Chụp ảnh bị cáo tại tòa: Được hay không được?

Những người "ra tòa" dù với vai trò bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hay nguyên đơn, bị đơn... đều cảm thấy "không tiện" hoặc "không hay lắm" nếu xuất hiện hình ảnh của mình trên báo chí. Họ sợ "vết đen" ấy sẽ ảnh hưởng đến công việc làm ăn, uy tín, danh dự của bản thân, gia đình và dòng họ.

Ở nhiều phiên tòa, thường các đương sự luôn quay sang hướng khác hoặc cúi đầu, lấy tay che mặt mỗi khi có người cầm máy ảnh chĩa về phía mình. Đôi khi ánh mắt họ như năn nỉ người phó nháy hãy "bỏ qua" cho họ. Một phóng viên ảnh kể rằng có lần anh ta đến tòa chụp ảnh bị cáo nhằm minh họa cho bài viết. Dù bấm máy rồi, nhưng ánh mắt vừa van lơn vừa căm phẫn của bị cáo cứ đeo đuổi khiến anh quyết định hủy tấm hình đó.

Nhiều người cho rằng bài báo tường thuật phiên tòa mà thiếu hình ảnh của bị cáo rõ ràng thiếu đi sự sinh động, hấp dẫn. Bởi hình ảnh là một phần không thể thiếu trong bất cứ vụ việc "có thật" và "đang diễn ra" nào. Thậm chí những bức ảnh "đắc địa" về một gương mặt hối hận, một ánh mắt hung dữ, một cái nhìn xảo trá... sẽ làm nổi bật tâm trạng, bản chất con người hay những vấn đề liên quan số phận nạn nhân hoặc kẻ thủ ác.

Có nhiều ý kiến phản đối việc đưa hình ảnh của bị cáo lên báo. Việc đăng hình ảnh của bị can, bị cáo chẳng khác nào đóng thêm "dấu đen" lên cuộc đời của họ, khiến con đường hoàn lương đôi lúc gặp gập ghềnh. Một thân nhân của bị cáo than thở: "Chồng tôi có chút sai lầm, giờ báo chí đăng hết lên. Cả dòng họ tôi biết, chòm xóm nhìn gia đình tôi với ánh mắt khác. Mai mốt chắc phải... bỏ xứ mà đi".

Theo điều 31 Bộ luật Dân sự, cá nhân có quyền với hình ảnh của mình, việc sử dụng ảnh cá nhân phải được người đó đồng ý. Bị cáo ra tòa có bị mất đi quyền này không? Luật chưa quy định rõ.

Quy định tại điều 28, 36, 37, 38 và 39 Bộ luật hình sự chỉ hạn chế hoặc tước bỏ một số quyền dân dự của bị can, bị cáo như: cấm đảm nhiệm chức vụ, làm những nghề hoặc công việc nhất định, cấm đi khỏi nơi cư trú... Không có quy định nào tước bỏ quyền đối với hình ảnh của một người, dù đó là kẻ phạm tội.

Những điều kể trên lại mâu thuẫn với quy định về quyền hạn của nhà báo được quy định trong Luật Báo chí. Họ được hoạt động nghiệp vụ lấy tin, chụp ảnh, quay phim, ghi âm tại các phiên tòa xét xử công khai. Cơ quan báo chí được phép đăng, phát ảnh những cuộc họp công khai của tòa án, những người phạm tội trong các vụ trọng án đã tuyên án...  

(Theo Pháp Luật TP HCM)

Độc giả có thể tham gia ý kiến về vấn đề này tại đây: