EC và Mỹ Latin tranh cãi về thuế đối với chuối

Uỷ ban châu Âu (EC) hôm qua cho biết, họ hy vọng sẽ đưa ra mức thuế quan mới đối với chuối nhập khẩu từ khu vực Mỹ Latin vào đầu tháng 9 tới. Dự kiến, EC và đại diện các nhà sản xuất chuối Mỹ Latin sẽ tiến hành một vòng đàm phán nữa ở Geneva vào ngày 5/8.  

Theo kế hoạch, hai bên sẽ phải thống nhất đi đến một mức thuế mới vào tháng 1/2006 khi EU quyết định thay thế hệ thống thuế quan và hạn ngạch hiện nay bằng một mức thuế đơn nhất dành cho mặt hàng chuối nhập khẩu từ khu vực Mỹ Latin.

Xuất khẩu chuối của các nước thuộc khu vực Mỹ Latin vào EU từ trước đến nay bị hạn chế và phải tuân thủ theo một chế độ hạn ngạch khắt khe. Theo đó, nếu chuối nhập khẩu vào EU trong hạn ngạch 2,7 triệu tấn thì phải chịu mức thuế là 75 euro/tấn; ngoài mức hạn ngạch trên thì mức thuế phải chịu là 680 euro/tấn.

Quy định trên đã khiến các nhà sản xuất chuối của Mỹ Latin bất bình. Sau một thời gian dài đấu tranh, cuối cùng vào năm 2001, EU đã đồng ý sẽ thay thế chế độ thuế quan và hạn ngạch trên bằng cách chỉ áp dụng thuế quan, bắt đầu từ ngày 1/1/2006.

Đầu năm nay, EU đã đề xuất việc áp dụng mức thuế đối với chuối nhập khẩu từ Mỹ Latin là 230 euro/tấn để thay thế chế độ trên. Mục đích của hàng rào thuế quan này của EC là nhằm bảo vệ thị phần chuối ở EU cho các nước châu Phi và Vùng Caribbean (ACP) - vốn là thuộc địa cũ của EU. Theo lý giải của Brussels, đề nghị này của EU sẽ làm đơn giản hoá hệ thống thuế quan và hạn ngạch hiện nay.

Tuy nhiên, đề nghị này vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ phía các quốc gia đang phát triển. Theo những nước này thì nông nghiệp có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy vòng đàm phán thương mại tự do toàn cầu Doha. Không những thế, ngành công nghiệp chuối đã mang lại việc làm cho khoảng 500.000 người trên thế giới. 9 nhà sản xuất chuối ở khu vực này gồm cả Ecuador, Colombia và Brazil chỉ trích rằng, mức thuế này sẽ làm cho việc tiếp cận thị trường EU của họ khó khăn gấp bội. Thậm chí còn có thể đẩy hàng triệu người dân vào cảnh cùng khổ.

Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ngày 1/8 đã tuyên bố, mức thuế mới mà EU định áp dụng với chuối xuất khẩu của các nước Mỹ Latin là phạm luật và có thể ngăn cản các đối tác tiếp cận toàn bộ thị trường. EC cho biết, họ cũng sẽ nghiên cứu lại vấn đề này một cách cẩn thận để có bước đi thích hợp trong thời gian tới.

  K.G. (theo Xinhua, AFP)