạch tên lửa quốc phòng nào “cũng phải tăng cường an ninh và ổn định của chúng ta, chứ không phải dẫn tới một cuộc chạy đua vũ trang mới”.

Ông Powell có thể được an ủi phần nào, vì trong tuyên bố cuối cùng, các bộ trưởng NATO đã không nhắc đến Hiệp ước Chống tên lửa Đạn đạo (ABM) 1972 mà Mỹ đang muốn sửa đổi. Tuyên bố chung năm ngoái ủng hộ ABM và gọi hiệp ước này là “nền tảng ổn định chiến lược”. Tuy nhiên, ông Stephen Young, thành viên một nhóm ủng hộ kiểm soát vũ khí, nhận xét: “Việc NATO thậm chí không nói tới ABM cho thấy một bất đồng nội bộ sâu sắc”.

Ngoại trưởng Mỹ cho biết ông hy vọng sẽ thuyết phục được các nước trong tương lai và hứa sẽ tham khảo ý kiến của Nga và các đồng minh. Còn hiện giờ, Chính quyền Bush sẽ tiếp tục việc hoạch định.

Về các vấn đề khác, NATO cho rằng lúc này chưa nên cắt giảm một lượng lớn quân gìn giữ hoà bình ở Bosnia. Dự trù, Liên minh Bắc Đại Tây Dương sẽ giảm khoảng 10-15% lực lượng 21.000 quân tại đây (trong đó 3.300 là quân nhân Mỹ). Các nhà lãnh đạo cũng tỏ ý lo ngại về bạo lực và bất ổn leo thang ở Macedonia. Họ kêu gọi Chính phủ nước này sử dụng “vũ lực vừa phải" và tuyên bố phiến quân sẽ không được tham gia đàm phán.

Phản ứng của Nga

Ngoại trưởng Nga Igor Ivanov khẳng định quan điểm phản đối NMD của Matxcơva vẫn không thay đổi. Tuy nhiên, ông hoan nghênh thái độ hợp tác và sẵn sàng đưa vấn đề ra thảo luận của Mỹ: “Chúng tôi hy vọng trong tương lai, hình thức tham khảo và trao đổi sẽ giúp chúng ta tìm được một giải pháp, một phương cách ổn định thế giới, đồng thời không tổn hại đến cơ cấu giải trừ vũ khí, đã được tạo lập trong vòng 30 năm qua”.

Minh Châu (theo BBC, Reuters, AP, 30/5)