Chưa thể quyết toán công trình Nhà hát Lớn Hà Nội

Thanh tra Nhà nước vừa có kết luận về dự án tôn tạo Nhà hát Lớn, sau 5 năm công trình này "tạm” đưa vào sử dụng. Theo đó, hàng loạt vi phạm về đầu tư xây dựng cơ bản đã xảy ra từ năm 1994, trước khi Chính phủ giao cho Bộ Văn hóa làm chủ đầu tư. Hiện chưa rõ bao giờ công trình mới được quyết toán.

Đầu năm 1994, Ban quản lý dự án 7 thành viên do phó giáo sư Hoàng Đạo Kính làm Giám đốc đã ký với Đại học Xây dựng Hà Nội hợp đồng khảo sát đánh giá hiện trạng Nhà hát lớn về kiến trúc, âm thanh, ánh sáng... để làm cơ sở lập luận chứng kinh tế. Kết quả sơ bộ phải được báo cáo trước ngày 20/11/1994. Nhưng phải 7 tháng sau (10/12/1995) Đại học Xây dựng mới giao đủ tài liệu. Tuy nhiên, ngày 12/12/1994, Ban quản lý đã có tờ trình xin Bộ Văn hóa phê duyệt "luận chứng kinh tế" với tổng mức đầu tư 138 tỷ đồng. Như vậy, luận chứng này không dựa trên kết quả khảo sát hiện trạng đầy đủ như chỉ đạo của Thủ tướng.

Ngày 20/6/1995, Chính phủ giao cho Bộ Văn hóa tôn tạo nâng cấp Nhà hát lớn để cuối năm 1997 kịp phục vụ Hội nghị thượng đỉnh các nước có sử dụng tiếng Pháp, đồng thời phê duyệt tổng mức đầu tư cho dự án là 156 tỷ đồng, và giao cho Bộ Xây dựng kiểm tra thẩm định và báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/10/1995. Nhưng Bộ này đã không thể thực hiện do thủ tục thiết kế dự toán Bộ Văn hóa không làm xong.

Ngày 30/6/1995, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Vũ Khắc Liên đã ký quyết định chọn hãng H&H Architecture (văn phòng tại số 4 Yersin, Hà Nội do KTS Hồ Thiệu Trị làm đại diện) thiết kế công trình với giá trị hợp đồng hơn 2 tỷ đồng, với thời hạn bàn giao là 31/8/1995. Nhưng phải sau 17 lần Ban quản lý (bên A) có công văn nhắc nhở, tháng 4/1998 H&H mới hoàn thành (lúc đó Hội nghị thượng đỉnh các nước có sử dụng tiếng Pháp đã kết thúc được 6 tháng). Đã vậy, hồ sơ được ông Hoàng Đạo Kính và ông Vũ Khắc Liên ký duyệt còn phải chỉnh sửa lại tới 212 lần.

Nguyên nhân của tất cả các sai phạm trên, Thanh tra Nhà nước đã kết luận là do các cơ quan liên quan không tôn trọng và chấp hành các quy định về xây dựng hiện hành của Nhà nước. Công trình cuối cùng được triển khai với hình thức "vừa thiết kế, vừa thi công". Ngoài ra, gần một năm trước khi Chính phủ giao công trình cho Bộ Văn hóa, Bộ này đã chủ động lập ban đơn giá. Song đến lúc dự án được triển khai, ban này vẫn chưa lập được bộ đơn giá đặc thù. Vì thế hầu hết các hạng mục xây lắp đều được thanh toán dưới dạng tạm ứng, tạm tính...

Thanh tra Nhà nước đã phát hiện toàn bộ hệ thống thiết bị âm thanh và chiếu sáng sân khấu (tổng trị giá 13,2 tỉ đồng) đã được nhập về nằm im trong kho 5 năm nay. Tiền thuê kho bãi của Công ty Thái Bình Dương tốn 105 triệu đồng. Giải thích về việc lãng phí công sản này, Ban quản lý cho rằng họ đã “quên” quy định là lắp đặt thiết bị đối với phía nước ngoài thì phải có liên kết với một đơn vị có chức năng trong nước.

Trong quá trình thi công, nhiều hợp đồng mua bán lòng vòng đã được lập. Trong đó, riêng việc thầu mua thiết bị điều hòa, điện tử, cáp điện, tủ điện áp... (4/48 hàng mục được xác minh) đã làm thất thoát ngân sách 8 tỷ đồng. Các sai phạm liên tiếp trong quá trình triển khai dự án cấp quốc gia này đã dẫn tới việc công trình chưa thi công xong đã được nghiệm thu. Do đó, khi thanh tra Bộ Tài chính kiểm tra 22/43 hạng mục công trình, tổng giá trị gần 29,7 tỷ đồng thì gần 12,1 tỷ đồng là giá trị nghiệm thu vượt thực tế.

Cho đến nay, cả Ban quản lý dự án và Công ty Tư vấn giám sát (Bộ Xây dựng) không có căn cứ nào để xác định bao nhiêu số lượng, chủng loại các vật tư nào đã được đưa vào công trình. Trong khi trách nhiệm về các sai phạm trong dự án cải tạo Nhà hát lớn lại thuộc về rất nhiều bộ: Bộ Xây dựng, Bộ Kế hoạch đầu tư, Bộ Tài chính, Ban Vật giá... Do vậy, không biết lúc nào mới có thể kết thúc quyết toán công trình Nhà hát lớn.

(Theo Lao Động)