Dồn dập IPO, cung sẽ vượt cầu

Hàng loạt cuộc đấu giá cổ phần lần đầu (IPO) ra công chúng của nhiều doanh nghiệp lớn ồ ạt diễn ra. Trước tình hình này, không ít nhà đầu tư và các chuyên gia cho rằng cung sẽ vượt cầu trong thời gian tới.

Theo số liệu tổng hợp từ chuyên viên Kim Thành, Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), từ đầu năm đến nay có hơn 40 doanh nghiệp đã tổ chức đấu giá gần 451 triệu cổ phần. Những đợt IPO được xem là "khủng" trong nửa đầu năm nay gồm: Công ty phân đạm và hóa chất dầu khí (PVFCCo) mở màn với gần 1.300 tỷ đồng mệnh giá được bán ra vào gần cuối tháng 4 thu gần 7.000 tỷ đồng; 60 triệu cổ phần của Tập đoàn Bảo Việt đã được đấu giá thu trên 4.000 tỷ đồng; 6 triệu cổ phần của Công ty thủy sản Nam Việt đấu thu được gần 700 tỷ đồng...

Chưa kể Công ty cổ phần bảo hiểm dầu khí (PVI) tổ chức đấu giá 10 triệu cổ phần vào ngày 26/6. Đầu tháng 7, Công ty Vincom cũng bán đấu giá 5 triệu cổ phần với giá khởi điểm 80.000 đồng/cổ phần.

Theo dự kiến, nhà đầu tư còn tiếp tục được tham dự các cuộc IPO lớn sắp đến như Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) với số vốn điều lệ lên đến 10.000 tỷ đồng và được thực hiện trong tháng 8; Ngân hàng Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long (MHB) cũng dự kiến thực hiện IPO trong tháng 10; Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) có vốn điều lệ khoảng 14.000 tỷ đồng sẽ được IPO trong quý 4, MobiFone, Tổng Công ty bia rượu và nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), Tổng công ty bia rượu và nước giải khát Hà Nội...

Đó là chưa kể đến hàng loạt cuộc đấu giá phát hành thêm cổ phần của các công ty đang được niêm yết tại Trung tâm Giao dịch chứng khoán TP HCM và Hà Nội... Liệu thị trường còn đủ một lượng vốn đầu tư khổng lồ cho những cuộc IPO trên?

Không như những đợt IPO vào cuối năm ngoái, mức giá đấu thành công bình quân của các đợt IPO từ tháng 3 đến nay đều chỉ hơn mức giá khởi điểm một chút. Điều này khiến số tiền thặng dự phát hành nhà nước thu được không cao như dự kiến.

Nhiều công ty đã phải tổ chức đấu giá lần 2 do nhà đầu tư đấu giá trúng nhưng bỏ cọc không đóng tiền mua. Cụ thể như 4,8 triệu cổ phần của Nhiệt điện Phú Mỹ chưa được bán hết trong tổng số hơn 12 triệu cổ phần đưa ra IPO trong đợt 1. Số cổ phần bị bỏ lại của Thủy điện Thác Mơ cũng chiếm 38%...

Không tính thời gian chuẩn bị và chi phí tư vấn để chuyển sang cổ phần hóa trước đó, chỉ tính riêng số tiền để thực hiện việc IPO mà các công ty phải trả cho đơn vị tổ chức đấu giá thì theo giám đốc một công ty chứng khoán tại TP HCM, ít nhất cũng phải 200 triệu đồng/lần. Vì vậy việc phải tổ chức đấu giá lại lần 2 được xem là sự thất bại nặng nề cả về tài chính lẫn thương hiệu của công ty.

Nhà đầu tư Phan Vũ Hùng (TP HCM) cho rằng các doanh nghiệp nên ngưng việc IPO hàng loạt trong thời gian tới. Đặc biệt việc Ngân hàng Nhà nước khống chế tỷ lệ cho vay đầu tư chứng khoán của các ngân hàng thương mại khiến nhiều nhà đầu tư trong nước không có đủ tiền để tham gia vào những đợt IPO lớn.

Chị Ngọc Lan, một nhà đầu tư trên sàn Bảo Việt chi nhánh TP HCM, cho rằng: "Trong bối cảnh thị trường hiện nay, nếu tiến hành IPO liên tục sẽ gây bội thực cho thị trường và làm thất thu ngân sách nhà nước vì nguồn tiền trong dân không phải là vô hạn".

Ông Trần Bắc Hà, Tổng giám đốc BIDV, cho biết đã kiến nghị về khả năng sẽ có liên tiếp ít nhất 6 đợt IPO các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn trong các ngành, lĩnh vực quan trọng sẽ được tổ chức từ nay đến cuối năm. Trong tình hình thị trường hiện nay, theo ông Hà, một lượng cung lớn như vậy sẽ quá sức đón nhận của lượng cầu, gây thiệt hại lớn do thặng dư vốn lần đầu giảm.

Giữa tháng 6 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có ý kiến chỉ đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xem xét thời gian tổ chức IPO cho các doanh nghiệp nhà nước lớn trong thời gian tới. Theo đó, thời gian tổ chức các đợt đấu giá cần được cân nhắc kỹ lưỡng, tránh tình trạng quá dồn dập hoặc có khoảng cách quá xa gây ảnh hưởng không tốt đến thị trường.

(Theo Thanh Niên)