WB cho rằng thoả thuận thương mại tự do ít lợi ích

Một bản phân tích công bố hôm qua của Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng thoả thuận khung đạt được hồi tháng 7 năm ngoái với việc xoá bỏ một số rào cản thương mại toàn cầu chỉ đem lại lợi nhuận ít ỏi và mang tính tiềm năng mà thôi.

Ngày 1/8/2004, các nước giàu và nghèo đã đạt được một thoả thuận khung tại Geneva (Thuỵ Sỹ) nhằm nối lại những cuộc thương thảo giữa các quốc gia trong khuôn khổ vòng đàm phán Doha. Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Supachai Panitchpakdi đã gọi sự kiện trên là một thời khắc mang tính lịch sử. Đại diện Thương mại Mỹ Zoellick cũng nhìn nhận nó như là một bước ngoặt lớn trong thương mại toàn cầu.

Theo đúng lịch trình thì vào tháng 12 tới, các Bộ trưởng của 148 nước thành viên WTO sẽ nhóm họp tại Hong Kong để thúc đẩy hơn nữa thoả thuận trên. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, đạt được thoả thuận cuối cùng về tự do hoá thương mại toàn cầu không phải là chuyện đơn giản.

"Cho đến thời điểm này thì để biến thoả thuận khung trên thành một hiệp định tự do thương mại hoàn chỉnh, còn rất nhiều việc phải làm", Anderson, một chuyên gia người Australia nói.

Theo các nhà phân tích của WB, nếu một hiệp định về tự do thương mại đạt được trong tháng 12 này thì 62% sẽ dành cho nông nghiệp, 14% cho hàng dệt may và 24% cho những mặt hàng khác.

Tại Geneva năm 2004, các nhà đàm phán đã đạt được một thoả thuận về việc xoá bỏ trợ cấp cho nông nghiệp. Đây là một vấn đề rất nhạy cảm, luôn được các quốc gia nghèo quan tâm bởi họ cho rằng chính sự trợ cấp của các nước giàu có, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU), đã khiến giá cả hàng nông sản của những nước này có được ưu thế về giá cả trên thương trường.

Cũng tại đây, các nước đã đi đến quyết định cho phép các quốc gia giàu có được tuyên bố 2% hàng hoá của mình là mặt hàng "nhạy cảm", chẳng hạn như gạo của Nhật Bản, và họ sẽ không áp dụng bất kỳ một quy tắc giảm thuế nào. Vậy mà những lợi ích một thoả thuận tự do thương mại toàn cầu tạo ra chủ yếu xuất phát từ những mặt hàng "nhạy cảm" này, theo các nhà phân tích.

Trong một chừng mực nào đó, nếu việc tự do hoá ở quy mô thế giới được thực hiện, các quốc gia và lãnh thổ ở khu vực châu Á như Việt Nam, Thái Lan, Hàn Quốc và Đài Loan sẽ được hưởng lợi nhiều nhất. Tuy nhiên, ông Anderson cũng không quên nhắc lại bài học trong quá khứ của các đàm phán thương mại trước đây: "Nếu các nước đang phát triển không chịu cho nhiều thì chắc chắn họ sẽ không thể nhận được nhiều".

K.G (theo Reuters)