Tham nhũng bị phát hiện ít, xét xử chậm

Chưa yên tâm về chất lượng xét xử, tiến độ giải quyết các vụ án trọng điểm còn chậm hay ít phát hiện án tham nhũng... là các vấn đề được đại biểu Quốc hội thẳng thắn nêu tại phiên họp sáng 3/11.
> Kiểm sát viên sẵn sàng 'sòng phẳng' với luật sư / Giữa tháng 11 kết luận điều tra vụ cầu Cần Thơ

8 vụ án tham nhũng trọng điểm từng được Chính phủ nhiều lần nhắc nhở các cơ quan tố tụng đẩy nhanh tiến độ, nhưng báo cáo trước Quốc hội (ngày 2/11) cho thấy mới xét xử xong 4 vụ. "Như vậy đạt 50%, không tạo ra được động lực thúc đẩy, người dân sẽ hoài nghi về quyết tâm chống tham nhũng", đại biểu Đặng Văn Xướng nhận xét.

Việc chậm trễ trên được ông Xướng thông cảm do đây là những vụ án phức tạp, nghiêm trọng. Theo đại biểu này, thực tế các vụ án đang bị "vướng" ở một điểm khác mà lý do này lại "thiếu thuyết phục"- đó là khâu giám định thiệt hại. Việc này đã "bó tay" cơ quan điều tra khiến vụ án chậm đưa ra xét xử.

Vụ cố ý làm trái tại PMU 18 là dẫn chứng cho trăn trở của ông Xướng. Sau gần 2 năm điều tra, tới nay vẫn chưa có kết quả giám định thiệt hại 34 ôtô bị cơ quan điều tra xác định nguyên thứ trưởng Bộ giao thông Nguyễn Việt Tiến và tổng giám đốc PMU 18 Bùi Tiến Dũng đã cho mượn, điều động trái quy định. Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an cho biết đã gửi văn bản đề nghị Bộ Tài chính lập hội đồng giám định, song cho tới khi hoàn tất kết luận điều tra bổ sung, việc này vẫn chưa thấy hồi âm.

"Chúng ta đang thiếu hành lang pháp lý đủ mạnh về việc này. Thời gian qua nhiều đơn vị đã bất hợp tác với cơ quan điều tra trong công tác giám định. Tôi không hiểu đã có ai bị xử lý về việc này chưa?", ông thắc mắc.

Bà Lê Thị Nga cũng băn khoăn việc chậm giải quyết các vụ án trọng điểm. "Tội phạm tham nhũng đã móc nối, lợi dụng sự sơ hở của chính sách quản lý... chúng ta cần phải tổng kết và tìm giải pháp khắc phục", bà đề xuất.

Thanh tra nhiều nhưng xử lý ít

Ông Nguyễn Văn Nhượng và nhiều đại biểu khác đánh giá cao cố gắng của các cơ quan tư pháp trong thời gian qua, song cũng cho rằng báo cáo của người đứng đầu những cơ quan này trước Quốc hội chưa chỉ ra được những vấn đề nổi cộm, bức xúc hiện nay; thiếu phân tích chiều sâu.

Theo ông Nhượng, hàng nghìn cuộc thanh tra, kiểm toán đã tiến hành nhưng "số việc và người bị xử lý lại không nhiều". Tỷ lệ án tham nhũng được phát hiện trong các vụ án kinh tế rất nhỏ. Đại biểu này nhận xét, hiệu quả công tác đấu tranh chống tội phạm kinh tế hiện chưa phù hợp với tình hình thực tế.

Lý do của việc này, theo phân tích của đại biểu Đặng Văn Xướng là do các chính sách mới về phòng ngừa sai phạm trong quản lý kinh tế chậm đi vào cuộc sống. Nhiều địa phương không tự phát hiện ra tham nhũng cũng vì sự yếu kém này. Phần lớn vụ việc bị phanh phui là từ nhân dân và cơ quan báo chí. Hơn nữa, chất lượng phá án tại một số cơ quan chưa cao. Việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật chưa đủ rộng, mạnh và hiệu quả.

Công khai tranh trụng tại tòa sẽ biết rõ ai có trình độ

Vụ phát tán clip sex của nữ diễn viên Hoàng Thùy Linh (vai chính trong phim truyền hình Nhật ký Vàng Anh) được đại biểu Phạm Quốc Anh coi là một dạng tội phạm công nghệ cao, cơ quan điều tra đã có nhiều cố gắng để phá án. Từng nhiều năm trong nghề luật, ông Quốc Anh cho rằng cần có tổng kết về chính sách hình sự sau hơn 20 năm đổi mới.

Việc tăng cường minh bạch, công khai tranh tụng tại tòa được đại biểu này coi là khâu quan trọng trong cải cách tư pháp. "Đây là cách buộc tất cả những người tham gia phải tự nâng cao trình độ. Nhìn vào diễn biến phiên tòa, người dân biết ngay ai có kiến thức, năng lực", luật gia này nói.

Đại biểu Ngô Đức Mạnh gợi ý, muốn nâng cao tính minh bạch trong xét xử, phải công khai ngay từ khâu tuyển chọn cán bộ vào các cơ quan tố tụng. Bên cạnh đó là việc công bố công khai bản án để mọi người theo dõi, giám sát. Điều này sẽ nâng cao trách nhiệm của những người tham gia xét xử. Năm 2005, lần đầu tiên sau 60 năm, hơn 100 các quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng thẩm phán trong năm 2000-2004 đã được TAND Tối cao công bố.

Anh Thư