Tiền "lót tay" trong bệnh viện nhìn từ phía BS và bệnh nhân 

Bệnh viện quá tải là một trong những nguyên nhân của hiện tượng hối lộ y bác sĩ.

"Tổng lương của bác sĩ mới ra trường chỉ 300.000 - 400.000 đồng/tháng. Vì thế, không thể tránh việc có người nhận phong bì của bệnh nhân. Phong bì này khi đưa thì được kèm với các mỹ từ như thông cảm, bồi dưỡng; nhưng lúc xong việc thì trở lại nguyên dạng với những từ lót tay, hối lộ".

Đó là ý kiến của bác sĩ Phạm Duệ, Phó khoa Chống độc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) về tình trạng đưa và nhận tiền lót tay trong bệnh viện. Sau đây là quan điểm của một số bác sĩ khác:

- Ông Nguyễn Văn Lộc, Phó Viện trưởng Viện Nhi Trung ương: Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là chế độ lương dành cho y, bác sĩ chưa phù hợp với công sức họ bỏ ra. Cứ có bệnh nhân vào là bác sĩ phải tiếp nhận; dù bệnh viện có quá tải hay không thì lương bác sĩ vẫn chỉ như vậy. Nhà nước nên điều chỉnh lương bác sĩ cho thích hợp; khi bác sĩ nhận được chế độ thỏa đáng thì tôi tin rằng mọi tiêu cực sẽ giảm hoặc sẽ chấm dứt.

- Bà Đoàn Thị Thanh, Trưởng khoa Phục hình, Viện Răng hàm mặt Hà Nội: Người thầy thuốc không thể lấy cớ lương thấp để bao biện cho hành vi vòi vĩnh, sách nhiễu của mình. Tuy nhiên, cũng phải hiểu bản chất của hiện tượng đưa phong bao. Sẽ bị coi là "lót tay" nếu hành vi đưa tiền được thực hiện trước khi bác sĩ tiến hành cấp cứu hay khám chữa bệnh cho bệnh nhân. Còn nếu bệnh nhân đã ra viện, đưa phong bao đến cảm ơn thì không thể coi là chuyện "lót tay" được.

Tiến sĩ Trần Viết Nghị.

- Ông Trần Viết Nghị, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai: Chuyện lót tay bắt nguồn từ một tâm lý của bệnh nhân, đó là muốn bác sĩ quan tâm đặc biệt đến mình. Không biết từ lúc nào, nhiều bệnh nhân cứ đinh ninh rằng, trước ca mổ dứt khoát phải có tiền cho bác sĩ, bằng không thì... Và thế là bằng mọi cách, họ chạy cửa sau dù không nhận được tín hiệu gì từ phía thầy thuốc. Người khác thấy thế cũng làm theo, như là một căn bệnh lây lan.

- Ông Bùi Sương, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội: Vào đến viện, bệnh nhân thường có tư tưởng là ít nhiều gì cũng phải dúi được vào tay y bác sĩ cái phong bì thì mới yên tâm. Nhân viên y tế không nhận thì bệnh nhân áy náy, nhưng nếu nhận mà không may việc điều trị không được hoàn toàn thì họ quay lưng, xúc phạm thầy thuốc. Thành ra, chúng tôi ở trong thế tiến thoái lưỡng nan.

Bệnh nhân: Đưa tiền sẽ cảm thấy yên tâm hơn

Trong số 15 bệnh nhân được hỏi có nên đưa tiền cho y bác sĩ hay không, có đến 12 người cho là: Nên. Chỉ có 3 người khẳng định sẽ không đưa tiền lúc đến khám chữa bệnh.

- Chị Lê Thị Hương (Ba Đình, Hà Nội): Tôi đến sinh ở một bệnh viện nổi tiếng ở Hà Nội. Mặc dù kíp đỡ không yêu cầu, nhưng để yên tâm hơn, tôi vẫn yêu cầu người nhà phải lót tay 500.000 đồng, với hy vọng nhờ thế mà mọi việc suôn sẻ hơn.

- Ông Đỗ Đức Huy (Thái Thịnh, Hà Nội): Tôi sẵn sàng trả những chi phí dịch vụ cao một cách đàng hoàng, sòng phẳng, thoát được tâm lý "lót tay" cho y bác sĩ mà số tiền này thực ra rất không rõ ràng.

Chị Nguyễn Thị Kim Liên.

- Chị Nguyễn Thị Kim Liên (Doanh nghiệp Hương Liên, TP HCM): Theo tôi, hiện tượng tiền lót tay phản ánh rất đúng thực trạng của ngành y tế hiện nay: Tiền lương cho y bác sĩ quá thấp, bệnh viện quá tải, bệnh nhân có suy nghĩ "đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn". Lót tay cho y bác sĩ bây giờ không phải là chuyện lạ; thậm chí có nhiều nhân viên y tế đề nghị thẳng với người bệnh về mức giá cho các đợt điều trị hay mổ xẻ. Ngoài ra, còn phải điếu đóm cho y tá và y công, nếu không thì sẽ bị phân biệt đối xử. Theo tôi, đưa tiền không phải là xấu, nhưng cần phải được hiểu đó như là sự cảm ơn chứ không phải là mặc cả.

Làm thế nào để hạn chế hiện tượng lót tay?

- Giáo sư Đặng Hanh Đệ, Bệnh viện Việt-Đức, Hà Nội: Cần thông báo công khai cấm đưa tiền lót tay. Nếu người bệnh có đưa, phải nộp cho bộ phận có trách nhiệm chứ không đưa dấm dúi. Toàn bộ tiền thu được sẽ bồi dưỡng lại cho đội ngũ nhân viên y tế. Đồng thời, phải kỷ luật thật nghiêm nhân viên nào đặt điều kiện phải đưa tiền mới khám hoặc chăm sóc tốt.

- Bác sĩ Nguyễn Song Nguyên, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ, TP HCM: Bệnh viện chúng tôi thực hiện 2 biện pháp song song. Một là nâng cao thu nhập cho nhân viên bằng nhiều hình thức như làm ngoài giờ, khám chữa dịch vụ, thưởng... để họ có đủ thu nhập đảm bảo cuộc sống của gia đình. Hai là kỷ luật rất nghiêm những người vòi vĩnh đòi tiền lót tay.

- Ông Phạm Hà (Nghi Tàm, Hà Nội): Các phòng khám tư, bệnh viện tư được mở ngày càng nhiều là giải pháp hiệu quả để bệnh nhân có thể chọn lựa nơi khám, chữa bệnh. Ở các phòng khám và bệnh viện tư, hiện tượng lót tay là không có. Trong các bệnh viện công cũng cần mở rộng dịch vụ khám chữa bệnh. Ngoài ra, nên mở bệnh viện miễn phí dành cho người nghèo.

- Bà Lương Thị Phúc, Tổng công ty Đầu tư và Xây dựng cơ sở hạ tầng Hà Nội: Nếu coi nâng lương là đòn bẩy để giảm thiểu các tiêu cực trong ngành y tế thì thật ngớ ngẩn. Ngân sách đã chi cho y tế đến 12% rồi. Vậy chỉ còn cách là lấy tiền của người có thu nhập cao để bù đắp cho đội ngũ y tế và chi lại cho người có thu nhập thấp. Có nghĩa cần mở rộng khám chữa dịch vụ, bệnh viện bán công, bệnh viện tư... Đã là dịch vụ rồi thì không cần phải lót tay nữa.

Lao Động