Thức trắng đêm đàm phán hội nhập

Để đạt được thoả thuận những cuộc đàm phán thường kéo dài và căng thẳng. (Ảnh minh hoạ)

Đàm phán hội nhập thường được coi là một công việc vất vả với những đêm trắng. Điều này gắn với một "chân lý" mà theo những người chuyên tham gia vào các sự kiện như vậy, "không thức đêm thì không xong được".

Đến với những cuộc đàm phán thương mại lớn của thế giới, mà Doha là điển hình, đoàn đàm phán VN thêm một lần khẳng định "chân lý" này. 

Hội nghị Bộ trưởng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) diễn ra tại Doha (Quatar) vào cuối năm 2001 được cả thế giới biết đến như là một cuộc thương lượng căng thẳng giữa các quốc gia đang phát triển và nhóm nước phát triển. Tuyên bố cuối cùng về việc thông qua một vòng đàm phán mới đã không đạt được vào thời điểm kết thúc đúng như mục tiêu đề ra của các thành viên WTO. Thời gian 3 ngày khá dài, song không đủ để 2 nhóm nước nước tìm được tiếng nói chung và xoá bỏ những bất đồng cố hữu về quyền lợi trong thương mại quốc tế. Cùng với tất cả các đoàn khác, đoàn đàm phán VN mặc dù chỉ với tư cách quan sát viên, cũng phải hồi hộp trải qua 2 đêm trắng không ngủ chờ đợi giờ phút lịch sử khi Tuyên bố Doha cuối cùng được thông qua, mở đầu một vòng đàm phán mới đầy cam go. Đối với những người trong cuộc, đây còn là một trải nghiệm đầy tính thực tiễn chuẩn bị cho các cuộc đàm phán đa phương trắng đêm mà VN tiến hành sau này.

Nếu gọi sự kiện Doha là một cuộc "thử lửa" nóng bỏng, thì cuộc đàm phán song phương với Liên minh châu Âu (EU) về việc VN gia nhập WTO diễn ra hồi tháng 10 năm ngoái giống như một sự lặp lại hoàn hảo, với 48 giờ đàm phán không nghỉ giữa các nhà đàm phán hai bên. Trưởng đoàn đàm phán EU, ông Pascal Lamy, lúc đó là Cao uỷ Thương mại EU, còn dẫn đầu đoàn VN là Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển. Những người trong cuộc kể lại, đây có lẽ là một trong những cuộc đàm phán song phương căng thẳng nhất mà VN từng tham gia cho đến thời điểm đó. Điều vất vả cho cả hai bên, mà đặc biệt là hai vị trưởng đoàn là vòng đàm phán đó được tiến hành trùng vào thời điểm diễn ra Hội nghị cấp cao Á-Âu lần thứ 5 (ASEM 5). Vì vậy, họ không chỉ bận với công việc thương thảo căng thẳng suốt ngày đêm, mà còn phải vội vã trở về với các hoạt động "kín mít" của ASEM.

Về phía các chuyên viên, có hàng núi công việc mà chỉ trong vòng 1 đêm ngắn ngủi, họ phải nỗ lực giải quyết hết trước khi tổ chức họp báo công bố chính thức kết quả đàm phán. Họ đã phải cật lực cùng nhau hoàn thiện cả về mặt nội dung, câu chữ, kỹ thuật cho khoảng 1.000 trang tài liệu ghi nhớ tất cả các điều khoản thoả thuận. Đánh giá về sự kiện này, bản thân nhà đàm phán kỳ cựu đầy bản lĩnh của EU, ông Pascal Lamy, người không dễ gì đưa ra những lời khen ngợi đối tác, cũng thừa nhận ông hết sức nể phục các nhà đàm phán VN. "Nhìn vào phong cách và trình độ thì không ai có thể nghĩ rằng, đây là các nhà đàm phán đến từ một nước đang phát triển", ông nói.

Càng đi gần tới đích WTO, công việc đặt ra cho người làm công tác hội nhập lại càng bề bộn. Một nhà đàm phán vốn thường xuyên bận rộn với những cuộc chinh chiến "Đông - Tây" đã ví von rằng, đàm phán hội nhập giống như những vụ học thi triền miên cả ngày lẫn đêm của học trò.

(Theo Đầu Tư)