Tỷ phú già 'đỏng đảnh'

Khi Kerkorian bán sạch cổ phiếu trong General Motor để gom tiền đổ vào sòng bạc MGM Mirage, người ta tưởng vị tỷ phú 90 tuổi đã chán kinh doanh ôtô. Tuy nhiên hôm qua, ông lại ra giá 4,5 tỷ USD mua nhãn hiệu xe hạng sang Chrysler đang bên bờ phá sản.

Tỷ phú Kirk Kerkorian. Ảnh: Wikipedia.

Trong lá thư gửi DaimlerChrysler trên cương vị chủ tập đoàn Tracinda, Kerkorian cho biết mức giá chào mua kể trên có thể thay đổi và sẵn sàng đặt cọc 100 triệu USD để tỏ rõ quyết tâm.

Ngay sau tuyên bố của Kerkorian, người đầu tiên công khai ý định mua Chrysler, giá cổ phiếu DaimlerChrysler tăng gần 5% trên thị trường chứng khoán New York. Phát ngôn viên của hãng xe hơi cho biết vẫn để ngỏ việc chọn ứng cử viên và từ chối bình luận về lời chào mua của Kerkorian.

Một số phân tích gia cho rằng giá chào 4,5 tỷ USD có vẻ hơi thấp, dù DaimlerChrysler đang gặp nhiều khó khăn. Người ta thẩm định Chrysler bét ra cũng phải trên 5 tỷ USD. Giá cổ phiếu DaimlerChrysler tăng từ mức 3,93 USD lúc mới niêm yết lên 84,49 USD vào lúc hưng thịnh (tháng 7/1999). Song từ đó đến nay giá giảm dần và chạm đáy 45,98 USD vào tháng 7 năm ngoái.

Tuy nhiên, Jerome York, người từng là lãnh đạo cao cấp của Chrysler và nay đang là cố vấn của Kerkorian cho rằng vị tỷ phú già đưa ra mức giá như vậy không phải quá thấp. Theo York, phải mất khoảng 5-7 năm để vực Chrysler từ chỗ khó khăn hiện nay đến khi hoạt động ổn định và tăng trưởng.

Đỏng đảnh có tính toán

Vào những năm 80 của thế kỷ trước, Kerkorian là cổ đông lớn nhất, sở hữu tới 100 triệu cổ phiếu DaimlerChrysler. Đến 1996, ông tuyên bố chi 22,8 tỷ USD để mua lại, song thất bại. Ngay cả khi Kerkorian sẵn sàng trả 40 tỷ USD vào năm 1998, hãng xe hơi danh tiếng cũng chẳng mủi lòng. Sau đó, chính vị đại cổ đông này đã nộp đơn kiện DaimlerChrysler phân biệt đối xử với các cổ đông. Vụ kiện tụng cuối cùng chẳng đi tới đâu.

Năm ngoái, sau khi khuyên General Motors sát nhập với Nissan và Renault không được, Kerkorian bán sạch 9,9% cổ phiếu General Motors, nhiều người tưởng ông rũ bỏ nghiệp kinh doanh xe hơi. Nay ông tái xuất qua lời chào mua Chrysler với giá thấp hơn thị trường trông đợi, khiến dư luận không khỏi bàn tán.

Kirk Kerkorian sinh ngày 6/6/1917 trong một gia đình người Armenia nhập cư tới Mỹ. Hiện là Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tập đoàn đầu tư Tracinda có trụ sở tại Beverly Hills, California, ông cũng đóng vai trò quan trọng trong ngành kinh doanh cờ bạc Las Vegas và là cha đẻ của mô hình khu nghỉ dưỡng liên hoàn. Là một trong những cư dân giàu có nhất ở Beverly Hills với số tài sản 15 tỷ USD, Kerkorian rất kín tiếng. Dường như chưa bao giờ ông trả lời phỏng vấn báo chí, hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Ngay cả quỹ từ thiện do ông rót hơn 100 triệu USD, muốn đặt tên là Kerkorian để tỏ lòng kính trọng song cũng bị ông khước từ.

Bỏ học từ năm lớp 8, chàng trai Kerkorian trở thành tay đấm bốc nghiệp dư, rồi quyết tâm học lái máy bay khi tròn 22 tuổi. Suốt Thế chiến thứ 2, Kerkorian là phi công trong Không lực Hoàng gia Anh. Đến 1947, ông bỏ 60.000 USD mua lại TransInterrnational Airlines, một hãng hàng không quy mô nhỏ chuyên chở khách từ Los Angeles tới Las Vegas chơi bài. Tiếp tục điều hành cho tới năm 1968, Kerkorian bán TransInterrnational cho Trans-America với giá 104 triệu USD.

Suốt 10 năm trời, từ 1940 đến 1950 thường xuyên lui tới Las Vegas chơi bài và chở khách, tới đầu tập niên 1960, ông bắt tay vào kinh doanh ở đây. 1962, Kerkorian mua một mảnh đất rộng 32,3 ha ở Las Vegas với giá 960.000 USD và cho một đối tác thuê lại để xây dựng cung điện Caesars. Đến 1968, ông bán đứt cho chủ nhân Caesars với giá 9 triệu USD. Trước đó một năm, năm 1967, ông cũng mua một mảnh đất rộng 33 ha với giá 5 triệu USD để xây dựng khách sạn lớn nhất thế giới lúc bấy giờ, International Hotel. Sau International Hotel, Kerkorian còn mua thêm khách sạn Flamingo, cả hai sau đó được bán lại cho tập đoàn Hilton.

Sau thời gian kinh doanh khách sạn đơn thuần, Kerkorian lại nhảy sang ngành giải trí với việc mua trường quay MGM, biến nó thành tổ hợp khách sạn, điện ảnh và casino. Danh mục đầu tư của Kerkorian sau đó có thêm ôtô, với quyết định đầu tư vào DaimlerChrysler, General Motors...

S.L. (theo Reuters, Wikipedia)