Cần có cơ quan giám định tư pháp chuyên nghiệp

Thực tế xét xử của tòa án gặp phải nhiều vụ mà giá trị tài sản, mức độ thiệt hại, tính chất kỹ thuật của vật tranh chấp... là cơ sở để định tội, xác minh đúng sai, nhận định bản chất của vụ việc. Thế nhưng, luật lại không quy định chức năng giám định bổ trợ tư pháp cho cơ quan cụ thể nào. Vậy là, tòa cứ phải tự xoay xở, gặp nhiều khó khăn trong xét xử.

P.D.T. bị VKSND quận 3 truy tố về tội trộm cắp tài sản. Theo kết luận của cơ quan điều tra, giá trị tài sản mà T. trộm chỉ có 450.000 đồng, dưới mức có thể bị truy tố theo luật định, nhưng bên công tố vẫn quyết xử lý hình sự. Vây là TAND quận phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung, xác định lại tính chất nghiêm trọng của vụ việc.

Hồi giữa năm, Tòa quận 3 còn nhận đơn của ông N.V.C., ở 453 Võ Văn Tần, về việc ông hàng xóm N.B.H. xây dựng làm nhà ông thấm nước. Ông C. cho rằng bức tường giữa hai nhà là của ông, nếu ông H. muốn xây thì phải dựng tường riêng. Để xác minh, tòa phải mời một công ty tư vấn xây dựng, kiểm định tường dọc và hiện tượng thấm giữa hai căn nhà. Kết quả cho thấy, bức tường bị thấm là tường chung giữa hai nhà. Nếu không có kết quả kiểm định này thì tòa án đành bó tay, không có cơ sở xét xử vụ việc.

Rất cần có quy định cụ thể

Ông Đặng Thành Công, Chánh án TAND quận 3, cho biết tuy việc định giá tài sản đóng vai trò quan trọng như vậy, nhưng hiện không có quy định về cơ quan nào có trách nhiệm giám định giá trị tài sản bị chiếm đoạt, thiệt hại. Cơ quan điều tra cũng không có cán bộ giám định chuyên nghiệp, nên việc xác định giá trị tài sản thường chỉ căn cứ theo lời khai của người bị hại hoặc theo giá thỏa thuận giữa người bị hại và cán bộ điều tra, từ đó dễ dẫn tới xử oan.

Bà Lê Thị Kim Thoa, quyền Chánh án TAND quận 11, thì cho rằng, chỉ dựa vào lời khai của người bị hại về giá trị tài sản để khởi tố và xét xử bị cáo là chưa chính xác, vì có người khai theo giá trị mua lúc ban đầu mà không trừ hao thời gian sử dụng.

Thực tế hiện nay, ở TP HCM, Ban Vật giá của UBND thành phố chỉ định giá, giám định tài sản cho tòa án cấp thành phố trở lên, hoặc những vụ án lớn, án điểm, phức tạp. Đối với những vụ tranh chấp trong xây dựng, việc trưng cầu giám định cũng rất khó khăn. Trước đây Công ty Kiểm định xây dựng Sài Gòn nhận việc này. Nhưng nay không nhận nữa với lý do công ty không có chức năng kiểm định cho tòa án. Vì vậy việc xét xử bị kéo dài đến khi nhờ được công ty xây dựng, thường là công ty tư nhân, giúp.

Tất cả những vướng mắc này đã khiến cơ quan xét xử lúng túng, không đảm bảo thời hạn giải quyết vụ án.

Điều mong mỏi của TAND cấp quận, huyện là nhà nước sớm có đề án tổ chức cơ quan bổ trợ tư pháp về công tác giám định. Có như vậy mới giúp tòa án ra các phán quyết chính xác, đúng luật.

(Theo SGGP)