Bệnh y sinh - bệnh do thầy thuốc gây ra

Trong nhiều trường hợp, một câu nói hoặc cử chỉ vô tình của bác sĩ khiến người bệnh nghĩ về tình trạng của mình một cách quá bi quan. Những lo lắng ấy lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ và khiến họ trở nên đau yếu thực sự. Đó là bệnh y sinh.

Hầu hết người bệnh đều rất lo lắng cho sức khỏe của mình và vì vậy, họ luôn theo dõi, lĩnh hội mọi lời nói, cử chỉ của người thầy thuốc. Vì vậy, những lời nói, thái độ của bác sĩ thường có tác dụng ám thị đối với người bệnh, làm cho họ lo lắng nhiều về bệnh của mình và dẫn đến bệnh y sinh. Chẳng hạn, thầy thuốc nói với bệnh nhân là họ đã mắc một bệnh rất nặng, khó chữa khỏi trong khi trên thực tế, tình hình không đến mức độ trầm trọng như vậy. Cũng có thể người bệnh tự suy diễn; khi thấy bác sĩ hỏi và khám quá kỹ vào một cơ quan nào đó, cho nhiều thuốc hoặc nhăn trán, lắc đầu, nhíu mày, bệnh nhân liền cho rằng tình trạng của mình rất trầm trọng. Có trường hợp nghe bác sĩ giảng bài cho sinh viên ngay tại giường bệnh, xem trộm hồ sơ bệnh án và hiểu sai các thuật ngữ trong đó, dẫn đến tin chắc rằng mình bị bệnh nặng. Nỗi lo lắng thái quá khiến bệnh tiến triển xấu đi, các triệu chứng mới xuất hiện, kết quả điều trị kém. Điều này lại làm người bệnh lo lắng thêm và tạo thành một vòng xoắn bệnh lý rất khó gỡ.

Để tránh bệnh y sinh, thầy thuốc phải rất thận trọng khi trả lời bệnh nhân về chẩn đoán và tiên lượng, tránh biểu lộ cảm xúc khi tiếp xúc với người bệnh, bảo quản kỹ hồ sơ bệnh án, không giảng dạy ngay bên giường bệnh... Về phía bệnh nhân, không nên quá lo lắng sợ hãi khi nghe chẩn đoán bệnh sơ bộ, chưa chắc chắn, đừng vội suy diễn, tự ám thị mình. Để hiểu rõ về bệnh và điều trị có hiệu quả, người bệnh nên đi khám đúng chuyên khoa tại các cơ sở y tế có uy tín. Nếu cần, nên xin ý kiến tư vấn của các bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm để có cách ứng xử thích hợp cho việc điều trị bệnh của mình. 

ThS Đinh Đăng Hòe, Sức Khoẻ & Đời Sống