Chế tài xử phạt doanh nghiệp không đóng BHXH quá nhẹ

Tình trạng nợ đọng BHXH đang là nỗi lo của hệ thống BHXH, gây ảnh hưởng không nhỏ tới quyền lợi người lao động. Thế nhưng, chế tài với vi phạm này nhẹ đến mức doanh nghiệp “nhờn thuốc”. Luật Bảo hiểm xã hội chưa được ban hành, nên cơ quan quản lý vẫn trong tình trạng “chờ luật”.

Theo BHXH Hà Nội, đến hết năm 2001, vẫn còn 207 đơn vị ở thủ đô chưa đóng bảo hiểm - chiếm 4% số đơn vị đăng ký, với tổng số nợ hơn 22 tỷ đồng - chiếm 3% tổng thu trong năm. Một trong những lý do mà doanh nghiệp giải thích cho việc “ỉm” trách nhiệm đóng phí BHXH là kinh doanh không có lãi. Song theo ông Nguyễn Huy Ban, Tổng giám đốc BHXH Việt Nam, đây chỉ là cái cớ. Còn nguyên nhân sâu xa là giới chủ không muốn tốn tiền. Ông cho biết, không ít doanh nghiệp vẫn thu phí bảo hiểm bằng 5% lương của công nhân nhưng lại không chuyển sang cho cơ quan BHXH mà dùng vào mục đích khác.

Nạn thất thu nằm ngoài sự “kiểm soát” của cơ quan BHXH, một phần do đây là cơ quan sự nghiệp, không đủ thẩm quyền xử lý nợ đọng, trốn tránh trách nhiệm đóng BHXH của các doanh nghiệp. Phần khác do sự phối hợp giữa ngành này với các cơ quan lao động, tài chính, tư pháp chưa chặt chẽ. Đặc biệt, còn do việc thanh kiểm tra việc tuân thủ chế độ và ký kết hợp đồng lao động của doanh nghiệp không nghiêm túc, tạo khe hở cho doanh nghiệp chui qua.

Cụ thể, theo ông Chu Văn Tùy, Giám đốc BHXH Hà Nội, một số doanh nghiệp dân doanh trốn trách nhiệm đóng BHXH bằng cách không ký hợp đồng lao động hoặc chỉ ký loại 3 tháng. Người lao động theo loại hợp đồng này, theo quy định của pháp luật, không bắt buộc tham gia BHXH. Ngoài ra, mức phạt hành chính với doanh nghiệp vi phạm việc này chỉ tối đa 2 triệu đồng, là quá nhẹ so với mức tiền hàng trăm triệu đồng mà họ trốn được.

Để khắc phục tình trạng trên, theo ông Lê Bạch Hồng, Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, cần sớm ban hành Luật Bảo hiểm xã hội. Theo dự thảo mới nhất của đạo luật này, hình thức BHXH bắt buộc sẽ áp dụng với tất cả các đơn vị có quan hệ chủ - thợ qua hợp đồng lao động. Đi kèm với luật sẽ có chế tài buộc doanh nghiệp phải thi hành, như ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn bị truy thu ngay lập tức tiền nợ đọng. Ngành lao động sẽ phối hợp với ngân hàng, chuyển thẳng tài khoản của doanh nghiệp sang BHXH, nếu doanh nghiệp chậm nộp BHXH.

(Theo Đầu Tư)