Hợp tác khu vực lên ngôi nếu đàm phán Doha thất bại

Kết thúc 3 ngày làm việc, Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC (ABAC) khẳng định, nối lại vòng đàm phán Doha là ưu tiên hàng đầu trong các khuyến nghị gửi lên các lãnh đạo APEC. Tuy nhiên, trong trường hợp vòng đàm phán Doha thất bại, hiệp định tự do khu vực (RTA) sẽ là phương án thay thế.  

Ngày 18/11 tới đây, Hội đồng các nhà tư vấn kinh tế ABAC sẽ có buổi gặp gỡ các lãnh đạo APEC. Dự kiến trong buổi gặp mặt kéo dài một tiếng đồng hồ này, lãnh đạo APEC sẽ nhận được bản khuyến nghị, trong đó yêu cầu sớm nối lại vòng đàm phán Doha.

Trao đổi với báo chí ngay sau khi kết thúc Hội nghị, Chủ tịch ABAC 2006 Hoàng Văn Dũng cho biết: "ABAC yêu cầu các lãnh đạo có quyết tâm cao nối lại vòng đàm phán và chấp nhận một số nhân nhượng, mở cửa thị trường nông nghiệp, giảm trợ giúp xuất khẩu vì lợi ích của vòng đàm phán".

Cũng theo ông Dũng, ABAC đã có nhiều hoạt động tích cực nhằm khởi động lại vòng đàm phán Doha, như gửi thư, cử phái đoàn tới Geneva gặp gỡ các đại sứ tại WTO. "Chúng ta còn rất nhiều việc phải làm, trong đó phải giảm khoảng cách, tạo điều kiện thu hút đầu tư, tự do hóa mậu dịch", Chủ tịch ABAC 2006 cho biết thêm.

Theo ông Mark Johnson, Đồng Chủ tịch ABAC 2006 và Chủ tịch ABAC 2007, APEC là tổ chức lớn thứ hai sau WTO, chiếm 50% thương mại thế giới; vì vậy trong trường hợp vòng đàm phán Doha thất bại, hiệp định khu vực RTA sẽ là sự thay thế phù hợp.

Tìm kiếm hiệp định thống nhất khu vực

Hiện trong APEC đã có 20 hiệp định thương mại tự do khu vực (RTA) và hiệp định thương mại song phương (FTA). 17 hiệp định song phương khác đang chuẩn bị được ký kết.  

Theo ông Dũng, quá nhiều FTA khiến APEC trở thành một "tô mì" rối rắm, quá phức tạp với nhiều thủ tục và quy định. "Mỗi hiệp định có những yêu cầu riêng về thủ tục hải quan, tiêu chuẩn, gây khó khăn cho doanh nghiệp", ông Dũng cho biết.  

Việc có nhiều FTA cũng làm tăng chi phí sản xuất của các doanh nghiệp. Nghiên cứu của đại học California, Mỹ cho thấy, 70% doanh nghiệp được hỏi khẳng định quá nhiều FTA khiến chi phí sản xuất của họ tăng cao.

"APEC cần một hiệp định duy nhất, thống nhất trong toàn khu vực để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển dễ dàng", ông Dũng khẳng định.  

Hiệp định RTA do Canada khởi xướng nhưng thoạt đầu bị Australia và Mỹ phản đối. Trao đổi với báo giới, ông Mark Johnson khẳng định, đến nay, ABAC ủng hộ mạnh mẽ việc hình thành RTA.

Trong buổi gặp mặt các lãnh đạo APEC sắp tới, ngoài yêu cầu nối lại vòng đàm phán Doha, ABAC sẽ đưa ra các khuyến nghị về an ninh năng lượng, xây dựng hiệp định mẫu về RTA và FTA, hợp tác phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), phát triển thị trường vốn và hợp tác khoa học kỹ thuật. ABAC cũng sẽ yêu cầu Việt Nam, với tư cách thành viên mới của WTO, góp phần thúc đẩy vòng đàm phán Doha, tự do hóa thương mại và xúc tiến đầu tư khu vực.  

Ngọc Châu