Đàm phán song phương phải xong trước tháng 9

Tại phiên họp trù bị hôm 20/5, tân Chủ tịch Ban Công tác WTO Eirik Glenne đánh giá cao triển vọng trong quá trình đàm phán song phương, đa phương và sửa đổi luật pháp của VN. Ông cũng nhấn mạnh, Hà Nội và các đối tác nên kết thúc đàm phán trước tháng 9 để có thể đạt mục tiêu gia nhập ngay cuối năm nay.

Việt Nam gần như đã kết thúc đàm phán với hơn một nửa đối tác có yêu cầu.

Theo tin từ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), buổi làm việc tại Geneva vừa qua đã cung cấp thêm một số thông tin cho Ban Thư ký trước khi tiến hành rà soát lại dự thảo báo cáo của Ban Công tác về tiến trình gia nhập của Việt Nam. Về hình thức, đây là phiên trù bị, song xét về nội dung, cuộc họp được tiến hành giống hệt như phiên chính thức. Cùng với những thông tin mà Vịêt Nam đã cung cấp kể từ sau phiên đa phương thứ 9 (diễn ra tháng 12 năm ngoái) đến nay, Ban Thư ký cũng cập nhật bản trả lời và ý kiến nhận xét từ phía các đối tác. Một bản kế hoạch về chương trình sửa đổi luật pháp, một số dự luật và những yêu cầu mới về mở cửa thị trường cũng được Việt Nam đệ trình lên Ban Công tác.

Bài phát biểu của Trưởng đoàn đàm phán Việt Nam, Thứ trưởng Thương mại Lương Văn Tự gây chú ý khi nhấn mạnh tới 8 lĩnh vực mà Hà Nội có cam kết mới. Trong đó có sự thay đổi chính sách thuế nội địa với mặt hàng xe máy, bia hơi, nhằm xoá bỏ phân biệt đối xử; khả năng xoá bỏ trợ cấp xuất khẩu ở một số lĩnh vực; cam kết về chính sách hải quan với sản phẩm sản xuất trong khu vực thương mại tự do khi được đưa vào lưu thông trong các khu vực còn lại của Việt Nam; các yêu cầu về hàng rào kỹ thuật cũng như biện pháp án toàn vệ sinh trong thương mại; nới lỏng hạn chế về thương quyền đối với số ít những sản phẩm như xăng dầu, dược phẩm, đường, thuốc lá, muối, phân bón, gạo và các nông sản khác. Ngoài ra còn có một bản so sánh chi tiết về những quy định mới ban hành liên quan tới cấp phép nhập khẩu của VN và những quy định chung trong WTO.

“Với những cam kết mới này, tôi mong muốn các nước thành viên nhìn nhận một cách thực tế, không chỉ bằng lời nói mà bằng hành động, rằng Việt Nam vẫn là nước đang phát triển ở trình độ thấp với nền kinh tế chuyển đổi, trong đó hơn 70% dân số vẫn sống bằng nông nghiệp, bình quân thu nhập đầu người chỉ đạt hơn 400 USD/năm. Vì vậy, nên cho phép Việt Nam được hưởng những ưu đãi đặc biệt và khác biệt trong WTO”, Thứ trưởng Lương Văn Tự phát biểu nhấn mạnh.

Các thành viên WTO đều đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc đẩy nhanh tiến độ sửa đổi luật pháp và cung cấp nhiều thông tin mới về tiến trình đàm phán gia nhập. Phần lớn các bài phát biểu đều cam kết ủng hộ mục tiêu gia nhập vào tháng 12 năm nay của Việt Nam. Tuy nhiên, một số thành viên quan ngại, thời gian rất gấp gáp nếu Việt Nam muốn thực hiện tham vọng này. Nhiều nước đang phát triển, đặc biệt là các quốc gia ASEAN cho rằng Việt Nam đã có những nỗ lực vượt bậc, vì vậy các thành viên WTO nên linh hoạt để có thể sớm đi đến ký kết.

Việt Nam tuyên bố đã đạt thoả thuận kết thúc đàm phán song phương về mở cửa thị trường với 8 nước thành viên, trong tổng số hơn 20 nước có yêu cầu. Đàm phán với 8 nước khác có thể hoàn tất ngay giữa tháng 6. Các vòng đàm phán với 5 đối tác thương mại quan trọng và một số nước khác sẽ tiến hành trong những tuần tới. Tuy nhiên, Chủ tịch Ban Công tác, đại sứ Na Uy Eirik Glenne chỉ ra rằng, hiện chưa có bản thoả thuận song phương nào được WTO xác nhận một cách chính thức. Số hiệp định còn lại nên hoàn tất trong một hai tháng tới, có như vậy mới đủ thời gian để ký kết và xác nhận, tạo điều kiện cho Việt Nam gia nhập vào cuối năm nay.

"Hiển nhiên là tôi hy vọng từ nay đến phiên họp đa phương tháng 9, Việt Nam sẽ đàm phán thành công với những nước còn lại. Và cho đến lúc đó, Ban Thư ký phải nhận đầy đủ các bản hiệp định đã được ký kết chính thức. Mọi người đều biết rõ rằng, để chuẩn bị các vấn đề về kỹ thuật cũng như quá trình các nước thành viên thẩm tra văn bản mất rất nhiều thời gian. Đó là lý do tại sao tôi nhấn mạnh, Việt Nam cần giải quyết xong các cuộc đàm phán song phương trước tháng 9 là điều kiện tiên quyết", ông Glenne nói.

Ban Công tác về vấn đề gia nhập WTO của Việt Nam dự kiến sẽ tiến hành phiên đa phương thứ 10 vào tháng 9 tới. Chủ tịch Eirik Glenne đề nghị các nước thành viên sớm gửi ý kiến bằng văn bản trước 3/6. Ông cũng yêu cầu Việt Nam nếu đạt được bất cứ thoả thuận nào trong đàm phán song phương, cần gửi ngay cho Ban Công tác, Ban thư ký để xem xét trong mùa hè và đi đến quyết định chính thức ở phiên 10.

Song Linh