Cơ hội lớn khai thác thị trường Mỹ

Kim ngạch thương mại Việt - Mỹ dự báo đạt 6,5 tỷ USD trong năm nay, vượt 23% so với 2005. Vụ trưởng Vụ châu Mỹ (Bộ Thương mại) Nguyễn Cẩm Tú cho rằng, cơ hội khai thác thị trường Mỹ sẽ mở rộng với doanh nghiệp, nhất là khi hai nước bình thường hoá quan hệ thương mại và VN gia nhập WTO.

- Nhiều dự án của doanh nghiệp VN đầu tư vào thị trường Mỹ đang bị ách lại. Theo ông nguyên nhân do đâu?

- Đúng là đang có những dự án của VN mở ngân hàng tại Mỹ đang gặp nhiều khó khăn mà ta chưa giải quyết được. Theo quy định của Mỹ, muốn mở ngân hàng vào thị trường này thì nước đầu tư phải có Luật Chống rửa tiền, và luật này cũng phải triển khai 2 năm rồi mới được. VN mới có Pháp lệnh về chống rửa tiền chứ chưa có luật, nên không phù hợp với yêu cầu của Mỹ.

Ngoài ra, Bộ Bưu chính Viễn thông cũng vướng thủ tục mở chi nhánh tại Mỹ. Tuy nhiên, hiện nay cái khó này đã được gỡ. Bộ đang hoàn tất thủ tục để mở văn phòng tại đây.

Hiện Bộ Thương mại không thể thống kê hết số lượng doanh nghiệp đã mở văn phòng tại Mỹ, bởi đặc điểm nhiều doanh nghiệp chỉ cử đại diện tại chỗ, hoặc kết hợp với những đối tác khác. Tuy nhiên tôi có thể nói rằng, sự quan tâm của doanh nghiệp VN đối với thị trường Mỹ, cũng như đối tác Mỹ đối với đầu tư VN, là rất lớn.

- Ông nhìn nhận thế nào về những cơ hội khi VN và Mỹ bình thường hoá quan hệ thương mại vĩnh viễn?

- Đồng ý là cơ hội rất lớn, nhưng bản thân cơ hội không thôi chưa đủ, mà còn cần phải cộng với sự cố gắng của doanh nghiệp, chính sách hỗ trợ của Nhà nước VN mới mang lại kết quả.

Dĩ nhiên sau khi VN vào WTO, bình thường hoá quan hệ thương mại với Mỹ, con đường vào thị trường này của doanh nghiệp và hàng hóa VN rộng mở. Không còn hàng rào thuế quan, không hạn chế hay giới hạn trên mọi lĩnh vực. Những quy định pháp luật cũng nhiều cởi mở hơn, cả về phía VN lẫn Mỹ, theo chuẩn mực WTO. Nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp VN phát triển kinh doanh, thương mại, đầu tư dịch vụ hai chiều. Tuy nhiên, thành công đến đâu là tùy thuộc vào từng doanh nghiệp tận dụng cơ hội.

- Theo ông, ngành nghề nào sẽ là lợi thế cho doanh nghiệp VN đầu tư vào Mỹ sắp tới?

- Mỹ là thị trường phát triển nên có nhiều cơ hội cho VN đầu tư về dịch vụ, các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao mà ít quan tâm đến ngành mang lại giá trị gia tăng thấp. Song, những ngành mà Mỹ cần lại là thế mạnh của doanh nghiệp VN nên đầu tư rất tốt và là thị trường tiềm năng của ta.

Tuy nhiên để đầu tư thành công, còn phải có vốn. Vốn không chưa đủ, mà còn cần sự hiểu biết về thị trường, nhu cầu, tập quán, luật pháp… của thị trường đó để có thể chọn lựa loại hình đầu tư phù hợp với doanh nghiệp.

- Hội nhập kinh tế thế giới cũng đồng nghĩa với việc đối mặt nhiều vụ kiện bán phá giá hơn, nhất là với Mỹ. Vậy có "thuốc" nào để phòng và trị bệnh hiệu quả?

- Khi mở rộng thương mại, các vụ kiện bán phá giá sẽ trở thành bình thường, nhưng doanh nghiệp cũng phải phòng ngừa, có biện pháp tốt để đối phó với vụ kiện khi nó xảy ra. VN là nước đang phát triển, luật lệ chưa chặt chẽ, doanh nghiệp chưa quen tập quán, cách làm việc của nhiều nước trên thế giới, trình độ kinh tế có nhiều khác biệt so với các nước nên sẽ còn xảy ra nhiều vụ kiện phá giá nhiều hơn. Ngay các nước phát triển như Canada, Anh, Pháp… vẫn có nhiều vụ kiện tương tự với Mỹ.

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải luôn sẵn sàng tư thế cho những vụ kiện phá giá, chứ không phải đợi đến khi xảy ra mới giải quyết. Sự việc ông Bửu Huy của công ty Afiex bị giữ tại Bỉ theo yêu cầu của Mỹ là một bài học lớn cho doanh nghiệp VN khi làm ăn thời hội nhập. Thực sự ông Bửu Huy không vi phạm đến mức bị bắt giữ ở một nước ngoài lãnh thổ VN và bị dẫn độ theo yêu cầu của nước khác, nhưng rõ ràng doanh nghiệp VN còn thiếu kinh nghiệm, chưa quen cách thức kinh doanh minh bạch theo thông lệ quốc tế.

Phan Anh thực hiện