Khả năng tăng trưởng GDP trên 10% là có thể

Đó là nhận định của Phó giáo sư Võ Đại Lược, Giám đốc Trung tâm kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương về viễn cảnh Việt Nam sau khi vào “chợ thế giới” WTO.

Ông Võ Đại Lược. Ảnh: T.P.

- Ông có bình luận gì về sự kiện sau 11 năm đàm phán cam go, VN mới có đủ tư cách để WTO kết nạp là thành viên vào tháng 11 tới?

- Tôi cho rằng quá trình đàm phán như vậy là quá dài. Nước láng giềng Trung Quốc cũng mất tới 15 năm đàm phán mới vào được WTO, giới quan sát đã bình luận rằng, vấn đề ở chỗ mới đầu Trung Quốc không thực sự hiểu WTO cũng như các đối tác đàm phán. Dễ dàng nhận thấy đàm phán gia nhập WTO của cả VN và Trung Quốc đều chỉ đi vào thực chất trong những năm cuối cùng.

Càng kéo dài đàm phán thì các cam kết để được vào WTO của Trung Quốc càng cao hơn, và VN cũng không phải là một ngoại lệ. Tôi nhớ ở bản chào đầu tiên, ta đưa ra mức thuế bình quân là 36%, nhưng đến nay chỉ còn dưới 20%, cộng thêm nhiều nhượng bộ như mở cửa hầu hết lĩnh vực dịch vụ...

- Ông đánh giá gì về những tác động có thể đến do chúng ta đã nhượng bộ?

- Việc các đối tác đàm phán yêu cầu chúng ta phải giảm bảo hộ, mở cửa thị trường, cam kết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ... là xuất phát từ lợi ích của cả hai bên. Lấy ví dụ đơn giản là vào WTO sẽ phải giảm thuế nhập khẩu xi măng, khi đó chỉ có mấy chục nghìn người trong ngành này chịu thiệt, nhưng hàng chục triệu dân trong đó có hàng triệu người trong các ngành sản xuất có sử dụng xi măng sẽ được lợi.

Vào WTO, VN chỉ phải giảm thuế, mở cửa thị trường theo lộ trình 3 đến 5 năm, nhưng các nước phát triển là thành viên WTO thì không có lộ trình như vậy mà phần lớn họ giảm thuế và mở cửa ngay cho VN, như vậy “hậu” WTO thị trường trong nước sẽ chưa có ngay các biến động lớn, nhưng thị trường bên ngoài lại được mở rộng, đó là điều chúng ta có thể tận dụng.

- Với tiềm lực kinh tế nhỏ bé thì làm sao doanh nghiệp VN cạnh tranh và thâm nhập được, thưa ông?

- Khi chúng ta có thị trường, các nhà đầu tư nước ngoài sẽ vào VN, dùng VN làm “bàn đạp” để xuất khẩu ra thế giới, đó mới là điều mà chúng ta kỳ vọng.

Thực tế đã chứng minh có thị trường thì sẽ có nhà đầu tư, hơn nữa hiện nay nhiều ngành công nghiệp chỉ cần 6 đến 7 tháng là có thể sản xuất ngay, nếu thể chế hành chính và kinh tế của chúng ta có thể cấp phép nhanh, giải phóng mặt bằng nhanh, thì các xí nghiệp từ vốn đầu tư nước ngoài sẽ “mọc” lên tương ứng tạo nên làn sóng đầu tư mới.

Bài học từ Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA) đã chứng minh thực tế nêu trên, từ khi ký kết BTA đến nay chúng ta đã gia tăng xuất khẩu vào Mỹ lên trên 5 tỷ USD.

- Ông nghĩ sao trước nhiều lo ngại về “nền kinh tế gia công” với việc đa phần nguồn lợi từ xuất khẩu không nằm lại VN?

- Gia công còn hơn là “anh” không làm gì, không giải quyết được công ăn việc làm cho hàng triệu lao động và không được phân chia đồng lợi nhuận nào. Trên thực tế, gia công là điểm khởi đầu cho không ít quốc gia “con rồng, con hổ” trong thời gian gần đây.

- Ông dự đoán thế nào về tăng trưởng GDP sau khi VN gia nhập WTO?

- Trong những năm đầu sau khi vào WTO, VN sẽ có thời kỳ tăng trưởng GDP tương đối cao, với mức tăng trưởng có thể dự báo được là 8 đến 9%.

Còn nếu VN mở cửa các vùng ven biển và thiết lập được các khu kinh tế tự do thông thoáng để tận dụng lợi thế so sánh về địa kinh tế của các vùng đó, khả năng tăng trưởng GDP trên 10% là hoàn toàn có thể.

(Theo Tiền Phong)