Giày Việt Nam khó bước vào ngưỡng cửa WTO

Hiện VN xuất chủ yếu là giày thể thao và dép, hài đi trong nhà

Kim ngạch xuất khẩu của ngành da giày vẫn đạt mức tăng trưởng đều đặn hàng năm. Tuy nhiên theo các chuyên gia, hiện ngành này đang phải đối mặt với bài toán hóc búa về thương hiệu, về chiến lược phát triển và đang mất dần lợi thế.

Theo ông Diệp Thành Kiệt, Giám đốc Công ty giày WEC Sài Gòn, có 3 bất lợi lớn của các doanh nghiệp nội địa ngành da giày VN: Các doanh nghiệp không chủ động được nguồn nguyên liệu nên phụ thuộc vào khách hàng và các nhà cung cấp nguyên liệu từ Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc. Công nghệ yếu nên không có sức cạnh tranh và doanh nghiệp phải làm gia công cho các công ty liên doanh hoặc 100% vốn nước ngoài là chính. Công tác xúc tiến thương mại kém, nên hầu hết các doanh nghiệp sản xuất làm gia công ở tầng thứ 2, thứ 3. Như vậy, cái gọi là sức cạnh tranh, tiềm lực mạnh của ngành da giày thực ra đều thuộc về các công ty lớn của Đài Loan, Hàn Quốc đặt tại VN. Chính họ đã khai thác các lợi thế về lao động, môi trường xã hội ổn định, giá nhân công rẻ... của VN.

Theo số liệu thống kê, trên 70% các doanh nghiệp xuất khẩu lớn là công ty liên doanh hoặc 100% vốn nước ngoài. Trong số 30% công ty VN tham gia vào sản xuất da giày lại có tới 70% làm gia công. Giá trị lợi nhuận đích thực mà ngành này mang lại không lớn. Chưa đến 20 doanh nghiệp 100% vốn VN đủ sức làm hàng dạng FOB. Doanh số xuất khẩu của ngành da giày tập trung chủ yếu ở những công ty nước ngoài như Samyang, Pouchen, Pouyuen...Giày vải, mặt hàng vốn là thế mạnh của VN cũng bị hàng của Trung Quốc chiếm chỗ và VN hiện xuất khẩu chủ yếu là hàng thể thao, giày dép, hài đi trong nhà.

Theo các chuyên gia, ở thị trường trong nước, các doanh nghiệp nội địa chưa phát huy được tiềm lực, thậm chí đang mất dần những lợi thế đã có. Trước ngưỡng cửa hội nhập vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cũng như ngành dệt may, các doanh nghiệp sản xuất giày đang phải đối mặt với bài toán hóc búa về cạnh tranh với hàng Trung Quốc.

Ông Trần Đình Kim, Giám đốc Công ty Giày Á Châu cho rằng, trước khi nghĩ đến xây dựng thương hiệu riêng để hội nhập toàn cầu thì ngành da giày VN cần phấn đấu để có được một vài công ty lớn, trở thành nhà thầu phụ cho các nhãn hiệu như Nike, Adidas, Reebook... Nhà thầu phụ ở đây chính là người thực hiện, biến các ý tưởng của nhãn hiệu toàn cầu thành sản phẩm có chất lượng, màu sắc, đường nét cụ thể. Các công ty nhỏ còn lại sẽ trở thành đơn vị gia công cho công ty lớn. Khi các công ty sản xuất da giày trong nước vẫn còn ở vị trí sản xuất gia công cấp 2, cấp 3 cho các công ty liên doanh hoặc 100% vốn nước ngoài thì rất khó xây dựng, quảng bá thương hiệu riêng.

Điểm yếu khác chưa được khắc phục là việc thâm nhập vào các kênh kinh doanh phân phối của tập đoàn lớn và thông tin về thị trường. Theo chuyên viên của các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, cách mà doanh nghiệp VN có thể áp dụng hiện nay là chứng minh chất lượng hàng VN đã đạt những tiêu chuẩn hàng cao cấp của thế giới thông qua các nhãn hàng mà họ đang gia công. Tuy nhiên, để tạo dựng thương hiệu riêng, phải đẩy mạnh quảng bá và tiếp thị, trong khi các doanh nghiệp trong nước đều không có kinh phí.

(Theo Thương Mại)