RSS
 
Thứ sáu, 8/12/2006, 09:58 GMT+7

Rối trong 2 năm đầu thực hiện cam kết WTO

Mỗi năm, ngân sách nhà nước sẽ thất thu khoảng 1.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài được quyền đứng tên tờ khai nhập khẩu như doanh nghiệp trong nước, nhưng nhập cái gì, nhập đến đâu, còn phải đối chiếu với các lĩnh vực đã cam kết. Đó là tình huống mà các chuyên gia kinh tế hình dung đến 2009.

Tại Hội nghị phổ biến các cam kết WTO của VN ở TP HCM hôm qua do Ủy ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế phối hợp với Dự án hỗ trợ thương mại đa biên Mutrap 2 tổ chức, một thành viên đoàn đàm phán WTO của Chính phủ khẳng định, hai năm 2007-2008, cả Chính phủ lẫn doanh nghiệp đều sẽ rất lúng túng trong việc thực thi các cam kết WTO.

"Có những cách hiểu khác nhau về vốn góp, quyền hạn chế… Mỗi lĩnh vực có những thời hạn cam kết mở cửa riêng nên phải đối chiếu, tính toán khi triển khai", thành viên này cho biết. Ví dụ trong biểu cam kết có quy định các lĩnh vực thương mại nhà nước như xăng dầu, tạp chí... thì không mở cửa cho doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Đến 2009, một vài ngành trong lĩnh vực này được mở cho doanh nghiệp yếu tố nước ngoài như sách, bưu phẩm, dược phẩm…

"Tuy nhiên hiểu thương mại nhà nước là ngành độc quyền khác với doanh nghiệp nhà nước, có thể nhiều địa phương sẽ lúng túng, không thống nhất khi thực hiện", thành viên này nói. Ông cũng cho rằng, những lúng túng sẽ chấm dứt vào năm 2009, khi theo cam kết WTO doanh nghiệp có vốn nước ngoài được phép hoạt động giống như đồng nghiệp trong nước.

Thị trường bán lẻ sẽ mở cửa sớm.
Ảnh: P.A.

Thời hạn nào để áp dụng các cam kết theo lộ trình, hiện cũng được các chuyên gia mỗi người xác định một cách. Cho đến giờ này, còn 22 ngày nữa là hết năm 2006, khi công hàm về việc gia nhập WTO của VN chưa được Bộ Ngoại giao gửi sang Tổ chức thương mại thế giới, thì thời điểm bao giờ bắt đầu thực thi cam kết WTO cũng đang hết sức mơ hồ. Trưởng đoàn đàm phán WTO của Chính phủ Lương Văn Tự xác nhận rằng, một tháng sau khi tổ chức này nhận được công hàm gia nhập của VN, nước ta mới chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức này và bắt đầu thực hiện các cam kết.

Có ý kiến nói sẽ thực hiện biểu thuế cam kết WTO ngay từ đầu năm 2007, nhưng nói như Quyền Vụ trưởng hợp tác kinh tế đa phương của Bộ Ngoại giao Trương Triều Dương, sớm thì tháng 2, còn chậm lắm phải đến tháng 3 sang năm mới bắt đầu thực thi cam kết.

"Cứ tính phải chờ Chủ tịch nước phê duyệt, Bộ Ngoại giao chuẩn bị công hàm. Sớm nhất đến cuối tháng 12 ta gửi sang Geneva thì đầu tháng 1 WTO mới nhận được. Một tháng sau đó VN chính thức gia nhập Tổ chức thương mại thế giới. Chưa kể việc phê duyệt của Chủ tịch nước có thể chậm hơn vì nhiều lý do", ông Dương cho biết.

Quyền nhập khẩu của nhà đầu tư nước ngoài: Chưa có

Chưa bao giờ giới đầu tư có yếu tố nước ngoài đổ xô đi tìm hiểu về quyền nhập khẩu theo cam kết WTO như hiện nay. "Quyền nhập khẩu đến đâu, nhập như thế nào, nhập về có được trực tiếp phân phối trong nước hay không, doanh nghiệp không rõ", Phó tổng giám đốc Sony VN Nguyễn Quang Phát cho biết tại tọa đàm thị trường hàng điện tử sau WTO hôm 5/12.

Cho đến nay, các doanh nghiệp FDI vẫn được quyền nhập khẩu hàng hóa, thiết bị để phục vụ cho sản xuất của mình mà không được phân phối trực tiếp ra thị trường. Mới đây Bộ Thương mại đã bãi bỏ quy định nộp kế hoạch nhập khẩu năm cho doanh nghiệp, để phù hợp quy định WTO. Doanh nghiệp cũng được quyền nhập khẩu theo tỷ lệ vốn đầu tư, những sản phẩm mới với mục đích bán tiếp thị thị trường, nhưng cũng rất hạn chế.

Luật sư Oliver Massmann của hãng luật Baker McKenzie tại VN cũng cho biết trong tọa đàm EuroCham hôm 6/12 rằng, quyền nhập khẩu là một điểm mới trong cam kết WTO của VN. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa ai biết cụ thể quyền nhập khẩu như thế nào, ra sao, lĩnh vực nào được nhập… "Rất nhiều khách hàng muốn được tư vấn về quyền kinh doanh nhập khẩu này, nhưng thực sự chúng tôi cũng không biết phải giải thích thế nào", ông Oliver Massmann thừa nhận.

Thứ trưởng Bộ Thương mại Lương Văn Tự giải thích, quyền kinh doanh sẽ được thực hiện theo cam kết WTO, tuy nhiên phải chờ đưa vào trong các quy định pháp luật hiện hành. Quyền đến đâu còn tùy từng lĩnh vực và đối chiếu với cam kết WTO. Song, với cam kết từ đầu năm tới, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài sẽ được đứng tên tờ khai nhập khẩu hàng hóa giống như doanh nghiệp VN nhưng không được tổ chức phân phối trong nước, kể cả bán sỉ hay bán lẻ.

Theo cam kết về hàng hóa, VN ràng buộc toàn bộ biểu thuế nhập khẩu hiện hành gồm 10.600 dòng thuế. Thuế suất cam kết cuối cùng có mức bình quân giảm đi 23% so với mức trung bình hiện hành (thuế suất MFN), từ 17,4% xuống còn 13,4%. Thời gian thực hiện sau 5-7 năm.

Trong đó, VN sẽ cắt giảm khoảng 3.800 dòng thuế, chiếm 35,5% số dòng của biểu thuế. Ràng buộc ở mức hiện hành khoảng 3.700 dòng. Một số mặt hàng đang có thuế suất cao từ 30% trở lên sẽ được cắt giảm thuế ngay khi VN gia nhập WTO. Những nhóm mặt hàng có cam kết cắt giảm nhiều nhất là dệt may, cá và các sản phẩm cá, gỗ và giấy, hàng chế tạo khác, máy móc thiết bị điện - điện tử.

Vụ trưởng Hợp tác quốc tế của Bộ Tài chính, Nguyễn Thị Bích cho rằng, việc cắt giảm thuế nhập khẩu theo các cam kết gia nhập WTP sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên thực hiện cam kết này về trung và dài hạn không có nhiều khả năng gây tác động tiêu cực cho nguồn thu nhà nước.

Bà Bích cho rằng, kim ngạch nhập khẩu thực tế chịu ảnh hưởng của việc cắt giảm thuế chỉ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng năm. "Theo ước tính sơ bộ, tác động trực tiếp về cắt giảm thuế suất sẽ làm giảm khoảng 10% tổng số thu thuế từ hoạt động xuất nhập khẩu", bà Bích nói và ước tính số thất thoát này chừng 1.000 tỷ đồng trong thời gian đầu hội nhập.

Phan Anh

 
Các tin khác
[Trở về]