Mỹ và EU đem chuyện máy bay tới WTO

WTO yêu cầu Mỹ và EU giải quyết mâu thuẫn trong 60 ngày nữa trước khi chính thức tham gia giải quyết

Hôm qua, Mỹ và EU đã đệ trình những tranh chấp của mình về vấn đề tài trợ cho hai tập đoàn sản xuất máy bay lớn nhất thế giới Boeing và Airbus lên Tổ chức thương mại thế giới WTO.

Theo Robert Zoellick, đại diện thương mại Mỹ, hiện nay Airbus đã mạnh hơn đối thủ của mình là Boeing và vẫn tiếp tục thực hiện những biện pháp cạnh tranh không công bằng. Do đó, ông cho rằng: "Việc làm lần này của cả hai bên nhằm mục đích tạo ra một sân chơi bình đẳng cho cả hai bên".

Về phần EU, Cao uỷ Thương mại châu Âu Pascal Lamy cũng cho biết, mối quan hệ giữa EU và Airbus là hợp pháp và khẳng định, EU sẵn sàng đối mặt với sự khiêu chiến của phía Mỹ. Đồng thời, ông cũng một lần nữa cho rằng: "Đã đến lúc phía Mỹ phải chấm dứt những khoản trợ cấp gián tiếp ngoài quy định của Thoả thuận 1992 cho Beoing bởi nó cũng đe doạ sự phát triển của Airbus, đặc biệt là chương trình sản xuất loại máy bay cỡ lớn mới Boeing 7E7".

Trước những luận điểm của 2 bên, WTO đã đưa ra quy định, cả Mỹ và EU sẽ có tổng cộng 60 ngày để giải quyết những căng thẳng đang tiếp tục leo thang trước khi WTO thực sự tham gia giải quyết.

Cuộc chiến giữa hai hãng hàng không lớn nhất thế giới này thời gian qua đã được đốt nóng thêm sau khi Mỹ chỉ trích EU hỗ trợ cho Airbus, bất chấp thoả thuận đã ký với họ từ năm 1992, khiến cho Boeing gặp bất lợi trên thị trường toàn cầu.

Để trả đũa, phía EU cũng cho rằng Mỹ đã trợ cấp cho Boeing thông qua vô số hợp đồng béo bở, các khoản giảm thuế, và bổng lộc nằm trong lĩnh vực quân sự nằm ngoài thoả thuận 1992. Trong 12 năm qua, số tiền trợ cấp cho tập đoàn hàng không này lên tới 35 tỷ USD thông qua các hình thức gián tiếp.

Thoả thuận giữa Mỹ và EU được ký năm 1992, theo đó chính quyền các nước EU có thể cho Airbus vay đến 33% chi phí nghiên cứu và phát triển máy bay. Số tiền này sẽ được trả dần có lãi trong vòng 17 năm. Thoả thuận trên cũng cho phép Mỹ hỗ trợ Boeing thông qua Cơ quan không gian NASA hoặc các chương trình quân sự với mức tối đa là 3% so với doanh thu của ngành công nghiệp máy bay thương mại Mỹ.

Không những thế, theo Mỹ, thời gian qua chính phủ các nước EU đã rót tới 6,5 tỷ USD cho chương trình phát triển loại máy bay mới của Airbus A380. Tập đoàn sản xuất máy bay Airbus hiện nay chiếm tới 50% thị phần đối với việc cung cấp các loại máy bay cỡ lớn. Nếu cứ tiếp tục như vậy, Boeing chắc chắn không thể "địch" lại đối thủ của mình.

Tuần trước, ông Zoellick và ông Lamy đã có buổi toạ đàm nhằm tìm giải pháp cho vấn đề này, song không đạt được thoả thuận nào. Hôm qua, Mỹ đã tuyên bố sẽ kết thúc thời hạn hiệu lực của Thoả thuận 1992 với EU trong thời gian tới.

Kiều Giang tổng hợp