Mỹ khó thông qua PNTR trước APEC

Cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Raymond Burghardt. Ảnh: N.C.

Trở lại Hà Nội nhân dịp diễn ra tuần lễ APEC 2006, cựu đại sứ Mỹ tại Việt Nam Raymond Burghardt nhận định Quốc hội Mỹ sẽ sớm thông qua PNTR, song khả năng trao quy chế này trước chuyến thăm của Tổng thống Bush có thể khó xảy ra. Hôm qua, ông đã trả lời VnExpress về vấn đề này.

- Nhiều người hy vọng Quy chế Thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) sẽ được thông qua trước chuyến thăm Việt Nam tới đây của Tổng thống Mỹ trong Tuần lễ APEC 2006. Ông đánh giá thế nào về khả năng này?

- Thật ra thời gian còn lại từ khi Quốc hội nhóm họp lại cho đến chuyến thăm của Tổng thống là rất ngắn. Quốc hội sẽ nhóm họp lại vào ngày 13/11 tới đây, sau đó sẽ là chuyến thăm của Tổng thống. Do vậy khó có thể nói trước về khả năng PNTR được thông qua trước chuyến thăm này.  

Một vấn đề nữa là đặc thù hoạt động của Quốc hội Mỹ. Chỉ cần một thượng nghị sĩ phản đối, ông hoặc bà ta có quyền ngăn cản toàn bộ quá trình thông qua một đạo luật. Nhưng tôi tin rằng Quốc hội sẽ trao PNTR cho Việt Nam trước cuối năm nay.

- Vậy cụ thể việc trao PNTR còn vướng mắc ở khâu nào?

- Theo tôi biết, sau khi Chính phủ đạt được thỏa thuận với 2 thượng nghị sĩ Elizabeth Dole và Lindsey Graham, hiện còn một nghị sĩ của bang Florida phản đối việc trao PNTR cho Việt Nam. Bên cạnh đó, vẫn còn một số vấn đề nhỏ liên quan đến hoạt động thương mại.

- Đã có một số thay đổi sau cuộc bầu cử vừa qua tại Thượng viện Mỹ. Điều này tác động như thế nào đến việc thông qua PNTR với Việt Nam?

- Đúng là vừa có những thay đổi đáng kể trong Thượng viện Mỹ. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của Thượng viện mới sẽ bắt đầu vào tháng 1 năm tới. Vì vậy, sẽ vẫn là Thượng viện hiện nay nhóm họp vào ngày 13/11 quyết định khi nào trao PNTR cho Việt Nam. Như tôi đã nói, tôi tin rằng Quốc hội sẽ thông qua PNTR cho Việt Nam trước cuối năm nay.

- Là người giữ cương vị Đại sứ Mỹ tại Việt Nam ngay sau khi Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA) được ký kết, ông có cảm nghĩ gì khi là người chứng kiến quá trình Việt Nam đi từ BTA đến WTO?

- Tôi nhậm chức Đại sứ Mỹ tại Việt Nam chỉ 10 ngày sau khi Hiệp định thương mại song phương có hiệu lực và đã chứng kiến quá trình lâu dài của Việt Nam đi từ BTA đến WTO. BTA đã tạo nên khung pháp lý để Việt Nam chuẩn bị gia nhập WTO. Nhiều việc cần thiết khi gia nhập WTO đã được Việt Nam hoàn thành từ khi thực hiện BTA.

Việt Nam đã làm được rất nhiều việc, đặc biệt là cải cách hệ thống pháp lý, ban hành các bộ luật mới để có thể gia nhập cộng đồng thương mại toàn cầu. Hầu hết những việc này bắt đầu từ việc ký kết và thực hiện BTA. Tôi nghĩ rằng Việt Nam đã đi một chặng đường dài, nhưng rất thành công.

Ngọc Châu